مارک‌های اصلی، کیفیت‌های تقلبی‌

اما دقایقی گذشت و وقتی وارد فروشگاه شدم مکالمه آقا را با فروشنده که شنیدم تازه متوجه فرق ماجرا شدم و زمانی چک‌های مسافرتی پرداختی در قبال یک عدد شلوار ناقابل را دیدم تعاریف اقتصادی را یک‌بار دیگر تحلیل کردم تا بفهمم چرا یک شلوار باید به قیمت  150 هزار تومان فروخته شود و چرا کسی باید آن را بخرد.

شاید بارها شما هم این جملات را شنیده یا گفته باشید، اما این احتمال زیاد است که  برای یک بار هم شده، در انتخاب مرکزی که نیازهای شما را پاسخ دهد، با مشکل مواجه شده باشید؛ چرا که قیمت‌های بالای پوشاک در برخی پاساژها و مراکز خرید پوشاک در تهران و شهرهای بزرگ کشور که با مارک‌های خارجی در حال عرضه هستند، برای بسیاری از خانوارهای ایرانی که متوسط درآمدی پایین‌تر از یک مدل از برخی البسه ارائه شده در این مراکز دارند، غیر قابل تصور است و نمی‌توان بخش زیادی از مردم را جزو دسته دوم قرار داد.

حال این پرسش پیش می‌آید که چرا روند افتتاح فروشگاه‌ها، پاساژها و بوتیک‌های پوشاک مارک دار، همواره صعودی بوده و چرا با وضعیت اقتصادی متوسط جامعه، بیشتر فروشگاه‌های پوشاک به فروش کالاهای مارک دار و گران قیمت روی آورده‌اند؟

نگاه خوشبین هم نمی‌پذیرد

در تحلیلی خوش‌بینانه، اگر متوسط درآمد یک خانوار متوسط  ایرانی را در ماه حدود 500 هزار تومان در نظر بگیریم و با یک نسبت نازل برای هر خانواده 4 نفره  در طول ماه دست کم  یک دست لباس برای 2 نفر از اعضای خانواده در نظر داشته باشیم، متوجه خواهیم شد این خانواده ایرانی بدون در نظر گرفتن هزینه‌های مسکن، خوراک، حمل و نقل و ... باید ‌ با قیمت‌های کنونی البسه و پوشاک  حداقل 20 درصد درآمد ماهانه خود را به خرید پوشاک اختصاص دهد.

چنین پیش فرضی را با این شرایط در نظر بگیرید که متوسط قیمت فروش یک دست لباس (شامل شلوار، پیراهن یا مانتو و روسری و کفش) 50 هزار تومان باشد. در این صورت هر خانواده در طول یک ماه باید برای نو نوار کردن تنها دو تن از خانواده 100‌‌هزار تومان از درآمد خود را به خرید پوشاک اختصاص دهد.

با وجود این فراموش نکنیم که این پیش فرض با قیمت هر نفر 50 هزار تومان تحلیل شد،اما در مراکز خرید لوکس، تنها یک شلوار با این قیمت عرضه می‌شود. اگر کمی ‌واقعگرایانه به موضوع نگاه کنیم درمی‌یابیم بسیاری از اقشار متوسط خانوارهای ایرانی یا ‌باید در هر ماه خرید پوشاک نداشته باشند یا این‌که مراکز خرید معروف را از فهرست خود حذف کنند و به سراغ مراکز غیر مطرح و کالاهای ارزان‌تر بروند.

قیمت‌های باور نکردنی‌

یک بررسی میدانی در یکی از همین مراکز خرید تهران نشان می‌دهد قیمت‌های کنونی پوشاک بسیار فراتر از جیب خانوار‌های ایرانی است و حتی قیمت برخی کالا‌ها از حقوق ماهانه بسیاری از خانواده‌های ایرانی در طول یک ماه بیشتر است .به طور مثال قیمت انواع مانتو در این مراکز از 30 تا 300‌‌هزار تومان، لباس‌های مجلسی زنانه از حدود 80 هزار تومان تا 3 میلیون تومان، شلوارهای جین نیز از حدود 15هزار تومان تا 200هزار تومان، تی‌شرت‌ها از حدود 25 هزار تومان تا 120هزار تومان، کاپشن‌ها از50 هزار تومان تا 2میلیون تومان، کفش از 50 هزار تومان تا یک میلیون تومان، انواع جوراب بین 2 هزار تومان تا 10 هزار تومان همچنین انواع روسری و شال با قیمت‌هایی از 1000 تومان تا بیش از 400 هزار تومان، شلوار پارچه‌ای از 15هزار تومان تا 300 هزار تومان و انواع کت و شلوار با قیمت‌هایی از150 هزار تومان تا 3 میلیون تومان فروخته می‌شود.

واردات قاچاق و سود 100 درصدی‌

در این ارتباط برخی فروشندگان بوتیک‌ها  که نمی‌خواهند نام خود و فروشگاه‌هایشان برده شوند  از سود 100 درصدی برخی البسه خارجی که با روش قاچاق به کشور وارد شده‌اند، یاد می‌کنند و روش تامین هزینه‌های بالای فروشگاه‌های گران قیمت و چند صد میلیونی خود را همین فعالیت می‌دانند.

وقتی از فروشندگان دلیل گرانی برخی کالا‌ها و ارقام نجومی ‌آنها پرسیده می‌شود با نگاهی که انگار سوال نامربوطی است با لحنی طعنه‌آمیز پاسخی عجیب می‌دهند. بیشتر این فروشندگان قیمت‌های نجومی‌ برخی کالا‌ها را به علت داشتن مارک‌های معتبر جهانی می‌دانند.

یکی از همین فروشندگان می‌گوید: وقتی یک فروشگاه 15متری با قیمتی حدود 800 میلیون تومان در اختیار داشته باشید نمی‌توانید با نرخ‌های مصوب، پوشاک ارزان در اختیار عموم قرار دهید.

احمری، یکی دیگر از همین فروشندگان دراین خصوص می‌گوید: نرخ جهانی و نرخ بالای پوشاک مارک دار نیز  باعث می‌شود قیمت‌ها بدین گونه باشد.

از طرف دیگر هم وضع تعرفه بالا برای واردات پوشاک در چند سال اخیر به افزایش قیمت‌ها در داخل ایران منجر شده است.

وی ادامه می‌دهد: ولی با این حال برخی فروشندگان با واردات غیر قانونی سهم پوشاک قاچاق در بازارهای داخلی را افزایش داده و باعث شده‌اند قیمت کالای مشابه در فروشگاه‌های مختلف متفاوت باشد.

85 درصد بازار پوشاک برای تولید خارجی

هر چند  قیمت پوشاک مارک دار چندین برابر بهای انواع عادی است؛ اما این نوع پوشاک مشتریان خاص خود را دارد و اتفاقا از بازار پررونقی نیز برخوردار است. اما سهم پوشاک مارک دار در مقایسه با دیگر پوشاک حتی به یک دهم بازار هم نمی‌رسد و در مقابل طیف وسیعی از بازارهای داخلی در اختیار انواع پوشاک بی‌نام و نشان خارجی و غالبا چینی است که به اسم پوشاک ترک به فروش می‌رسد. به گفته فعالان بازار پوشاک، در حال حاضر بیش از 85‌‌درصد بازار پوشاک کشور در اختیار تولیدات کشورهایی چون هند، پاکستان، ترکیه، ایتالیا و چین است که در این میان چینی‌ها سهم بیشتری از بازار ایران را به قبضه درآورده‌اند. بخش اعظمی‌از پوشاک وارداتی از راه‌های غیرقانونی و به صورت قاچاق به بازارهای کشور وارد می‌شود.

براساس اعلام رئیس اتحادیه صنف تولیدکنندگان و فروشندگان پوشاک تهران، حدود 70 درصد نیاز کشور به پوشاک از طریق اجناس و کالاهای خارجی تامین می‌شود؛ اما فعالان این صنف این رقم را حدود 85 درصد تخمین می‌زنند.

تقلب و اجناس بی‌کیفیت

در این آشفته بازار پوشاک ایرانی قاچاقچیان براحتی پوشاک درجه 2 و 3 ترکی و چینی را به کشور وارد می‌کنند و در فروشگاه‌های آنچنانی و لوکس به نام پوشاک درجه یک به فروش می‌رسانند و  سودهای بادآورده کسب می‌کنند. لذا در این میان نقش تقلب و مارک سازی در پوشاک را نیز نباید فراموش کرد.

همین طور استقبال مردمی ‌را که از فروشگاه‌های گران بازدید اما از فروشگاه‌های ارزان خرید می‌کنند.

فروش متری و فله‌ای مارک و برندهای معروف در بازار پوشاک که متری هزار تا 2 هزار تومان فروخته می‌شود، کار را برای متقلبین بازار پوشاک آسان کرده تا اجناس بی‌کیفیت چینی و هندی و حتی تولیدی خود را به نام برندهای معروف و با قیمت‌های بالا به فروش برسانند.

بسیاری از مردم هم که به دلیل شکل و روش فروش پوشاک در این فروشگاه‌های لوکس دقت را در مراحل بعدی قرار می‌دهند، برای خرید عجله می‌کنند و اندک زمانی پس از خرید اشتباه خود را متوجه می‌شوند.

 فرهنگ خرید و باورهای غلط‌

از سوی دیگر، در بخش بزرگی از جامعه به دلیل فرهنگ خرید غلط رایج، این تصور وجود دارد که اجناس گران مترادف با اجناس با کیفیت هستند و هیچ شکی در اصل بودن آنها وجود ندارد. متاسفانه  در میان برخی مردم این گمان است  که گران خریدن، خرید بهترین است زیرا افراد معمولا از گران خریدن لذت می‌برند، چون فکر می‌کنند دیگران نمی‌توانند جنس گران بخرند. مصداق این باور هم جملاتی است که عموم مردم آن را شنیده‌اند. معمولا  اگر کسی کالایی خریده باشد که به زعم خود مارک دار باشد، ابتدا مکان خرید را در گفته خود تغییر می‌دهد و بعد قیمتی بیش از قیمت خرید را برای اثبات اصالت کالای خریداری شده اعلام می‌کند.

خریداران چه می‌گویند؟

با وجود آن‌که فروشگاه‌های فروشنده مارک‌های اصلی سهم اندکی از بازار داخلی دارند و بیشتر خریداران عمومی ‌با اندیشه خرید مارک‌های معتبر(به ناچار و به دلیل کمبود بودجه) اجناس درجه 2 و 3 را خریداری می‌کنند، این پرسش پیش می‌آید که چرا این روند هنوز هم ادامه دارد و مردم به‌عنوان مصرف‌کنندگان و خریداران فروشگاه‌های شیک و لوکس با چه تصوری هنوز از این مراکز خرید می‌کنند؟

به گفته یکی از مشتریان این مراکز خرید که اذعان دارد مارک‌های معروف لباس را خیلی نمی‌شناسد، کسانی که از این مراکز خرید می‌کنند، عقلشان به چشمشان است و فقط می‌خواهند با ظاهرشان مطرح شوند.

وی می‌گوید: آن میزان پول ندارم که برای خرید لباس از این مراکز هزینه کنم؛ اما برای دیدن مدل‌ها  به این‌گونه پاساژها می‌آیم.

یکی دیگر از جوانانی که در یک مرکز خرید معروف و گران تهران حضور داشت درخصوص  بوتیک‌های پوشاک و البسه گران توضیح می‌دهد: قیمت بستگی به مارک و مکان خرید دارد.

در حال حاضر مغازه‌های کوچک، دنباله‌روی شرکت‌های بزرگ و برند‌های معروف هستند و بیشتر قیمت آنها با نرخ‌های جهانی و نوسانات قیمت در عرصه بین‌المللی هماهنگی دارد.

وی اعتقاد دارد کالاهای عرضه شده در برخی مراکز پوشاک تهران با وجود گرانی و نرخ بالا در شبکه اینترنت دارای شناسنامه هستند و می‌توان قیمت واقعی آنها را در سایت‌ها دید.

وی درباره پاساژها هم می‌گوید: در جامعه ما، پاساژ‌ها، شیک‌تر از مغازه‌های کنار خیابان هستند و ویترین‌هایشان، جذابیت بیشتری دارند یکی دیگر از خریداران بوتیک‌های تهران نیز اعتقاد دارد: پاساژهایی تعیین‌کننده‌ترند که همه جور آدمی ‌از آنها خرید می‌کند؛ هم پولدارها، هم کسانی که سطح مالی متوسط دارند.

تهران، مقام دوم پوشاک ارزان منطقه‌

بررسی‌های یاد شده را در نظر داشته باشید و دست آخر به این گزارش هم توجه کنید تا در نهایت به قضاوتی در خور دست یابید. چندی پیش واحد اطلاعات اقتصادی اکونومیست، هزینه‌های زندگی در شهرهای مختلف منطقه را براساس شاخص‌هایی همچون خوراک، پوشاک، انرژی، خدمات رفاهی و حمل‌ونقل مقایسه کرده. این بررسی مربوط به متوسط هزینه‌های زندگی 17‌شهر بزرگ منطقه خاورمیانه است.

براساس این گزارش، قیمت 7 گروه کالا در تهران از دیگر شهرهای منطقه‌ خاورمیانه و شمال آفریقا ارزان‌تر است و فقط از لحاظ قیمت پوشاک تهران پس از دمشق، در رتبه‌ دوم ارزان‌ترین‌ها قرار گرفته است. (ارزان‌ترین پوشاک را در سطح منطقه می‌توان در دمشق، پایتخت سوریه پیدا کرد)

براساس گزارش اکونومیست از سوی دیگر، عمان پایتخت اردن گران‌ترین شهر منطقه از این جنبه است و استانبول، ابوظبی، ریاض، کازابلانکا، منامه و دبی نیز به‌ترتیب دیگر شهرهای گران منطقه از لحاظ قیمت پوشاک هستند. متوسط قیمت پوشاک و لباس در این شهرها 40 درصد نرخ کالاهای مشابه در نیویورک است.

حمیدرضا طهماسبی‌پور