تقریبا همه ما هرازگاهی دچار سردرد میشویم. سردردها از جمله شایعترین شکایتهای پزشکی هستند. سردردها علل مختلفی دارند و محل، شدت و تعداد دفعات وقوع آنها با یکدیگر بسیار فرق میکند. حدود 95 درصد سردردها؛ سردرد اولیه هستند، یعنی ناشی از یک بیماری زمینهای یا تومور نیستند. گاهی اوقات سردرد ممکن است در پی یک بیماری جدی و خطرناک ایجاد شود، اما چنین سردردهایی نادر هستند. تشخیص سردرد، به طور کلی مبنی بر شرح حال طبی و معاینه است. چنانچه سردرد شما در این اواخر شروع شده، حملات ناگهانی دارد، با فعالیت بدن تشدید میشود، به طور معمول صبحها وجود دارد و با استفراغ همراه است یا با علائم و نشانههای دیگری مرتبط باشد، ممکن است برای تشخیص علت آن به آزمونهای بیشتری نیاز باشد. آزمونهای تشخیصی ممکن است شامل: سیتی اسکن (لایهنگاری رایانهای) یا تصویرنگاری با استفاده از پژواک مغناطیسی (ام آر آی) از ناحیه سر برای جستجوی ناهنجاری ساختاری و بررسی سینوسها، استخوانهای صورت و بافت و استخوانهای گردن باشند. عکس رادیولوژی از قسمتهای فوقانی ستون فقرات ممکن است در صورت بروز سردرد پس از صدمه به سر یا گردن، ضرورت پیدا کند. پزشک ممکن است برای تایید تشخیص به آزمایشهای دیگری مثل نمونهبرداری از مایع نخاعی (LP) یا پرتونگاری از شریانهای مغزی نیاز داشته باشد. مسکنهایی مثل استامینوفن، آسپیرین یا بروفن معمولا موثر واقع میشوند. از داروهای ضدافسردگی گاهی در انواع مزمن سردردهای تنشی استفاده میشود. از مصرف داروهای روانگردان بپرهیزید. دارو اما علاج واقعه نیست. مصرف افراطی مسکنها میتواند حتی منجر به سردردهایی موسوم به سردردهای برگشتی شود. به علاوه تاثیر مسکنها دیر یا زود، رو به کاهش میگذارد. اگر برای تسکین سردرد، هفتهای سه یا چهار بار به شکل منظم دارو مصرف کنید، ممکن است دچار اثر برگشتی شوید. به عبارت دیگر، داروهای مصرفی ممکن است عملا در ایجاد سردرد شما دخالت داشته باشند. هر چند دانشمندان از علت این واقعه مطمئن نیستند، اما آنها گمان میکنند که مصرف بیش از حد مسکنها میتواند سیستم کنترل درد مغز را به حاشیه براند و اصطلاحا نوعی اتصال کوتاه ایجاد کند، به طوری که با کاهش اثر مسکن، سردرد گاهی حتی شدیدتر از قبل باز میگردد. سردردهای برگشتی به طور معمول در سراسر روز ادامه دارند، اما ضرورتا شدید نیستند شما ممکن است متوجه افزایش درد در ساعات معین از روز شوید، بویژه با شروع کاهش اثر مسکن. این نوع سردردها اغلب در پی مختصری فشار عصبی یا جسمی هم ایجاد میشوند. تهوع، اضطراب، بیقراری، تحریکپذیری، حواسپرتی و افسردگی ممکن است همراه سردردهای برگشتی وجود داشته باشند. برای قطع این چرخه معیوب، لازم است خود را از شر داروهای مسکن خلاص کنید. این کار را با مشورت پزشک خانواده براساس داروی مصرفی انجام دهید. بعلاوه پزشک میتواند برای درمان سردرد شما داروی مناسب تجویز کند یا به جای داروهای مسکن، روشهای زیر را امتحان کنید. این روشها ممکن است به اندازه دارو موثر باشند، ضمن اینکه عوارض جانبی هم ندارند.
1 - در یک اتاق آرام و تاریک استراحت کنید. حوله سردی روی پیشانی قرار داده و روی شقیقهها بفشارید. یخ هم برای تسکین درد کمک میکند.
2 - برای تمدد اعصاب، یک دوش داغ بگیرید یا در وان گرم دراز بکشید. پوست سر، عضلات صورت، گردن و شانه را ماساژ دهید.
3 - تکنیکهای آرامش عصبی را فرا بگیرید. این تکنیکها عبارتند از: تنفس آرام و عمیق، یوگا و تمرکز فکری (مدیتیشن).