اعلام انحلال حزب توده

هر چند در وابستگی حزب توده به شوروی و خیانت دیرپای آن در حق ملت ایران تردیدی نبود، با این حال امام خمینی همچنان که در مصاحبه‌های خود در پاریس نیز خاطرنشان ساخته بود، فعالیت حزب توده را تا زمانی که به کشور خیانت نکند، آزاد گذارد و با وجود آن که از همان آغاز حیات نظام جمهوری اسلامی شواهد و قراین متعددی از وابستگی حزب توده به کا.گ.ب و محافل سیاسی شوروی در ایران وجود داشت، با این حال، نظام جمهوری اسلامی تا مدت‌ها سیاست مدارا پیشه کرد و زمانی که دامنه ارتباط و جاسوسی رهبران حزب توده برای شوروی و فعالیت‌های مخرب آن گسترش یافت، واحد اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مامور دستگیری رهبران حزب و ضبط اسناد و مدارک دال بر جاسوسی و اقدامات غیرقانونی آنان شد.

دستگیری‌ها از 17 بهمن 1361 آغاز شد و بتدریج صدها تن از رهبران و اعضای برجسته آن در تهران و سایر شهرهای کشور بازداشت شدند. همان گونه که پیش‌بینی می‌شد و مدارک متقن هم نشان می‌داد، بازداشت‌شدگان اعتراف کردند که با دستگاه اطلاعاتی شوروی در ایران ارتباط نزدیکی داشته‌اند و صدها قبضه اسلحه و لوازم و تجهیزات جاسوسی هم از آنان به دست آمد.

بدین ترتیب در 15 اردیبهشت 1362 دادستانی کل انقلاب اسلامی به استناد اعترافات رهبران حزب و اسناد و مدارک فراوانی که بر جاسوسی و خرابکاری آنان در ایران دلالت داشت، این حزب را به جرم: 1. جاسوسی برای بیگانگان، 2. سرقت و نگهداری اسلحه و مهمات جهت مقابله با نظام جمهوری اسلامی ایران، 3. رابطه با گروهک‌های محارب،‌ 4. اخلال در کارخانجات و مراکز تولیدی و صنعتی کشور و 5 . نفوذ در سازمان‌ها، ادارات و نهادهای انقلابی و مراکز نظامی و انتظامی، منحل اعلام کرد. در همان روز 18 نفر از اعضای سفارت شوروی در تهران نیز به جرم جاسوسی و ارتباط با حزب توده از ایران اخراج شدند.

منبع: حزب توده از شکل‌گیری تا فروپاشی [13681320]، به کوشش جمعی از پژوهشگران، چاپ اول، تهران، موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، 1387، صص 808- 791