باتلاق لاهه
عمر البشیر ، رئیسجمهور سودان در حالی در دیدار اخیر با حسنی مبارک، همتای مصری خود ، نگرانی هایش را در مورد آینده این کشور با صدور قرار بازداشت وی توسط دادگاه جنایی بینالمللی توضیح داده بود که در غیاب گفتههای او هم دوگانگی عملکرد این دادگاه را به وضوح میتوان دید.
استدلال حامیان حقوق بشر این بود که هدف دادگاه کیفری بینالمللی (مستقر در لاهه) در اجرای عدالت، رهبری او و تواناییاش برای امضای توافق صلح با شورشیان دارفور خلل وارد میکند.
صدور حکم تعقیب برای بشیر از این بابت که عوامل سرکوب و کشتار در سایر نقاط جهان که روابط خوبی با اروپا و آمریکا دارند بدون نگرانی از تعقیب قضایی به فعالیتهای خود ادامه میدهند و دادگاه جنایی بینالمللی قادر به انجام هیچ کاری علیه آنان نیست.
با وجود همه ایرادات که به نحوه عملکرد دادگاه جنایی بینالمللی عاقبت حکم این دادگاه در مورد بشیر صادر شد و با استقبال آمریکا و اروپا مواجه شد اما این الزاما به آن معنا نیست که حکم صادره منافع مردم سودان را تامین میکند.
شاید این حکم به سقوط بشیر منجر شود اما بهای آن را ملت سودان خواهد پرداخت. جان پرندر گاست، از مدیران ارشد پروژه Enough که گروهی طرفدار آفریقا مستقر در واشنگتن است، میگوید: هیچ راه خروجی وجود ندارد.
بشیر در پی کسب تمامی حمایتهای سیاسی است اما کشورهای دیگر روابط خود را با سودان به مرور زمان و برای آن که به حمایت از یک مجرم جنگی متهم نشوند، کاهش دهند.
او میافزاید: در آن صورت حزب حاکم سودان نیز به این فکر خواهد کرد که دیگر چقدر میتواند از رهبرش حمایت کند.
بشیر مانند اسلوبودان میلوسویچ، رئیسجمهور پیشین صربستان و چارلز تیلور، رئیسجمهور سابق لیبریا در برابر سیستم تقریبا جدیدی قرار گرفته که طراحی شده تا رهبران ملی نتوانند دست به جنایات ضدبشری زده و از زیر مسوولیت آن فرار کنند.
بشیر در قیاس با میلوسویچ و تیلور ابزارهای بیشتری برای مقابله با این حکم دارد زیرا او هنوز هم در راس هرم قدرت سودان است.
منتقدان دادگاه کیفری بینالمللی و حامیان بشر ، استدلال میکنند که تلاش برای دستگیری بشیر در سال انتخابات این کشور و زمانی که روابط با جداییخواهان پیشین جنوب و منطقه شورشی دارفور در غرب بهتر شده، میتواند وضعیت را برای مردم سودان بدتر کند و توافق جامع صلح میان خارطوم و جنوب سودان (سودان جنوبی) در صورتی که بشیر از رهبری کنار گذاشته شود ، لغو خواهد شد.
افزون بر این ، در صورتی که شورشیان دارفور احساس کنند دلیلی برای مذاکره با یک دولت ضعیف در خارطوم وجود ندارد درگیری این منطقه که وارد سال ششم خود شده و هیچ پایانی برای آن نمیتوان متصور بود ، آیا در چنین شرایطی میتوان حکم صادره علیه بشیر را باز هم موفقیتی بزرگ خواند؟
گفت و گو
