بیداد فساد در بلغارستان‌

آتاتاس آتاناسف، از اعضای پارلمان بلغارستان و مامور پیشین اداره ضداطلاعات این کشور که به منبعی برای افشای اخبار دست اول دردولت می‌ماند، می‌گوید: کشورهای دیگر هم مافیا دارند اما در بلغارستان این مافیا است که به کشور حکم می‌راند. او بدون اشاره به علل رشد گروه‌های مافیایی در این کشور می‌افزاید: دولت باید کاری برای توقف این روند انجام دهد.

بلغارستان با هر معیاری که سنجیده شود فاسدترین کشور بلوک 27 عضوی اتحادیه‌اروپایی است. این کشور پس از الحاق سال گذشته‌اش به این اتحادیه به نمادی از مشکلات، هزینه‌ها و فراز و نشیب‌های عضویت کشورهای بلوک شرق سابق به دنیای غرب تبدیل شده است.

عضویت در اتحادیه‌اروپایی هم نتوانست به مهار گروه‌های جنایتکار در بلغارستان کمک کند و حتی گمان می‌رود این روند به ثروتمندتر شدن این گروه‌ها نیز کمک کرده و به این نگرانی دامن زده که وقتی اتحادیه نمی‌تواند از پس مهار فعالیت‌های بزهکارانه گروه‌های جنایتکار در کشور مثل بلغارستان برآید چطور می‌توان به ساماندهی امور ملت‌های شکننده‌ای که قرار است در آینده به اتحادیه ملحق شوند، امیدوار بود.

ایالات‌متحده که به پیوستن بلغارستان به ناتو کمک کرد از سال 2004 میلادی طرح مبادله نیرو بین دو کشور را با هدف ارتقای توانمندی‌های نظامی این کشور به مرحله اجرا در آورده و صوفیه را به افزایش مراودات تجاری، آموزشی و فرهنگی با سایر کشورهای اروپایی ترغیب می‌کند. همین اواخر بود که واشنگتن از طرحی برای سرمایه‌گذاری 90 میلیون دلاری در تاسیسات نظامی بلغارستان که آمریکا هم از آنها استفاده می‌کند، پرده برداشت.

اتحادیه‌اروپایی هم که به دنبال ارتقای کیفیت زندگی 5/7 میلیون شهروند بلغارستان است متعهد به اعطای کمکی 11 میلیارد یورویی معادل 15 میلیارد دلار به این کشور شده است. با‌ آغاز روند پرداخت این کمک به نظر می‌رسد سرازیر شدن آن به بلغارستان بیش از آن که مهار خشونت و جنایت منجر شود عامل اشاعه فساد بوده است. تجار سایه‌وار صوفیه که از حجم پولی که قرار بود به کشور سرازیر شود سرمست شده بودند با خریدن سیاستمداران ارشد کشور خود به جرگه سیاسیون پیوستند تا حداکثر بهره را از این خوان گسترده برده باشند.

با افشای روابط این جنایتکاران یقه‌سفید و عالی‌ترین سطوح سیاست در بلغارستان بود که بروکسل، پایتخت اتحادیه‌اروپایی تابستان امسال روند اعطای 670 میلیون دلار از کمک‌های در نظر گرفته شده برای صوفیه را متوقف کرد و احتمال می‌رود پرداخت وجوه باقیمانده از کمک 15 میلیارد دلاری به بلغارستان هم به حال تعلیق درآید.

مردان سیاهپوش که مورتی خوانده می‌شوند و عوامل اجرایی روسای باندهای جنایتکار هستند تقریبا تمامی پروژه‌های ساخت و ساز شهرداری را در انحصار خود دارند و گروه‌های قاچاق که زمانی سیگار و نوشیدنی‌های الکلی را به طور غیرقانونی وارد کشور می‌کردند اکنون سرگرم سرمایه‌گذاری در صنعت در حال شکوفایی ساختمان‌سازی هستند. مردان قوی جثه‌ای که محافظ ثروتمندان خلافکار هستند بر صوفیه حکم می‌رانند و این مساله به قدری پر رنگ شده که در راهنما‌‌هایی که برای گردشگران خارجی منتشر می‌شود به صراحت به این نکته اشاره شد که از رفتن به رستوران‌هایی که ثروتمندان خلافکار با بیش از 4 محافظ به آنها می‌روند باید پرهیز شود.

رابطه با سردمداران

کارآگاهان اداره مبارزه با اختلاس اتحادیه‌اروپایی روی گروه نیکولا  استویکو متمرکز شده‌‌اند که در طیف وسیعی از بخش‌های اقتصادی از صنایع فرآوری گوشت گرفته تا سردخانه‌های صنعتی و واحدهای بازیافت فلزات و حتی مراکز تفریحی حاشیه دریای سیاه سرمایه‌گذاری کرده است.

شرکای اصلی این گروه سرمایه‌گذاری که سال گذشته به اتهام اختلاس و فرار مالیاتی برای مدت کوتاهی بازداشت شدند به وضوح به روابط خود با سیاستمداران ارشد کشور می‌بالند. این گروه به تامین هزینه‌های تبلیغات انتخاباتی گئورگی پاروانف، رئیس‌جمهور بلغارستان با ایجاد مرکز جمع‌آوری کمک‌های نقدی به ستاد انتخاباتی پاروانف کمک کرد و با بسیاری از اعضای کابینه قبلی بلغارستان در ارتباط بود.

لودمیل استویکو، یکی از دو شریک این گروه‌ها که به جز دستگیری‌های سال گذشته‌اش هیچ سابقه قضایی ندارد منکر دست داشتن در هر خلافی در رابطه با کمک‌های اعطایی اتحادیه‌اروپایی به بلغارستان است. او اگر چه به پرداخت 25 هزار لوی معادل 17 هزار دلار به ستاد انتخاباتی پاروانف اذعان دارد اما در عین حال مدعی  است این کمک مطابق قوانین کشور بوده است.

شریک او ماریو نیکولا که قرار است به زودی به اتهام اختلاس تحت محاکمه قرار گیرد هم با افشای مراودات مالی‌اش با سرگئی استانیشف، نخست‌وزیر به داشتن رابطه‌ای دوستانه با او اقرار کرد. اسناد و مدارک مربوط به پرداخت 137 هزار دلاری شرکت‌های تحت مدیریت نیکولو به استانیشف اخیرا توسط بویکو بوریف، شهردار صوفیه که رقیب سرسخت نخست‌وزیر است در اختیار کارآگاهان اتحادیه‌اروپایی قرار گرفت.

کارآگاهان ادامه مبارزه با اختلاس اتحادیه‌اروپایی در نتیجه دستیابی به مدارکی از این دست بود که گروه نیکولا ‌ استویکو را به فعالیت برای سرپوش گذاشتن بر عملکرد 50 شرکت بلغاری و فرامرزی که دست‌اندرکار طیف وسیعی از اقدامات غیر قانونی هستند، متهم کردند.

فرار مالیاتی و اختلاس تنها بخشی از اتهامات این گروه است. آنها در قالب قراردادهایی با دولت متعهد به تامین ماشین‌آلات جدید برای موسسات دولتی می‌شدند ولی در عمل ماشین‌آلات کهنه و  از رده خارج شده آلمان‌شرقی سابق را تحویل می‌دادند و ما به‌التفاوت را به جیب می‌زدند. این شرکت‌ها همچنین به وارد کردن حجم قابل توجهی گوشت خرگوش از چین با تاییدیه‌های بهداشتی جعلی صادره توسط یک شرکت آرژانتینی برای صدور به فرانسه و آلمان متهم هستند.

خاستگاه جنایت‌

اقتصاد بیمار بلغارستان حول محور شرکت‌هایی با عقبه سیاسی در می‌زند که فعالیت‌شان تابعی از حال و هوای حاکم بر مراودات احزاب و جناح‌ها است.

براساس گزارشی که اخیرا از سوی مرکز تحقیق دمکرات، از موسسات تحقیقی و نظریه‌پرداز صوفیه منتشر شد این شرکت‌‌ها معمولا به شکل صوری ثبت می‌شوند تا چنانچه مشکلی در روند فعالیت  شرکت به وجود آمد بدون پیش‌ آمدن مشکلی برای روسای اصلی فعالیت شرکت متوقف شود.

در همین حال منافع حاصل از فعالیت‌های اقتصادی غیرقانونی چون قاچاق سیگار به شرکت‌های پوششی و تیم‌های فوتبال تزریق می‌شود تا علاوه بر پولشویی در مسیر سوددهی به جریان افتد. با این حال همین روند موجب در گرفتن رقابتی همه جانبه بین مافیای اقتصادی شده است.

خاستگاه این گروه‌های مافیای به روزهای آغازین بعد از فروپاشی کمونیسم در ابتدای دهه 90 میلادی باز می‌گردد. لشکری از عوامل اطلاعاتی و قهرمانان ملی سابق از جمله کشتی‌گیران که زمانی مورد حمایت دولت قرار داشتند به ناگاه درآمد خود را از دست دادند. در ضمن تحریم اعمال شده از سوی سازمان‌های ملل علیه صربستان در دهه 90 بود که این افراد از فرصت بدست آمده حداکثر بهره را بردند و با قاچاق کالا به صربستان سودهای هنگفت به جیب زدند.

از همان زمان بود که شرکت‌های سایه‌وار پا به عرصه حیات گذاشتند و همه وجوه اقتصاد بلغارستان را تحت سیطره خود درآوردند.

منبع: نیویورک تایمز