پدر پدر بزرگ علی، ملاقربانعلی، معروف به آخوند حکیم، مردی فیلسوف و فقیه بود که در مدارس قدیم بخارا و مشهد و سبزوار تحصیل کرده و از شاگردان برگزیده ملا هادی سبزواری محسوب میشد.
سالشمار زندگی دکتر علی شریعتی:
1312- تولد در دوم آذرماه در در کاهک، در نزدیکی سبزوار.
1319- ورود به دبستان ابن یمین مشهد.
1325- ورود به دبیرستان فردوسی مشهد.
1327- عضویت در کانون نشرحقایق اسلامی.
1329- ورود به دانشسرای مقدماتی مشهد.
1330- اتمام دوره دانشسرا و استخدام در اداره فرهنگ مشهد.
- شرکت در تظاهرات خیابانی علیه حکومت موقت قوام السلطنه و دستگیری کوتاه مدت.
1332- عضویت در نهضت مقاومت ملی.
1333- گرفتن دیپلم کامل ادبی .
1334- انتشار کتابهای (( ابوذرغفاری )) و (( تاریخ تکامل فلسفه )).
- ورودبه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه مشهد.
1336- دستگیری به همراه تنی چند از اعضاء نهضت مقاومت ملی.
1337- فارغ التحصیل شدن از دانشکده ادبیات با احراز مقام اول.
- در 24 تیرماه، ازدواج با یکی از همکلاسی های خود بنام پوران ( بی بی فاطمه ) شریعت رضوی.
1338- اخذ بورس دولتی برای تحصیل در فرانسه بدلیل کسب رتبه اول.
- تولد اولین فرزند (( احسان )).
- پیوستن به سازمان آزادیبخش الجزایر.
1339- عزیمت به فرانسه به اتفاق خانواده.
- زندانی شدن در پاریس بخاطر مبارزاتش در راه آزادی الجزایر.
1340- همکاری با کنفدراسیون دانشجویان ایرانی.
1341- فوت مادر.
- تولد دومین فرزند (( سوسن )).
1342- تولد سومین فرزند (( سارا )).
- اتمام تحصیلات و اخذ مدرک دکترا در رشته تاریخ.
- گذراندن کلاس های جامعه شناسی در دانشگاه سوربن.
1343- بازگشت به ایران و دستگیری در مرز و انتقال به زندان قزل قلعه.
- آزادی از زندان و بازگشت به زادگاهش خراسان.
- سپری شدن زمان انتظار خدمت و شروع به فعالیت بعنوان دبیر انشاء کلاس چهارم دبیرستان در یکی از روستاهای مشهد.
1344- انتقال به تهران بعنوان کارشناس و بررسی کننده کتب درسی.
1345- تدریس درس تاریخ در دانشگاه مشهد با عنوان استادیاری.
1347- آغاز سخنرانی ها در حسینیه ارشاد.
1348- پذیرفتن مسئولیت امور فرهنگی حسینییه ارشاد.
1350- تولد چهارمین فرزند (( مونا )).
1351- تعطیلی حسینیه ارشاد و ممنوعیت سخنرانی ها توسط ساواک.
- بازداشت و شکنجه پدرش استاد محمد تقی شریعتی به بهانه معرفی پسر.
1352- معرفی خود بمنظور رهایی پدر و بازداشت توسط ساواک و تحمل 18 ماه حبس در زندان انفرادی شهربانی.
1354- خانه نشینی و آغاز زندگی سخت در تهران و مشهد.
1356- مهاجرت به اروپا در 26 اردیبهشت ماه به مقصد بروکسل و پیاده شدن در آتن برای گمراهی ساواک.
- پرواز مجدد به سمت بروکسل در 27 اردیبهشت.
- عزیمت به لندن از بروکسل در 29 اردیبهشت.
- اقامت در ساوت همپتون بمدت 2 هفته و سپس عزیمت به جنوب پاریس.
- برگشت به ساوت همپتون برای استقبال از خانواده اش در 26 خرداد.
- اجاره خانه یک پاکستانی در 27 خرداد .
- ترک ایران به مقصد آمریکا توسط خانواده اش در 28 خرداد.
- درج نام همسرش پوران شریعت رضوی در لیست ممنوع الخروج ها و ادامه سفر سوسن و سارا و ماندن مونا و مادرش در ایران.
- رسیدن به آرامش ابدی در روز یکشنبه 29 خرداد ماه.
شریعتی 28 خرداد به همراه آقای فکوهی و خواهرانش به فرودگاه رفتند که دکتر در آنجا با دیدن دو دخترش موضوع را می فهمد و سپس همگی به خانه دکتر می روند و شب دکتر فکوهی و یکی از خواهرانش به خانه خود باز می گردد.
صبح 29 خرداد در حالی که دخترانش و یکی از خواهران آقای فکوهی در طبقه بالا خوابیده اند. آقای فکوهی در می زند و مدتی در را باز نمی کنند تا اینکه خواهر آقای فکوهی بیدار می شود و می رود پایین تا در را باز کند که می بینند دکتر شریعتی در آستانه درب ورودی اتاقش به پشت افتاده است.
روزنامه کیهان و اطلاعات روز 31 خرداد 1356 ضمن اطلاعیه مرگ دکتر شریعتی و علت مرگ را سکته قلبی و ناشی از بیماری ریشه دار یاد کردند. در حالی که علی به گواهی دفترچه بیمه اش که سفید مانده بود هیچ گونه بیماری اعم از قلبی و ... نداشته است. پس از مرگش ساواک تلاش بسیاری کرد که جنازه اش را به ایران بیاورد اما موفق نشد و دوستانش همراه احسان توانستند پیکرش را به سوریه منتقل کنند و در زینبیه دمشق دفن کنند.
می خواستم زندگی کنم ، راهم را بستند
ستایش کردم ، گفتند خرافات است
عاشق شدم ، گفتند دروغ است
گریستم ، گفتند بهانه است
خندیدم،گفتنددیوانه است
دنیا را نگه دارید ، می خواهم پیاده شوم
مجموعه آثار:
- با مخاطبهای آشنا
- خود سازی انقلابی
- ابوذر
- ما و اقبال
- تحلیلی از مناسک حج
- شیعه
- نیایش
- تشیع علوی و تشیع صفوی
- تاریخ تمدن (جلد2-1)
- هبوط در کویر
- حسین وارث آدم
- چه باید کرد ؟
- زن
- مذهب، علیه مذهب
- جهانبینی و ایدئولوژی
- انسان
- انسان بی خود
- علی
- روش شناخت اسلام
- میعاد با ابراهیم
- اسلام شناسی
- ویژگیهای قرون جدید
- هنر
- گفتگوهای تنهایی
- نامهها
- آثار گوناگون (دو بخش)
- بازگشت به خویش، بازگشت به کدام خویش
- باز شناسی هویت ایرانی ـ اسلامی
- جهت گیریهای طبقاتی در اسلام
- درسهای حسینیه ارشاد (3جلد)
تهیه و تنظیم : محمد شکراله زاده
مرور بزرگ ترین جنجال های تاریخ جام جهانی (8)