در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
حتی با محاسبه نرخ رشد تورم هم این مبلغ 4 برابر بودجهای است که آمریکا در جنگ اول جهانی صرف کرد و 10 برابر کل هزینه جنگ اول خلیجفارس در سال 1991 است که تقریبا 90 درصدش توسط متحدان ایالاتمتحده پرداخت شد. در چنین شرایطی به نظر میرسد هزینههای جنگ با ترور اندکاندک از مجموعه هزینههای دوجنگ کره و ویتنام پیشی بگیرد و پس از جنگ دوم جهانی که 5/3 تریلیارد دلار هزینه در برداشت عنوان دومین جنگ پرهزینه تاریخ را از آن خود کند.
هزینه اعزام هر سرباز به افغانستان یا عراق برای یک سال در حدود 775 هزار دلار یعنی بیش از 3 برابر هزینه به خدمت گرفتن سربازان در جنگهای اخیر است. یکی از گزارشهای اخیر مرکز ارزیابی استراتژیک و بودجهای (CSBA) با ارائه این اعداد و ارقام تصریح میکند بخش اعظم این افزایش ناشی از محاسبه تولید سختافزارهای جدید نظامی و بهکارگیری آنها در عراق و افغانستان در بودجه روزمره جنگ است.
این هزینه بالطبع در برابر هزینههایی که ایالاتمتحده از بابت از دست دادن 5 هزار سرباز و بر جایماندن هزاران مجروح متحمل شده، زیاد نیست اما با این حال بوش اصرار دارد این بودجه هنگفت و جانهای از دست رفته برای جلوگیری از وقوع یک یازده سپتامبر دیگر ضروری بوده است. او هفته گذشته طی سخنانی در آکادمی جنگ ارتش آمریکا گفت: نمیتوانستیم منتظر بمانیم تا تروریستها یک بار دیگر آمریکا را هدف قرار دهند بنابراین حرکتی جهانی را آغاز کردیم تا با تروریستها در خارج از مرزهای آمریکایی بجنگیم تا از این طریق شبکههای آنان را نابود سازیم، منابع مالیشان را بخشکانیم و رهبرانشان را یافته و به مکافات برسانیم.
با این حال بسیاری در آمریکا با خواندن گزارش CSBA، گزارشهای مشابه دفتر حسابرسی دولتی (GAO) و مرکز تحقیقات کنگره (CRS) جملگی این مساله را تایید کردهاند 1000میلیارد دلاری که تا این مقطع صرف جنگ شده تنها کسری از مجموعه هزینههای جنگ با به اصطلاح ترور در دراز مدت خواهد بود دچار حیرت و شگفتی خواهند شد.
به عنوان مثال این 1000میلیارد دلار هزینههای درمان بازماندگان جنگ در آینده یا بهره متعلقه به استقراض بانک مرکزی آمریکا برای تامین هزینههای جنگ را در بر نمیگیرد. حداقل هزینههای جنگ که از طرف این 3 منبع برآورد شده خیلی باهم متفاوت نیست. براساس گمانهزنیهای CSBA هزینه خالص جنگ تا این مقطع 904 میلیارد دلار است، از نظر GAO این مبلغ 808 و به اعتقاد CRS درحدود 861 میلیارد دلار است اما هیچ یک از 2 نهاد آخر تاثیر تورم بر هزینهها را مدنظر قرار نداده بودند.
با کمی جستجو در اطلاعات منتشر شده از سوی پنتاگون بود که CSBA مجموع بودجه جنگ با ترور را به ترتیب 687 میلیارد دلار برای عراق، 148 میلیارد دلار برای افغانستان و 23 میلیارد دلار برای تامین امنیت ملی تقسیم کرد.
پیش از آن که سال 2018 از راه برسد مجموع این هزینه منوط به تعداد نیرویی که در عراق و افغانستان باقی خواهد ماند به 1300 تا 1700 میلیارد دلار بالغ خواهد شد. با توجه به این که جنگ با ترور با منابع مالی استقراضی اداره میشود باید 600 میلیارد دلار بابت بهره پولهای وام گرفته شده را هم به این مبالغ افزود.
به فاصله اندکی قبل از آن که جنگ عراق شروع شود لاری لیندسی، مشاور اقتصادی کاخسفید وقتی اعلام کرد این جنگ احتمالا 200میلیارد دلار هزینه در بر دارد از سوی بوش مورد سرزنش قرار گرفت. دونالد رامسفلد، وزیر دفاع وقت آمریکا در واکنش به اظهارات لیندسی گفت: هیچکس نمیتواند برآورد کند چنین جنگی چقدر هزینه دارد. او افزود: مشخص نیست این جنگ 2 روز طول میکشد یا 2 هفته یا 2 ماه اما قطعا 2 سال به طول نخواهد انجامید.
براساس تحقیقات انجام شده توسط CSBA دولت بوش برای آن که هزینههای واقعی جنگ را از چشم جامعه پنهان کند دو مسیر مختلف را طی کرد. اولا آن که با استقراض سعی کرد مانع آگاهی مردم از هزینههای واقعی جنگ شود. دیگر آن که در جنگهای قبلی، بودجه جنگ با عبور از کمیتههای تخصصی از طریق تخصیص ردیف بودجه تامین میشد اما دولت هزینههای جنگ عراق را بیشتر با ارائه لوایح متمم کسب کرد که کمتر مورد بحث و بررسی قرار گرفته و به دلیل کوتاه بودن مباحثات توجه کمتری را جلب میکنند.
استیو کوسیاک، از تحلیلگران ارشد CSBA که در زمره کارشناسان ارشد امور بودجه است، میگوید: آمریکا در دو جنگ اخیر بیش از هر زمانی در گذشته برای تامین بودجه جنگ روی لوایح متمم بودجه متمرکز شد. علاوه بر آن در این جنگها بیش از هر زمانی در گذشته برای تامین نیازهای مالی ارتش استقراض شد که هزینه عملی جنگ را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
او با یادآوری این که لحاظ بودجه واقعی سالانه جنگ در قانون بودجه، توجه سیاستمداران را به هزینههای واقعی جنگ جلب کرده و آنان را برای مقابله با این روند تحت فشار قرار میدهد، میافزاید: با این حال ما برای کاهش فشار به اقتصاد کشور نهتنها درصدد افزایش مالیات برنیامدیم که مالیاتها را کاهش داده و مردم را تشویق به خرج کردن بیشتر کردیم.
کوسیاک که یکی از تدوینکنندگان گزارش اخیر CSBA است، اعتقاد دارد عملکرد مالی دولت بوش به خودی خود پنتاگون دوران زمامداری اوباما را ناچار به ادامه حرکت در مسیر گذشته میکند. با این حال رابرت گیتس، وزیر دفاع سعی دارد به هر شکل ممکن و از طریق سرعت بخشیدن به روند واگذاری امور عراق به عراقیها و خروج مرحلهای نیروها در عراق تا حد امکان این شرایط را سروسامان دهد.
رضا سادات
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: