در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
روسها تغییری در رفتار امریکا نمیبینند
پایان ماه عسل
نزدیک به یک ماه از زمانی که باراک اوباما، رئیسجمهور ایالات متحده و دیمیتری مدودف ، همتای روس او در اظهاراتی نمادین از لزوم فشار دادن «کلید شروع دوباره» در روابط مسکو - واشنگتن سخن به میان آورده و خواستار رفع سردی چند ساله روابط دو کشور شدند، میگذرد اما موانع موجود در جاده همکاری دو طرف نهتنها برداشته نشده که رو به افزایش است.
هر چند موارد جدید اختلاف آنقدرها هم جدی نیستند لیکن به سطح آمدن آنها به جای حل و فصلشان از طریق کانالهای دیپلماتیک موید این واقعیت است که یافتن رویکردی مشترک پس از چند سال اختلاف خیلی هم کارآسانی نیست.
دیمیتری سالسو، کارشناس شورای دفاع و روابط خارجی در مسکو، پایتخت روسیه میگوید: درک این که چرا بعضیها این اواخر از اصلاح روابط روسیه و آمریکا در غیاب اقدامات عملی سخن میگفتند، ممکن نیست.
و با تاکید بر این که روی کار آمدن اوباما تنها مانع از ادامه گرایشات خطرناک دولت پیشین آمریکا شد که میتوانست وضع را از این هم بدتر کند، میافزاید: اکنون ماه عسل تمام شده و پس از رد و بدل شدن کلمات قشنگ واقعیتها رخ مینمایند.
همین هفته قبل بود که مسکو با عصبانیت نشست برنامهریزی شده روسیه - ناتو را پس از آن که این ائتلاف نظامی اعلام کرد قصد دارد مذاکرات با روسها را که پس از جنگ تابستان گذشته قفقاز متوقف شده بود از سر بگیرد در اعتراض به برگزاری رزمایشی نظامی در گرجستان لغو کرد.
دیمیتری روگوزین، سفیر روسیه در ناتو این رزمایش را که قرار است با حضور نیروهای 19 کشور عضو ناتو ماه جاری تحت عنوان «مشارکت برای صلح» برگزار شود، تحریککننده خوانده است.
سرگئی ایوانف، وزیر امور خارجه روسیه هم سهشنبه گذشته در مصاحبه با شبکه خبری BBC تاکید کرد «مسکو قادر به درک دلیل برگزاری این رزمایش نیست» و آن را عامل به چالش کشیدن قوانین حاکم بر روابط بینالمللی توصیف کرد.
تقریبا در همین محدوده زمانی بود که مدودف در جریان سفرش به هلسینکی، پایتخت فنلاند طی نطقی به پیشنهاد اوباما برای ساختن دنیایی عاری از تسلیحات هستهای پاسخ داد.
او تصریح کرد مسکو ترجیح میدهد پیش از ورود به مباحث گستردهای چون خلع سلاح هستهای جهان بر حل معضلات و موانع کنونی چون امضای توافقنامه جدید سلاحهای استراتژیک با آمریکا متمرکز شود.
طی دو هفته گذشته حوادثی در عرصه جهانی به وقوع پیوست که از تعمیق اختلافات روسها و آمریکاییها حکایت میکند
او حرکت در جهت خلع سلاح هستهای را متضمن پیششرطهایی از جمله منع نظامیسازی فضا، تلاش برای کاهش نیروهای متعارف و تعهد دو طرف به نابودسازی تسلیحاتهستهای به جای ذخیرهسازی آنها دانست.
به گفته مدودف چنانچه دولت اوباما به تلاش خود برای تکمیل طرح دفاع موشکی پنتاگون ادامه دهد کاهش سلاحهای تهاجمی اقدامی بیثمر خواهد بود.
از دیگر موارد تداوم اختلافات آمریکا و روسیه وضعیت قرقیزستان است. هنوز جوهر فرمان قربانبیک باقیاف، رئیسجمهور قرقیزستان برای تعطیلی پایگاه هوایی ماناس آمریکا در حومه بیشکک، پایخت این کشور که نقش حیاتی در پشتیبانی از نیروهای ناتو در افغانستان ایفا میکرد ، خشک نشده بود که روسها کمکی 2 میلیارد دلاری به قرقیزستان اعطا و مسکو اعلام کرد بزودی حضور خود در پایگاه هوایی کانت در نزدیکی ماناس را با افزودن جتهای جنگنده جدید به یگانهای حاضر خود در این پایگاه تقویت میکند.
نشانههای اندک تغییر
تحولات اخیر نشان میدهد برخلاف آنچه شفاها مطرح میشود روی کارآمدن اوباما نتوانسته است تغییر چندانی در روابط پرتنش مسکو واشنگتن در دوران زمامداری جورج بوش، رئیسجمهور پیشین آمریکا به وجود آورد.
آندره کیلف، نایب رئیس کمیسیون روابط خارجی دومای روسیه میگوید: ما در ابتدای مسیری طولانی و دشوار برای احیای روابط هستیم که برای موفقیت در آن قبل از هرکار باید موانع مسیر را شناسایی کرد.
او میافزاید: در هر دو طرف عده زیادی هستند که همچنان با ایدههای جنگ سرد به موضوع تعامل شرق و غرب نگاه میکنند.
به اعتقاد کلیف در هر یک از موارد اختلافنظرهای اخیر بارقههای امید هم وجود دارد منوط به این که طرفین حاضر به به رسمیت شناختن منافع طرف مقابل باشند.
او تاکید دارد احیای روابط مشروط به درک بهتر دو طرف از هم و گفتگوی بیشتر برای عبور از اختلافاتی است که طی سالهای اخیر سر برآوردهاند.
راهکارهای تعامل
بسیاری از کارشناسان روسی با کلیف هم عقیده هستند. دیمیتری ریزین، کارشناس مرکز کارنیج در مسکو به عنوان نمونه به برنامه ناتو برای برگزاری رزمایش در گرجستان اشاره میکند.
به گفته او دولت روسیه نمیتواند در مقابل این طرح آن هم در شرایطی که همین اواخر یک صلحبان روس در اوستیای جنوبی به دست ضاربی ناشناس به قتل رسید، بیتفاوت باشد: «کرملین ناچار بود واکنش نشان دهد اما هنوز باب مذاکره باز است و میتوان در این مورد گفتگو کرد.»
تا آنجا که به پیشنهاد اوباما برای خلع سلاح هستهای مربوط میشود همه اتفاق نظر دارند که این پیشنهاد خوبی است اما آمریکا باید به این مساله توجه داشته باشد که روسها بیش از آمریکاییها به بازدارندگی سلاحهای استراتژیک اتکا دارند و به همین جهت خواستار کاهش سلاحهای متعارف همگام با خلع سلاح هستهای هستند تا امنیتشان به مخاطره نیفتد.
کارشناسان معتقدند باید به این واقعیت که روسها با خروج از شوک ناشی از فروپاشی روسیه اندک اندک به اعمال قدرت برای نشان دادن حوزه نفوذشان روی میآورند، عادت کرد.
این مساله هرچند میتواند به بروز اصطکاک در حوزههای مختلفی از گاز گرفته تا توسعه حضور نظامی مسکو در آسیایمیانه منجر شود اما این بدان معنا نیست که باب تعامل با مسکو در حوزههای مورد علاقه دو طرف بسته است.
رضا سادات
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
