فرصتی برای از دست رفتن

در میان رشته‌های مختلف ورزش‌های هوایی پاراگلایدر، کایت و چتربازی سقوط آزاد بیشترین مخاطبان را دارند. درخشش پرنده‌های ایرانی در داخل و خارج از کشور طی سال‌های اخیر تحسین بسیاری از کارشناسان جهانی را به همراه داشته، در‌حالی‌که تعدادی از این ستاره‌های درخشان، نه به نام کشور عزیزمان ایران که با ملیت‌های غیرایرانی در رنکینگ جهانی این رشته درخشیده‌اند و ما نمی‌دانیم از این بابت باید به خود ببالیم یا تاسف بخوریم.

تیمسار بیژن پارسا، رئیس انجمن ورزش‌های هوایی، با اظهار تاسف از وجود مشکلات عدیده بر سر راه این رشته در کشور موازی‌کاری‌های رایج را تنها دلیل این مساله می‌داند و می‌گوید: پس از گذشت سال‌ها هنوز هم سازمان هواپیمایی کشوری حاضر نیست سازمان تربیت‌بدنی را به‌عنوان متولی اصلی رشته‌ای بپذیرد که دارای فدراسیون جهانی است (فدراسیون جهانی ورزش‌های هوایی FAI) و همین موضوع سردرگمی دائم ورزشکاران این رشته را به‌همراه داشته و موجب شده بچه‌های ما حضور در مسابقه‌های متعدد و از جمله جام جهانی 2009 ایتالیا را از دست بدهند.

وی با اشاره به این‌که در حال حاضر 10 هزار نفر در رشته‌های مختلف ورزش‌های هوایی در کشورمان فعالیت می‌کنند، می افزاید: اگر مشکلات موجود با حضور کارشناسان خبره مورد بحث و بررسی قرار گیرد و بشکل معقول حل و فصل شود، بالاخره ورزشکاران ما هم از بلاتکلیفی در می‌آیند و فرصت‌های مناسبی برای رشد و پیشرفت در اختیارشان قرار می‌گیرد چیزی که در حال حاضر از آن محروم هستند.

پارسا همچنین درخصوص حضور پرنده‌های ایرانی در یکی از کشورهای همجوار برای استفاده از امکانات موجود در آنجا می‌گوید: به هر حال بچه‌های ما برای ارتقای سطح کارشان و استمرار تمرین‌ها و افزودن به تجارب خود ناچار به این کار هستند و چنین مساله‌ای امری عادی است، چرا که سطح مسابقه‌های داخلی ما در حدی نیست که بتواند آنها را در ردیف ورزشکاران مطرح این رشته قرار دهد.

وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش درخصوص سطح دانش مربیان داخلی می‌گوید: به دلیل حساسیت بالای این رشته و ارتباط مستقیم آن با جان انسان، آموزش‌های لازم باید تحت نظر مربیان دوره دیده که از سازمان تربیت بدنی مدرک خود را اخذ کرده‌اند، صورت پذیرد و برای این‌که کسی بتواند این مدرک را کسب کند، گذراندن مراحل متعدد و دوره‌های مختلف الزامی است و این‌طور نیست که تمام شرکت کنندگان به‌راحتی فارغ‌التحصیل شوند و به آموزش بپردازند. در آخرین دوره برگزار شده از بین 60 داوطلب مربیگری تنها 22 نفر پذیرفته شدند که از این تعداد فقط 10 نفر فارغ‌التحصیل و موفق به اخذ مدرک شدند که این مساله ارزش فوق‌العاده جایگاه مربی در این رشته را به اثبات می‌رساند.

وی در ادامه می‌گوید: به دلیل بی‌توجهی به ارزش حیاتی مربیان کارآمد، در سال‌های قبل شاهد مراجعه علاقه‌مندان به برخی افراد تازه‌کار برای آموزش؛ بودیم که متاسفانه همین سهل‌انگاری‌ها موجب شد در مدت کوتاهی تعدادی از افراد علاقه‌مند بر اثر سقوط جان خود را از دست بدهند یا دچار معلولیت‌های غیر قابل جبرانی شوند.

(گفتنی است صحبت‌های رئیس انجمن ورزش‌های هوایی در شرایطی مطرح می‌شود که سازمان هواپیمایی کشوری به دلیل تضادهای موجود؛ گواهینامه‌های صادر شده توسط سازمان تربیت بدنی را به هیچ عنوان نمی‌پذیرد و تنها مدارک مربیگری صادر شده توسط خود را به رسمیت می‌شناسد)!

این رشته متعلق به قشر خاصی نیست

وجود 2 رشته کوه البرز و زاگرس در کشور ما از جمله مواهب بی‌نظیر است که بسیاری کشورها از داشتن آن محرومند، ولی متاسفانه محدودیت‌های موجود به گونه‌ای است که امکان استفاده بهینه از آنها برای ورزشکاران ما فراهم نیست.

بابک حسینی، یکی از نخستین مربیان خلبانی پاراگلایدر کشورمان با بیان این‌که در حال حاضر سایت‌های پروازی متعددی در استان‌های مختلف کشور وجود دارند، از مشکلات و محدودیت‌های ایجاد شده  به دلیل موازی‌کاری‌های موجود  اظهار نارضایتی کرده و می‌گوید: تا چند سال قبل ما به لحاظ سازمانی بسیار قوی‌تر و منسجم‌تر از امروز بودیم، اما بخشنامه‌هایی که بتازگی با آنها روبه‌رو هستیم فعالیت باشگاه‌ها را بشدت محدود کرده و حضور ورزشکاران ما در میدان‌های جهانی را در‌ هاله‌ای از ابهام قرار داده است. متعاقب همین مسائل تعدادی از پرنده‌های ما کشورهای دیگر را برای ادامه فعالیتشان برگزیده‌اند که این موضوع جای تاسف فراوان دارد.

وقتی از این مربی درخصوص لوکس بودن رشته‌های مختلف ورزش‌های هوایی سوال می‌کنیم، می‌گوید: به عقیده من هزینه‌های این رشته از یک فوتبال محلی (که نیازمند اجاره ساعتی زمین است) ارزان‌تر است؛ چرا که همین بچه‌ها پس از طی مراحل آموزش، چترهایشان را از وارد‌کننده به‌شکل اقساطی می‌خرند و یک چتر خوب هم به شرط نگهداری صحیح حدود 10 سال به شخص سرویس می‌دهد.

ضمن این‌که شهریه آموزش هم در حد بسیاری از رشته‌های ورزشی دیگر است و در مجموع موردی خاص برای اطلاق لفظ لوکس به این رشته وجود ندارد.

وی همچنین از امکان پرواز با پاراگلایدر توسط کسانی که بخواهند فقط به‌شکل تفریحی یک‌بار هم که شده پرواز در آسمان را تجربه کنند، خبر داده و می‌گوید: ما پروازهای تفریحی دو نفره هم داریم که فرد علاقه‌مند همراه یک مربی حرفه‌ای پرواز می‌کند و صدالبته هدایت پاراگلایدر در این پرواز تنها به‌عهده مربی است.

لزوم تخصیص امکانات بیشتر از سوی دولت

خشایار تشکری یکی از مطرح‌ترین چتربازان سقوط آزاد کشورمان که نخستین عضو انجمن ورزش‌های هوایی محسوب میشود، این رشته را چیزی فراتر از یک ورزش صرف می‌داند و می‌گوید: امروز این مساله به اثبات رسیده که ورزش‌هایی نظیر چتربازی روحیه جنگندگی و شجاعت را به شکل چشمگیری در فرد افزایش می‌دهد و در ابعاد نظامی هم کارایی این رشته‌ها ناگفته پیداست. ضمن این که در مواقع بروز حوادثی نظیر زلزله و آتش‌سوزی‌های وسیع که عملیات امداد و نجات بسختی صورت می‌گیرد، این چتربازان هستند که می‌توانند نقش موثری ایفا کنند و به یاری حادثه‌دیدگان بشتابند.

به عقیده وی، ورزش‌های هوایی به دلیل ماهیت خاصی که دارند در صورت حمایت از سوی دولت می‌توانند در ابعاد مختلف عملکرد مثبتی از خود به نمایش بگذارند. وی عمده‌ترین مشکل موجود در این رشته را نداشتن حتی یک هواپیمای اختصاصی برای بالا بردن چتربازان عنوان کرده و می‌افزاید: ما به لحاظ دیگر امکانات نه تنها چیزی از کشورهای همسایه کمتر نداریم که وضعیتمان به مراتب بهتر است، اما همین موضوع در اختیار نداشتن هواپیما موجب شده ضمن عقد یک قرارداد همکاری با انجمن ورزش‌های هوایی ترکیه برای تورهای آموزشی وتفریحی؛ منطقه کوش آداسی در این کشور را انتخاب کنیم، چرا که این کار در آنجا بسیار کم هزینه‌تر است و یک هواپیمای اختصاصی از یک باند اختصاصی دائم چتربازان را برای سقوط آزاد به آسمان می‌برد. تشکری یکی دیگر از مشکلات ورزش‌های هوایی را عدم تبلیغات صحیح و نبود حامیان مالی مستمر می‌داند و می‌گوید: ای کاش مرکز آموزش فنون هوایی (وابسته به سازمان هواپیمایی کشوری) با انجمن ورزش‌های هوایی متحد می‌شدند وضمن استفاده از امکانات و امتیازات یکدیگر، راه پیشرفت این رشته جذاب و پرمخاطب را در کشورمان می‌گشودند. امروز کشوری مانند ترکیه درآمد سرشاری از محل جذب گردشگران علاقه‌مند به ورزش‌های هوایی، نصیب خود کرده است وما همچنان بدون حامی، ساکن مانده و در جا می‌زنیم.

وقتی برای تهیه این گزارش با یکی از مسوولان مرکز آموزش علوم وفنون هوایی وابسته به سازمان هواپیمایی کشوری تماس گرفتیم، وی ضمن درخواست عدم درج نام خود در این گزارش؛ اظهار کرد: متاسفانه در این مورد خاص، همه با نگاه حاکمیتی به موضوع نگاه می‌کنند. سازمان هواپیمایی می‌گوید هر چیزی که در آسمان می‌پرد به ما ربط پیدا می‌کند و سازمان تربیت‌بدنی هم رشته‌های هوایی را ورزش صرف می‌داند و امور مربوط به آن را در حیطه اختیارات خود به شمار می‌آورد و هیچ‌کدام از این دو حاضر نیستند با وضع قوانینی سهل‌تر، زمینه همکاری‌های مشترکی را فراهم آورند و نتیجه این برخوردها هم ناگفته آشکار است؛ بلاتکلیفی محض ورزشکاران این رشته و پیشرفت نکردن آن.

زهره زیدی‌فرد