استاد مجتبی مینوی

مینوی در مدت اقامت ده ساله در انگلستان زبان انگلیسی را بخوبی فرا گرفت و علاوه بر یادگیری زبان پهلوی تدریس در دانشگاه آکسفورد را شروع کرد و به تصحیح متون قدیمی و جمع آوری نسخ و متون قدیمی ایران پرداخت .

استاد مینوی در زمانی که به عنوان رایزن فرهنگی ایران در ترکیه مشغول بود موفق به بررسی 12000 جلد کتاب خطی موجود در کتابخانه های این کشور شد و از بسیاری از این نسخه های خطی عکسبرداری و به تهران فرستاد.

استاد ایرج افشار در باب تجسس مینوی در کتابخانه های ترکیه می گوید : " در کتابخانه های آن کشور سه شخص عالم بیش از هر کس دیگر از سر حوصله و تجسس به جستجوی علمی و دقیق پرداخته اند و آن سه نفر عبارتند از : هلموت ریتر آلمانی ، احمد آتش ترک و استاد علامه بزرگوار و نادر المثال مجتبی مینوی ایرانی که روانش شاد باد .

سالشمار زندگی استاد مجتبی مینوی:

1282- تولد در 19 بهمن ماه، شهر سامرا .

1286- شروع به تحصیل در مکتبخانه به اصرار خودش در سن 4 سالگی .
- ختم قرآن کریم قبل از اتمام اولین سال حضور در مکتبخانه .

1287- شروع به تحصیل در مدرسه شهر سامرا در سن 5 سالگی .

1290- کسب درجه اجتهاد توسط پدرش از محضر میرزا تقی شیرازی .
- بازگشت به ایران به اتفاق خانواده .
- اتمام حفظ کامل قرآن کریم در سن 8 سالگی .

1291- ادامه تحصیل در مدارس امانت و افتخاریه .
1298- عزیمت به رشت به همراه خانواده در پی انتصاب پدر به ریاست عدلیه رشت .
- شروع بکار محرری (( منشی گری )) در عدلیه برای کمک به اقتصاد خانواده .

1299- شروع به تحصیل در دارالمعلمین .

1302- بازگشت به تهران در پی اشتغال پدر در مجلس شورای ملی .
- استخدام در مجلس شورای ملی به عنوان تند نویس بمدت 2 سال .
- شروع به آموزش زبان پهلوی در محضر پرفسور هرتسفلد آلمانی .

1307- تصحیح و چاپ دیوان ناصر خسرو .
- عزیمت به فرانسه در پی تاسیس دفتر سرپرستی محصلین در سفارت ایران و انتصاب بعنوان معاونت دفتر مذکور .
- بازگشت به ایران پس از چند ماه در پی بروز اختلاف میان وی و رئیس دفتر مذکور .
- انتصاب به ریاست کتابخانه معارف که بعدا به کتابخانه ملی تغییر نام داد .
- آشنایی با علامه قزوینی و آموزش روش نقد تحقیقی نزد وی .

1308- عزیمت به لندن برای اشتغال در دفتر سرپرستی محصلین در سفارت ایران .
- تکمیل آموزش زبانهای انگلیسی و فرانسوی و آشنایی با مستشرقین بنام اروپایی در پی اقامت 3 ساله در اروپا .
- وارونه جلوه دادن مطالب کتاب توسط حسودان و بد سگالان نزد رضا شاه و دستور توقیف و جمع آوری آن بدستور شاه .
- قطع حقوق وی از جانب وزارت معارف بدستور رضا شاه .
- ادامه اقامت اجباری در اروپا بمدت 15 سال .

1310- تصحیح " سیاستنامه " با همکاری آقای خلخالی .

1311- نوشتن و انتشار " نامه ی تنسر " .

1312- بازگشت به ایران و اقامت چند ساله .
- تصحیح " نوروزنامه " تالیف خیام نیشابوری .

1313- حضور در کنگره بین المللی هزاره فردوسی در تهران .
- ترجمه و چاپ کتاب " وضع ملت، دولت و دربار ایران در دوره ساسانی " نوشته پرفسور آرتور کریستین دانمارکی .
- عزیمت به انگلیس بمنظور پژوهش های فرهنگی پس از انتشار آخرین اثرش .

1314- تصحیح داستان ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی .

1318- انتصاب بعنوان ریاست دبستان ایرانیان در ترکیه .

1319- عزیمت به انگلیس و اقامت در شهر لندن .

1320- رفع توقیف از کتاب " وضع ملت، دولت و دربار ایران در دوره ساسانی " و عرضه در بازار .
- تصحیح " رساله در امر مالیات " تالیف خواجه نصیرالدین طوسی با همکاری ولادیمیر مینورسکی .

1328- دعوت بکار از سوی دانشگاه تهران و بازگشت به ایران .
- تدریس بعنوان استاد تاریخ ایران بعد از اسلام در دانشکده های ادبیات و الهیات .

1329- اقامت کوتاه در استانبول .
- بازگشت به ایران و تدریس ادبیات فارسی در دانشگاه تهران .

1330- انتصاب بعنوان رایزن فرهنگی ایران در ترکیه بمدت 4 سال.
- حضور در کنگره بین المللی خاورشناسان استانبول .
- شروع به بررسی دوازده هزار جلد کتب خطی موجود در کتابخانه های ترکیه .
- عکسبرداری و تهیه میکرو فیلم از کتب خطی و ارسال به ایران .

1331- تصحیح کتاب " منصفات " اثر افضل الدین کاشانی .

1332- حضور در سمینار بررسی فرهنگ اسلامی در پرینستون .
- انتصاب به عنوان ریاست تعلیمات عالیه وزارت فرهنگ .

1333- تصحیح " عیون الحکمه " تالیف ابو علی سینا با همکاری یحیی مهدوی .

1335- شرکت در سمینار تمدن غرب از نظر مشرق زمین در شهر ونیز .
- تالیف کتاب " پانزده گفتار " در باب ادبیات اروپایی و تطبیق آنها با ادب فارسی .
- چاپ نتایج سفرها به ترکیه در قالب مقالاتی با عنوان " از خزائن ترکیه " در مجله دانشکده ادبیات تهران در سه شماره متوالی .
- تصحیح کتاب " تحریمه القلم " اثر سنایی غزنوی .

1338- حضور فعال در سمینار مورخان خاورمیانه در شهر لندن .

1339- شرکت در کنگره بین المللی هنر و معماری ایران در شهر نیویورک .
- حضور در کنگره بین المللی خاورشناسان در شهر مسکو .
- تهیه فهرست برای نسخه های خطی فارسی کتابخانه چستر بیتی .

1343- تصحیح کتاب " کلیله و دمنه " ترجمه و انشای نصرالله منشی.

1344- تصحیح سیرت جلاالدین منکبرتی .

1345- عدم پذیرش دعوت محمد رضا شاه برای حضور در ضیافت دربار .

1346- شرکت در کنگره بین المللی خاورشناسان در شهر ان آربر .
- چاپ کتاب " فردوسی و شعر او " .

1350- تصحیح کتاب " وقفنامه ربع رشیدی " تالیف رشیدالدین فضل الله همدانی با همکاری ایرج افشار .

1352- حضور در کنگره بین المللی خاور شناسان شهر پاریس .
- انتشار کتاب " تاریخ و فرهنگ " .

1354- تصحیح کتاب " احوال و اقوال شیخ ابوالحسن خرقانی " .

1355- بستری شدن در بیمارستان بخاطر شکستگی دنده در پی زمین خوردن .
- در گذشت در 7 بهمن ماه و به یادگار گذاشتن کتابخانه ای نفیس با بیش از 25000 جلد کتاب .

1356- بر پایی بزرگداشت وی با حضور دهها تن از دانشمندان برجسته ایرانی از طرف دانشگاه تهران .

در مجموع‌، عمر این‌ استاد گرانمایه‌ تاریخ‌ و ادب‌ فارسی‌ چه‌ در ایران‌ و چه‌ در اروپا در کتابخانه‌ ها و به‌ بررسی‌ و نسخه‌ برداری‌ و تصحیح‌ متون‌ کهن‌ ادبی‌ گذشت‌. استاد مینوی‌ با بهره‌ گیری‌ از تسلط خود به‌ زبانهای‌ انگلیسی‌ ،فرانسه‌ ،عربی‌ و آلمانی‌ موفق‌ به‌ تهیه‌ 1000 میکرو فیلم‌ از اسناد و مدارک‌ خطی‌ فارسی‌ موجود در کتابخانه‌ های‌ موزه‌ انگلیس، هند، کمبریج‌ ، آکسفورد، ادینبورگ‌ و منچستر گردید که‌ این‌ میکروفیلم‌ ها امروزه‌ پایه‌ اصلی‌ مجموعه‌ کنونی‌ کتابخانه‌ مرکزی‌ و مرکز اسناد دانشگاه‌ تهران‌ است‌ و مورد استفاده‌ محققان‌ ایرانی‌ و غیر ایرانی‌ قرار می‌گیرد.

تهیه و تنظیم : محمد شکراله زاده