خانواده و خرید
بررسیها نشان میدهد مسائل مالی عامل فروپاشی حدود 30 درصد از ازدواجهاست. به عبارت دیگر مشکلات مالی یکی از مهمترین مسائلی است که منجر به فرو پاشی زندگی مشترک و بروز اختلاف میان زوجین میشود.
میزان طلاق در جوامع گوناگون رو به افزایش است و یکی از دلایل آن نیز عدم داشتن مهارتهای لازم در امور مالی میان زوجین است.
بسیاری از افراد وقتی در مورد خرید صحبت میشود خاطره خوشی ندارند یا معتقدند در انتخاب موارد یا نوع خریدها توافق نظر ندارند.
زوجین در مورد اینکه پول و درآمد خود را خرج چه چیزهایی کنند یا اینکه در هر مورد چقدر خرج کنند دچار اختلاف نظر میشوند و از آنجایی که در مواردی این هزینهها سلیقهای و شخصی نیز میباشد و طرفین در مورد آن توافق نکردهاند مورد تایید هر دو نیست و در نتیجه میتواند منجر به بروز اختلافات شود.
تنظیم و مدیریت امور مالی همواره نقش قابل توجهی در موفقیت و پیشرفت خانواده دارد. حتما قبول دارید که داشتن درآمد بیشتر صرفا به معنای موفقیت بیشتر نیست، اما مساله اینجاست که بسیاری از بزرگسالان و حتی والدین نیز در زمانهایی که نیاز به خرید، احساس میشود برنامه خاص و مشخص شدهای برای این کار ندارند و گاها در نیمه کار با کمبود پول مواجه شده یا در پایان کار در مییابند که برخی از مایحتاج خانواده را خریداری نکردهاند.
خانوادهها توجه داشته باشند که در مورد کلیات و اولویتبندیها باید توافق وجود داشته باشد اما در مورد مسائل شخصی طرفین با بودجه ای که اختصاص داده شده باید آزادانه حق انتخاب داشته باشند وگرنه پس از مدتی احساس فشار و محدودیت زیاد کرده و حس استقلال طلبی هر یک از آنها موجب بروز رنجش و سردی در روابط و نهایتا دوری عاطفی و کنارهگیری از طرف مقابل میشود و در موارد پیشرفتهتر نیز موجب درگیریهای لفظی و رفتاری میشود.
بسیاری از مشکلات مالی و اقتصادی خانوادهها در جوامع امروزی به دلیل این است که افراد نیاموختهاند چگونه مخارج خود را بر پایه درآمد و امکانات موجود تنظیم کنند در صورتی که اگر فرزندان خود را از کودکی با پول و هزینه آشنا کنیم در بزرگسالی کمتر دچار مشکل میشوند.
بسیاری از خانوادهها تصور میکنند نباید در مورد دخل و خرج و بعضا محدودیتهای مالی خانواده با فرزندان صحبت کنند مبادا آنها نگران شوند. در صورتی که کارشناسان تربیتی خلاف این عقیده را دارند. به عقیده آنها در چنین خانوادههایی فرزندان پرتوقع و زیادهخواه شده و ارزش پول را نمیدانند و در آینده نیز با یک شکست مالی کوچک دچار آسیبهای روحی بزرگ میشوند، زیرا هرگز انتظار ناکامیدر امور مالی را ندارند.
اما چنانچه فرزندان را از سنین کودکی با پول، هزینه و محدودیتهای منطقی آشنا کنیم در آینده نیز بهتر به مدیریت مالی خود پرداخته و کمتر دچار شکست خواهند شد.
چنانچه بیش از حد برای فرزندتان خرج کنید به نفع او نیست، زیرا نهایتا حدی برای خرج کردن وجود دارد و هرگز نمیتوانید تمام خواستههای فرزندتان را در تمام مراحل زندگی بر آورده سازید و در آن زمان هر دوی شما احساس نامطلوبی خواهید داشت.
در ضمن از آنجایی که شما از احتیاجات خود برای او صرف نظر میکنید هرگز به اندازه کافی احساس رضایت و شادی نخواهید کرد زیرا همواره تحت فشار هستید.
البته از نظر بسیاری افراد، خرج کردن زیاد یک ارزش محسوب میشود اما موضوع این است که رقم دقیقی برای این خرج کردن وجود ندارد و هر کس با توجه به درآمد خود خرج میکند.
در ضمن بسیاری از هزینههای ضروری هستند که بدون اطلاع قبلی پیش میآیند و اگر افراد بیش از حد خرج کنند دیگر پس اندازی برای این گونه هزینهها نمیماند و فرد از نظر فکری هرگز آرامش ندارد و همین عدم آرامش موجب میشود به اندازه کافی شاد نباشد.
کودکان از سنین پایین در مورد پول خرج کردن و ارزش آن کنجکاو هستند، پس بهتر است با استفاده از چند شیوه مناسب ارزش پول را به آنها بشناسانید:
یکی از سادهترین شیوهها این است که به طور ساده و روشن در مورد نقش پول در زندگی واقعی با کودکان صحبت کنید. به طور مثال در مورد خرید اسباببازی یا شیرینی با استفاده از پول برایشان توضیح دهید.
روش دیگر این است که به کودک یک کیک گرد نشان دهید و آن را به چند قسمت نابرابر تقسیم کنید که هر یک از تکهها نشانگر مخارج گوناگون منزل اعم از کرایه خانه، خوراک، پوشاک و پسانداز باشد و به او بگویید پسانداز مربوط به برطرف کردن نیازهای پیشبینی نشده مانند درمان و حتی خرید هدایا و بقیه مخارج است.
راه دیگر صحبت کردن در خرید است. وقتی به خرید میروید در مورد اجناس و گرانی یا ارزانی آنها با کودک صحبت کنید. سوپر مارکت یکی از مکانهایی است که براحتی میتوانید با اشاره به انواع اجناس، تفاوت قیمتهای آنها را به وی نشان دهید. میتوانید در هنگام پرداخت، پول را به او بدهید تا به صندوقدار بدهد. او از اینکار لذت میبرد.
کودکان نیز مانند بزرگسالان به تبلیغات توجه میکنند. سعی کنید اهمیت کیفیت اجناس را به آنها خاطر نشان کنید تا در هنگام خرید به سمت تبلیغات بی پایه نروند و وسایل به درد نخور را خریداری نکنند.
نوجوانان بسیار دوست دارند که خود را از جنبههای گوناگون نشان دهند و به همین دلیل تمایل به استفاده از موارد گوناگون نیز برایشان جالب خواهد بود. آنها در این محدوده سنی به پول و امور مالی اهمیت بیشتری میدهند، زیرا به ظاهر خود و آنچه دیگران در مورد آنها فکر میکنند و گونهای که آنها را مورد قضاوت قرار میدهند اهمیت زیادی میدهند. به همین دلیل نیز در تبلیغات از بزرگنمایی استفاده میشود تا نکات مورد نظر و دارای لذت برای نوجوانان پررنگتر جلوه کند.
شاید فرزندان بپرسند که ما چقدر پول داریم و آیا ثروتمند هستیم یا خیر؟ بهتر است برایشان توضیح دهید که برخی افراد برای تهیه مایحتاج اولیه خود مانند خوراک نیز پول کافی ندارند اما بعضیها هم نگران خرید هیچ چیز نیستند. سپس موقعیت مالی خود را توضیح دهید و خاطر نشان کنید که وسایل و اثاثیهای که در منزل است هیچ ارتباطی به خوشبختی خانوادهتان ندارد تا نگران چیزی نباشند.
در انتها نیز به کودکان بگویید که مسائل مالی همه چیز زندگی را تشکیل نمیدهند پس بروز مشکلات مالی در زندگی طبیعی است و با تدبیر والدین و همکاری اعضای خانواده حل میشود پس نیازی به مطرح شدن با دیگران و در خارج از منزل نیست و نباید تمام فکر کودک را به خود مشغول کند.
داشتن پول توجیبی برای کودکان خوب است زیرا به آنها احساس استقلال میدهد و ابتکار آنها را نیز برای نحوه خرج کردن آن تقویت میکند. از طرفی موجب میشود تا ارزش پول را بدانند و در مورد خرج کردن یا پس انداز برای خرید وسیلهای گرانتر تصمیم بگیرند.
وقتی فرزندان بزرگتر میشوند میزان پول توجیبی خود را با دوستانشان مقایسه میکنند و اهمیت آن برایشان بیشتر میشود. مهم این است که گاهی اوقات با صداقت در مورد امکانات و محدودیتهای موجود خانواده با فرزندان صحبت کنید و از آنها بخواهید بر مبنای امکانات خود نیازهایش را اولویت بندی کنند.
قوانین را جدی بگیرید. قرار نیست روابط بر پایه دیکتاتوری باشد اما اگر قرار است فرزندتان در مدت یک هفته، پول توجیبی معینی داشته باشد چنانچه در اواسط هفته آنرا تمام کرد مجددا به وی پول ندهید البته نیازهایش را در صورت امکان برآورید اما طوری رفتار نکنید که فکر کند هر چقدر خرج کند دوباره به او پول میدهید. بدین ترتیب بتدریج میآموزد که پولها و هزینههایش را مدیریت کند تا در مدت معین خرج شود.
شیوههای عملی
ما باید بتوانیم مخارج خود را تامین کرده و در عین حال از امکانات خود لذت ببریم. برای رسیدن به این منظور شیوههای عملی و قابل اجرایی نیاز داریم که مهم ترین آنها بدین شرح هستند:
1) اولویت بندی را فراموش نکنید. همیشه آنچه را که ضرورت و اهمیت بیشتری دارد انتخاب کنید و از خرید وسایلی که بود و نبودشان تاثیر چندانی ایجاد نمیکند خودداری کنید. بدین ترتیب شاید اجناس زیادی نداشته باشید اما همگی به درد بخور هستند.
2) برای خود و فرزندانتان برنامهریزی مالی داشته باشید. اگر هدف و برنامه خاصی نداشته باشید مسیر مالی مشخصی را دنبال کرده و بتدریج به خواستهها و اهداف اعضای خانواده میرسید. بدین ترتیب موارد بیفایده به طور خودکار حذف میشوند.
3) هدف از آنچه میخواهید را مشخص نمایید. اگر قرار است با دوستان و بستگان تفریح کنید هدف نهایی استراحت و تفریح است نه تظاهر به خوشی در چند ساعت و مقروض شدن و تحمل مشکلات دیگر پس از آن. برای مثال میتوان دور هم جمع شد و به جای رفتن به سینما فیلمیاجاره کرد و در منزل دید یا به جای سفارش غذا در رستوران غذای ساده یا ساندویچ خانگی را خورد تا هم به همه خوش بگذرد هم به دلیل دشواریهای احتمالی افراد از دور هم بودن اجتناب نکنند.
4) خرید مشخصی داشته باشید. وقتی برای خرید بیرون میروید فهرستی از ما یحتاج منزل تهیه کرده و آنها را بخرید. توجهی به تبلیغات و آنچه بقیه میخرند نکنید. میتوانید با شناسایی مغازههایی که قیمتهای مناسبتری دارند خرید بهتری داشته باشید.
5) قبل از خریدهای کلی تحقیق کنید. گاهی اوقات اگر در مورد هزینهها تحقیق کنید چیزی را میخرید که مرغوبتر است. در بسیاری موارد خواهید دید که به جای خرید برخی اقلام میتوانید آنها را تعمیر کنید و استفاده لازم را نیز از آنها برده و در عین حال مبلغی را صرفهجویی کنید.
6 ) نیازی به خرید اسباببازی گران برای کودکان نیست. کودکان از اسباببازی به عنوان وسیلهای برای کشف جهان پیرامون استفاده میکنند و بسیاری اوقات نیز با شکستن و خراب کردن آنها تجربهاندوزی میکنند، پس نیازی نیست که اسباببازیهای گران خریداری شود. در عوض میتوان از اسباببازیهای ساده بعلاوه بازیهای فکری استفاده کرد.
7) کارها را خودتان انجام دهید. میتوان با استفاده از قدرت ابتکار تغییراتی در وسایل موجود در منزل ایجاد کرد و با تدبیر خاص خود از آنچه دارید نهایت لذت را ببرید.
یکی از بزرگان میگوید: راحتی ما در چیزهایی که داریم نیست بلکه در آن چیزی است که از آن لذت میبریم.
مترجم : سحر کمالینفر
منبع: parenting.org
گفت و گو
