در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
سرماخوردگیها در دوره کودکی بسیار شایعتر هستند. کودکان معمولا اولین سرماخوردگی را در سال اول زندگی تجربه میکنند و تا حدود 6 سالگی، یعنی تا زمانی که سیستم ایمنی آنها تکامل مییابد، نسبت به این بیماری، آسیبپذیر باقی میمانند. بزرگسالان آسیبپذیری کمتری نسبت به سرماخوردگی دارند، اما آمار حکایت از آن دارد که به طور متوسط هر فرد سالی 3 یا 4 بار سرما میخورد.
سرماخوردگیها توسط ویروسها ایجاد میشوند. بیش از 200 نوع مختلف یا گونه ویروس میتوانند باعث بیماری تنفسی شوند از جمله این ویروسها میتوان به رینو ویروسها اشاره کرد، گروهی که بیش از دیگر ویروسها با آنچه معمولا سرماخوردگی معمولی یا زکام نامیده میشود و عمدتا بینی و گلو را درگیر میکند، در ارتباط هستند.
سرماخوردگی عمدتا به دو طریق منتقل میشوند. اولین و موثرترین راه انتقال، تماس مستقیم با ترشحات عفونی است. دست دادن با شخصی که با دستش بینیاش را پاک کرده یا به داخل دستش سرفه کرده، راه شایع گرفتن ویروس سرماخوردگی از این شخص بیمار است. راه دوم عطسه یا سرفه بدون گرفتن دستمال جلوی صورت است.
چنین کاری با پخش ویروس در فضای اتاق به استنشاق آن توسط افراد دیگر منجر خواهد شد، اما احتمال انتقال ویروس به این شکل کمتر است.
باورهای عامیانه و عقل جمعی در مورد ابتلا به سرماخوردگی فراوان هستند: اگر زیر باران خیس شوید یا با موهای خیس بیرون بروید، بدون شک سرما میخورید. اگر باد سرد به شما بخورد میچایید. خستگی و کسر خواب میتواند باعث سرماخوردگی شود، اما هیچکدام از اینها در مطالعات بالینی ثابت نشده که خطر ابتلا به سرماخوردگی را افزایش دهند. با این حال سرماخوردگی یک الگوی فصلی دارد و آمار سرماخوردگی در فصل پاییز، زمستان و بهار بیشتر از تابستان است.
علائم و نشانههای کلی یک سرماخوردگی عبارتند از احتقان بینی و سر، سرفه، عطسه، گرفتگی صدا و آبریزش از چشم. از آنجایی که ویروسهای بسیار متنوعی باعث سرماخوردگی میشوند، نشانهها نیز میتواند متنوع باشند. یک فرد سالم به طور معمول نیاز به مراجعه به پزشک برای سرماخوردگی ندارد، اما اگر بیش از 2 هفته طول کشید، برای حصول اطمینان از اینکه عفونت باکتریایی ثانویهای در ریهها، حنجره، نایژهها، سینوسها یا گوش ایجاد نشده باشد، به پزشک مراجعه کنید اگر سابقه هر کدام از این عفونتها را دارید، بیدرنگ با پزشک مشورت کنید.
از آنجایی که سرماخوردگی یک عفونت ویروسی است، آنتیبیوتیکها هیچ فایدهای ندارند. آنتیبیوتیک عمدتا روی عفونتهای باکتریایی موثرند. سرماخوردگی معمولا 3 الی 4 روز طول میکشد، اما ممکن است تا 10 الی 14 روز هم به طول بینجامد، بنابراین درمان سرماخوردگی تا حدود زیادی نیاز به صبر و حوصله دارد.
برخی اقدامات میتواند به بهبود شما در سرماخوردگی کمک کند. میتوانید استراحت کنید. ماندن در منزل به پیشگیری از ابتلای دیگران کمک میکند. در یک اتاق گرم ــ نه داغ ــ با هوای مرطوب (توسط دستگاه تهویه یا بخور) استراحت کنید برای رقیقتر کردن مخاط، فراوان آب بنوشید. بزرگسالان میتوانند برای رفع کسالت و درد از آسپرین استفاده کنند. کودکان بهتر است به جای آسپرین از استامینوفن استفاده کنند.
آبنباتهای حاوی روی را اغلب به عنوان داروی سرماخوردگی مطرح میکنند، اما تا این لحظه هیچ مدرکی دال بر موثر بودن روی در سرماخوردگی به دست نیامده است. اگر هم میخواهید از روی استفاده کنید آن را در عرض 24 ساعت پس از شروع نشانهها مصرف کنید تا بلکه مفید واقع شود.
کودکان، زنان حامله و افراد مبتلا به بیماریهای مزمن باید از مصرف روی اجتناب کنند مگر آنکه بیخطر بودن آن برای آنها به تایید رسیده باشد.
درمانهای غیراستاندارد سرماخوردگی داروهای ضداحتقان و شربتهای ضدسرفه میتوانند به رفع برخی از نشانهها کمک کنند، اما این محصولات باعث معالجه سرماخوردگی یا بهبود سریعتر آن نمیشوند. مواظب باشید در بچههای کم سن و سال از قطره یا اسپریهای بینی استفاده نکنید. بجز قطرههای آب نمک یا اصطلاحا سالین.
غرغره کردن با آبنمک گرم، چند بار در روز میتواند به رفع گلو درد کمک کند، بیحسکنندههای موضعی بدون نسخه هم به رفع ناراحتی گلو کمک میکنند. مکیدن یک آبنبات سفت به حفظ نرمی و خشک نشدن گلو کمک میکند.
سوالات پزشکی خود را با ما در میان بگذارید
سلامت باشید
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: