بانکی به وزن تلفن همراه

بانکداری الکترونیکی یکی از موضوعاتی است که هم‌اکنون توجه خاصی به آن می‌شود، چرا که این نوع از بانکداری می‌تواند موتور محرک اقتصاد نوین باشد. این بانکداری تبادل پول را آن‌قدر آسان کرده که دیگر می‌توانیم بدون حضور پول فیزیکی و یا هرگونه سند مشابه، تبادلات مالی خود را انجام دهیم و از آن مهم‌تر، فراهم ساختن امکان استفاده از اعتبار، یکی از بزرگ‌ترین خدمات بانکداری الکترونیکی است. با این امکان می‌توانیم بدون این‌که پولی در حساب خود داشته باشیم، با استفاده از اعتبارمان نزد یک موسسه اعتباری و یا بانک پول کالا را با یک کارت اعتباری به فروشنده پرداخت کنیم. ‌ ‌

اما این روزها دیگر حتی برای پرداخت‌های خود نیازی به داشتن کارت اعتباری هم نیست. شما می‌توانید از مزیتی که دنیای فناوری اطلاعات برای شما فراهم آورده است استفاده کنید: یعنی بانکداری همراه ‌(Mobile Banking)‌ استفاده کنید.

تعریف

بانکداری همراه یا همان بانکداری موبایلی را می‌توان این‌گونه تعریف کرد: «انجام هرگونه عملیات مالی، بانکی و اعتباری توسط ابزار سیار که واسطه آن بانک و یا موسسه مالی و اعتباری و یا یک مرکز تایید هویت باشد». وجود بانک و یا موسسه مالی و اعتباری و یا یک مرکز تایید اعتبار این امکان را می‌دهد که بتوان هزینه را از یک منبع واسط به شخص ثالث انتقال داد. البته صورت‌هایی از انجام کارهای اعتباری (مانند شارژ اعتبار تلفن همراه که در آن تنها مشتری با شرکت فروشنده مواجه است و مشتری مبلغ شارژی که بر روی کارت و یا قبض خود‌پرداز نوشته شده است را با تلفن همراه به اپراتور ارسال می‌کند) از انواع بانکداری تلفن همراه نیست و البته اگر این شارژ توسط نرم‌افزارهای مخصوص موبایل بانکینگ دریافت شود، از قاعده فوق جدا خواهد بود.

نکته:‌ ‌بانکداری همراه صددر‌صد مساوی با بانکداری تلفن همراه نیست و بانکداری با تلفن همراه تنها بخشی از بانکداری همراه است. بانکداری همراه می‌تواند در اشکال مختلفی ارائه شود و وجه تمایز ظاهری آن با بانکداری الکترونیکی در این است که در این نوع بانکداری مکان قرار‌گیری مشتری دیگر ثابت نیست و حتی می‌تواند در محدوده‌ای بسیار دور‌تر از مکانی باشد که آن بانک به‌صورت مستقیم در آن ارائه خدمات می‌کند. برای ایجاد این امکان کافی است اپراتوری که امکان متحرک بودن را برای شما فراهم کرده است در مکانی که حاضر هستید ارائه خدمات کند. ‌ ‌

به‌عنوان مثال آقای الف در ایران در بانک شماره 1 حساب داشته و این بانک نیز خدمات بانکداری همراه را ارائه کرده است و از خدمات یکی از اپراتورهای ارتباطات سیار ایران نیز استفاده می‌کند،‌آقای الف به کشوری سفر می‌کند که با اپراتور مورد نظر ارتباط رومینگ موبایل دارد. آقای الف می‌تواند به‌راحتی با استفاده از بانکداری موبایل در آن کشور از هر یک از سایت‌ها و یا فروشگاه‌های ایرانی خرید کرده و پول آن را نیز مستقیما از حساب خود پرداخت نماید و حتی می‌تواند موجودی حساب خود را تحت کنترل داشته باشد. ‌ ‌

بانکداری همراه می‌تواند بر روی یک سامانه سیار مانند خودرو و یا امثال آن پیاده‌سازی شود. برای این کار به سیمکارت‌های مخصوص خودرو نیاز است که تفاوت چندانی با سیمکارت‌های تلفن همراه ندارد.

‌SMS Banking‌ محبوب و آسان

ساده‌ترین شکل بانکداری همراه همان بانکداری با استفاده از پیام کوتاه است. این سرویس به‌دلیل سهولت کاربرد در همه جای دنیا پرکاربرد‌ترین سرویس بانکداری موبایل است. این سرویس مبتنی بر پیام ساده متنی است. برای استفاده از آن تقریبا به هیچ نرم‌افزار جانبی نیاز نیست به همین دلیل در بسیاری از کشورها اولین سرویسی به‌شمار می‌آید که از این نوع خدمات ارائه می‌شود. ‌ ‌

‌ ‌تاریخچه و گستره

‌ ‌خدمات بانکداری همراه عمر کوتاهی دارد و شاید بتوان آن را نوظهور‌ترین خدمت از بانکداری الکترونیکی دانست. این خدمات حتی در پیشرفته‌ترین کشورها نیز عمری بیش از 5 یا 6 سال ندارد، چرا که این خدمات با ارائه نسل‌های 2 و 3 تلفن همراه آغاز گردیده و نیز پروتکل‌های مورد استفاده آنها نیز در این نسل‌ها قابل پیاده‌سازی است. در نسل‌های جدید تلفن همراه امکان انجام تراکنش‌ها با سرعتی بسیار بالاتر از قبل امکان‌پذیر شده و این امکان نیز این فرصت را فراهم می‌آورد که مشتریان بتوانند در کمترین زمان خرید‌های خود را انجام داده و به هدف اصلی بانکداری الکترونیکی که همان کاستن هزینه و جلوگیری از اتلاف وقت است، دست یابند. ‌ ‌

نیازها، ‌مزایا و چالش‌ها

‌ ‌در این‌که بانکداری همراه یک مزیت فوق‌العاده و نیاز زندگی امروز است، شکی نیست اما نیازهایی مانند بستر زیرساختی ارتباطات سیار امن و پایدار و داشتن بانک هایی که بخواهند و بتوانند از شیوه‌ها بانکداری الکترونیکی به‌عنوان یک ابزار حیاتی برای ادامه کار استفاده کنند، نیازی است که بدون آنها نمی‌توان این امور را پیش برد. ‌ ‌

استفاده از نرم‌افزارهای بانکداری تلفن همراه می‌تواند گام بلندی برای آغاز این راه باشد. این نرم‌افزارها اغلب با استفاده از زبان برنامه‌نویسی جاوا تهیه می‌شوند و به‌صورت محلی می‌توانند امنیت اطلاعات را حفظ کنند و برای برقراری ارتباط نیز با این‌که پروتکل خاصی برای این نوع ارتباطات هنوز استاندارد‌سازی نشده است اما تقریبا تمام آنها از پروتکل‌های‌ XML‌، ‌SOAP‌، ‌WAP‌ و ‌ HTML‌ استفاده می‌کنند که در مجموع امنیتی خوب (نه کامل) را برای این کار فراهم می‌آورد. ‌ ‌

اصلی‌ترین چالش پیش روی این کار نیز مشتری‌های بانک هستند، چراکه طبق آخرین تحقیقات عدم اطمینان کاربران به سیستم‌های بانکداری همراه یکی از اصلی‌ترین عوامل عدم رشد این خدمات است. اما داشتن فرهنگ استفاده از فناوری و اجرای توصیه‌های ارائه‌دهندگان این خدمات می‌تواند این خدمات را تا حد ممکن امن سازد. بنابر پیش‌بینی‌ها تا سال 2010 بیش از 45درصد کاربران تلفن همراه از خدمات موبایل بانکینگ استفاده خواهند کرد.

چند توصیه

برای امن‌سازی این نوع تبادل داده توصیه‌های زیر را فراموش نکنید:

– برای تلفن همراه خود یک رمز ورود با بیش از 8‌‌‌حرف قرار دهید و برای این کلمه عبور نیز از کلمات ساده و یا تاریخ تولد و امثال آن استفاده نکنید. ‌ ‌

– بلوتوث موبایل‌تان را وقتی اطلاعات ارسال و دریافت نمی‌کنید، خاموش نگه دارید.

– رمزها و اطلاعات بسیار مهم را از طریق پیام کوتاه ارسال نکنید.

– تلفن همراه خود را به نرم‌افزارهای آنتی‌ویروس و فایر‌وال مجهز کرده و همواره آنها را به‌روز نگهدارید.

– در موقع تعویض و یا فروش گوشی مطمئن شوید که تمام اطلاعات شما از روی آن پاک شده است.

همین چند مساله ساده می‌تواند تا اندازه زیادی موجب ایمن بودن استفاده از خدمات بانکداری همراه شود.

سعید نوری آزاد