انتشار 3.0 OpenOffice.org

در‌ آغاز شاید، پشتیبانی از فرمت آزاد ODF نسخه 2/1، پشتیبانی محدود از ماکروهای VBA مایکروسافت، بهتر شدن وضع پشتیبانی چند زبانه، استفاده ساده‌تر از چند زبان در غلط‌گیر، پشتیبانی از Mac OS X و OOXML چیزهایی باشد که به چشم می‌خورند. هر چند، به‌گمانم تغییرات عظیم مختص نرم‌افزارهای بزرگ‌اند. در ادامه برخی از این تغییرات را بررسی می‌کنیم:

چیزهای جدید درWriter

رایتر از چند بازبینی عمده استفاده می‌برد. دوتا از پایه‌ای‌ترین آنها، حالت زوم است. نه‌تنها نوار وضعیت پایین پنجره ویرایش Slider bar کنترل زوم دارد، بلکه از طریق  View  Zoom  Columns  می‌توانید تعیین کنید که چند صفحه را همزمان نشان دهد. پیشتر تنها راه نمایش چندین صفحه کنار هم استفاده از پیش‌نمایش چاپ بود که پنجره جدیدی باز می‌کرد، بنابراین این تغییر ساده می‌تواند برای کسانی که از رایتر برای چاپ رومیزی استفاده‌ می‌کنند، بسیار مفید باشد، چرا که امروزه الگوی بیشتر امور چاپی، دو صفحه‌ای است.

با بازبینی کامل سیستم یادداشت‌گذاری، همکاری گروهی نیز در این نسخه بهبود پیدا کرده است. به‌جای وادار کردن کاربران به استفاده از رنگ‌های مختلف برای یادداشت‌گذاری، رایتر از این به بعد دارای یک پانل کناری شده که با خطی به‌سمت محل مورد نظر، یادداشت‌ها را می‌توان ایجاد کرد. شما می‌توانید در یادداشت‌گذاری حتی از سیستم فرمت‌دهی پایه‌ای چون تیره کردن و کج نوشتن هم استفاده کنید. وقتی که یادداشت‌تان تمام شد، دیگر نمی‌توانید به‌سادگی یادداشت فعلی را پاک کنید (چنین چیزی تقریبا در نسخه قبلی هم برقرار بود، چون باید دقت انتخابتان با ماوس خیلی خوب باشد!) اما تمام یادداشت‌ها یا تمام یادداشت‌های همان کاربر را اگر انتخاب کنید، به‌سادگی می‌توان پاک کرد. با وجود این‌که امکان جابه‌جایی یادداشت در متن، هنوز به‌طور کامل آسان نشده و امکان بروز مشکل برای کاربر وجود دارد، اما در کل، سیستم یادداشت‌گذاری بسیار بهبود پیدا کرده است.

احتمالا بهترین پیشرفتی که رایتر عرضه می‌کند، ارجاعات بین‌متنی است. در نسخه‌های قبلی رایتر، راه‌انداختن این ارجاعات کاری طاقت‌فرسا بود، لازم بود شما منبع مرجع را مشخص می‌کردید، بعد خود مرجع را اضافه می‌کردید. و حتی، با دانستن این حقیقت که بیشتر عناوین دارای ارجاع بین متنی‌اند، نمی‌توانستید برخلاف بیشتر برنامه‌های پردازشگر متن، به‌طور مستقیم به عناوین مرجع بدهید. اما در نسخه 0/3 می‌توانید مرجع‌تان را از بین فهرستی از الگوها انتخاب کنید و این امر، کار را ساده کرده است. بنابراین در اوپن‌آفیس 0/3 شما دیگر نیازی ندارید هر دفعه تایپ کنید و این کار انصافا هنر بزرگی بود که اوپن‌آفیس آن را عرضه کرد. تغییرات شروع خوبی است.

چیزهای جدید درCalc

از بین تمام نرم‌افزارهای اوپن‌آفیس، Calc احتمالا شامل بیشترین تغییرات و بهبودهاست. همچنین بیشتر از هر نرم‌افزار دیگری، از ایجاد نوارخطای سفارشی، معادلات بازگشتی، و ضریب تعامل در نمودارهای خودش بهره می‌برد.

یکی از تغییرات کوچک و مفید در Calc سیستم‌ Highlighting آن است که حالا شفاف شده و دیگر سیاه نیست.
درست است که تغییر بسیار ساده‌ای است اما جریان کاری شما را به‌طرز قابل ملاحظه‌ای تغییر می‌دهد، چون شما الان دیگر می‌توانید بدون این‌که روند انتخاب خدشه‌دار شود، ببینید چه چیزی انتخاب شده است.

تغییر کوچک دیگری در Calc افزودن دکمه انتخاب‌ها در تنظیمات پرینتر است که امکان چاپ صفحه‌های خالی، یا صفحه‌های انتخاب شده را می‌دهد. اگر شما بخواهید صفحه گسترده را به‌شکل قابل خواندن چاپ کنید، به‌قطع از این ویژگی و این انتخاب لذت خواهید برد. تغییر بزرگتری که در Calc به‌وجود آمده، حل‌کننده جدیدی برای فرمول‌هایش است. این ابزار بازبینی شده حالا امکان ایجاد شرط به عدد صحیح یا دودویی، درست به‌سادگی کوچکتر از و بزرگتر از و مساوی با، می‌دهد و شامل تنظیمی برای محدود کردن زمان محاسبه متغیرهای مختلف می‌دهد. همچنین امکان جایگزینی این حل‌کننده با حل‌کنند‌ه‌های دیگر مهیا شده، تا بتوان آن را جدای اوپن‌آفیس توسعه داد، هرچند بیشتر مردم از همانی که با اوپن‌آفیس 3 آمده استفاده خواهند کرد.

شاید بزرگترین تغییر در Calc بهبود فضای کاری‌اش باشد که حالا با 1024 ستون، به جنگ نسخه قبلی خود که تنها 256 ستون را پشتیبانی می‌کرد، برود. تا قبل از این اگر شما از ستون‌های زیادی در کار خود استفاده می‌کردید، بایستی سراغ دیتابیس Base یا بانک‌‌های اطلاعاتی دیگر می‌رفتید اما اکنون دیگر ترجیح این است که از Calc خارج نشوید. این رشدCalc  را همتراز اکسل مایکروسافت قرار می‌دهد.
و حالا چیزهای جدید درImpress
در نسخه‌های آغازین اوپن‌آفیس 0/3، به‌نظر می‌رسید که قرار است از استراتژی مایکروسافت پاورپوینت در برداشتن ویزارد آغازین پیروی کند و اوپن‌آفیس ویزاردی نداشت، چون دیگر از آشنا بودن کاربران با طرز کار اسلایدشوها مطلع شده بود، اما دست آخر، و در نسخه نهایی، اوپن‌آفیس 0/3 کماکان با ویزارد اولیه عرضه شد.

بزرگترین تغییر در نسخه 0/3 این است که Impress بالاخره از جداول پشتیبانی کرد. تا پیش از این مجبور بودیم که از فیلدهای متنی کنار هم برای ایجاد جدول استفاده کنیم. جداول هنوز نمی‌توانند تودرتو قرار بگیرند تا طرح‌های پیچیده ایجاد شود، همچنین در هنگام ایجاد، دارای رنگ پس‌زمینه پیش‌فرض‌اند، بنابراین لابد درست بعد از ساختن هر جدول مجبورید ویرایشش کنید، اما این ضعف را می‌توانید با ایجاد اسلایدهای مستر پوشش دهید. چیزی که مهم است، این است که با بهبود سیستم صدای نسخه‌های قبلی، و افزودن پانل انتقال صدا و امکان پیوست صدا در چند اسلاید مختلف، ایمپرس از نظر پایه‌ای در امکانات با پاورپوینت یکی شده است. اگر تنها چیزی که مانده است، الگوهای پیش‌فرض نرم‌افزار برای شروع کار باشد، پس کاربران آزاد دیگر چیز زیادی برای خواستن ندارند.

علاوه بر موارد بالا، جداول حالا در Draw هم پشتیبانی می‌شوند که در کد، با ایمپرس سهیم است. در دراو حضور جداول قابلیت نرم‌افزار را برای خدمت‌رسانی به‌عنوان نرم‌افزار پایه نشر رومیزی بهبود داده است.

ورای بسته‌های پیش‌فرض‌

از زمان ورود نسخه 0/2، اوپن‌آفیس جامعه بازی برای افزونه‌ها راه انداخت. کسانی که دنبال چیزهای بیشتر بودند، به‌سراغ کتاب‌خانه آنلاین اوپن‌آفیس می‌رفتند. خیلی از آنها با نرم‌افزارهایی مانند، گزارش‌ساز سان آشنا هستند.
اما، با ورود نسخه 0/3، حداقل دو افزونه به‌طور خاص برای این نسخه ساخته شده‌اند، امکان ورود فایل‌های PDF به سیستم که در دراو می‌توانید فایل‌های PDF را ویرایش یا بازیابی کنید. اگر شخصی هستید که با اسلایدشوها زیاد سروکار دارید، بی‌گمان از Presenter Console خوشتان می‌آید، افزونه‌ای که یادداشت‌هایتان را کنار اسلاید و فقط در مانیتور شما نشان خواهد داد. با نصب افزونه‌های مورد علاقه‌تان، متوجه خواهید شد که اوپن آفیس 0/3 هم مشابه فایرفاکس از به‌روزآور خودکار بهره می‌برد.

استنتاج‌

چیزی که در نسخه 0/3 باعث ناامیدی می‌شود، این است که هنوز تلاش چشم‌گیری برای بهبود ثبات رابط نرم‌افزار صورت نپذیرفته، یا کسی هنوز پنجره‌های پیغام را دوباره طراحی نکرده است و آدم احساس می‌کند توی دهه 90 قرن گذشته گرفتار شده است. احتمالا، از همین کد هم برای StarOffice، نسخه تجاری Sun استفاده شده است و این نشان می‌دهد که تمرکز آنها در کسب سهم بازار، روی غلبه بر ویژگی‌های کلیدی است. بنابراین کسانی که دنبال رابط کاربری تروتمیز و بهبودیافته هستند، دست‌کم باید دو-سه سالی صبر کنند.

اما دست‌کم، رابط کاربری شلخته اوپن‌آفیس آشناست و همین باعث می‌شود تغییراتی که در نسخه 0/3 اعمال شده، به چشم کاربران بیاید و کاربران کار کردن با نسخه جدید را ساده‌تر ببینند.

محمدرضا قربانی‌