عقل یکی از نعمتهای الهی است و مغز و دستگاه عصبی مرکزی انسان، ابزار اصلی برای استفاده بشر از عقل محسوب میشود. سلامتی مغز میتواند شرایط را برای بهرهگیری ما از عقل فراهم کند. چنانچه این موضوع به صورت یک ضربالمثل در بین ما نهادینه شده است: «عقل سالم در بدن سالم». ذهن ما به کمک عقل، تفکر نموده و با آن مجهولات را برای خود معلوم میکند.
آنچه مسلم است، شماری از اختلالات و آسیبها که باعث زوال پیشرونده در دستگاه عصبی و مرکزی و بویژه مغزی میشوند، موجب ناکارآمدی و ناتوانی انسان در استفاده از ذهن و عقل شده و زوال عقلی را ایجاد میکنند. زوال عقلی (Dementia) موجب کاهش پیشرونده تواناییهای تفکری و اجتماعی شده و عملکرد شغلی، خانوادگی و شخصی بیمار را کاهش میدهد.
علل مختلفی باعث زوال عقلی میشوند که تعدادی از آنها عبارتند از: 1 کمکاری غده تیروئید 2 اعتیاد به الکل 3 ایدز 4 بیماری آلزایمر 5 افسردگی 6 کمبود ویتامین12 B.
بیماری آلزایمر، شایعترین علت زوال عقل است و 50 تا 60 درصد موارد را به خود اختصاص میدهد. شانس ابتلا به آلزایمر با افزایش سن بیشتر میشود و انتظار میرود شمار افراد مبتلا به این اختلال در 20 سال آینده به دلیل افزایش سالمندی بالای 80 و 90 سال 3 برابر شود. این بیماری در جوانان و میانسالان (مثل سوالکننده محترم) شایع نیست.
همه ما گاهی دچار اختلالات حافظه میشویم، اما بیماری آلزایمر نوعی بیماری پیشرونده زوالگرا در مغز و چیزی فراتر از فراموشکاری معمولی است. بیماری آلزایمر با حواس پرتی مختصر و گیجی شروع شده و بتدریج روبه وخامت گذارده و منجر به اختلال ذهنی شدید و برگشتناپذیر میشود و توانایی فرد را در به خاطر سپردن، استدلال، یادگیری و برنامهریزی برای آینده نزدیک و دور به نابودی میکشاند.
در افراد آلزایمری، رشتههای عصبی مغز به آرامی میمیرند. آقای دکتر آلزایمر که اهل آلمان بودند، اولین فردی هستند که این بیماری را مورد کنکاش جدی قرار دادند. از علائم عمده بیماری آلزایمر میتوان به فراموشی، گیجی، تحریکپذیری، خشونت، بیقراری، از دست دادن قدرت قضاوت و در نهایت عدم کنترل ادرار و مدفوع اشاره کرد.
بیماری آلزایمر درمانپذیر نیست و فقط قابل کنترل و مراقبت میباشد. بهاینخانم گرامی توصیه میکنم از طریق پزشک خانواده خود با یکی از پزشکان متخصص روانپزشکی مشورت کند؛ چرا که علائم ایشان بیشتر موید افسردگی است و آلزایمر ندارد.
خوانندگان گرامی، سوالات پزشکی خود را با ما در میان بگذارید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود. سلامت باشید.