سلامت روان
درمان روان
رواندرمانی، روشی قدیمی است. بقراط رواندرمانی علمی تجربی را از پیش خبر داده بود. این روش از اواسط قرن 18 به طور مستمر در دنیای غرب مورد استفاده قرار میگرفته است؛ اما همیشه باورهای اشتباه و غلطی در خصوص آن وجود داشته است. اکثر ما تصورمان از رواندرمانی اتاقی است با کاناپه که روی آن لم بدهیم و پزشکی پیپ به دست به حرفهای ما گوش دهد و البته کارهای عجیب غریب هم انجام بدهد و فقط کسانی که به اصطلاح دیوانه هستند، پیش او بروند؛ اما واقعیت رواندرمانی این نیست. رواندرمانی در حقیقت به هر نوع فرآیند بازآموزی اطلاق میشود که هدفش کمک به فرد رنجور با استفاده از روشهای درمانی اساسا روانی است.
انواع مختلف
رواندرمانی انواع بسیاری دارد و تقسیمبندیهای مختلفی بر مبناهای مختلف برای آن صورت گرفته است. از یک تقسیمبندی که طول زمانی رواندرمانی مورد توجه بوده، رواندرمانی را به 2 نوع بلندمدت و کوتاهمدت تقسیمبندی کردهاند. در تقسیمبندی دیگری بر حسب تعداد افراد شرکتکننده در رواندرمانی 2 نوع رواندرمانی فردی و رواندرمانی گروهی را معرفی کردهاند. مهمترین تقسیمبندی برحسب نوع رویکرد مورد استفاده در طول درمان انجام گرفته است. در این دسته رواندرمانی مبتنی بر رویکرد روانکاوی، رفتاردرمانی، شناختدرمانی و رواندرمانیهای مبتنی بر روند انسانگرایانه قرار میگیرند.
افراد مناسب رواندرمانی
رواندرمانی یک درمان متکی بر فرهنگ است. اشخاصی که مناسب آن تشخیص داده میشوند، در جوامع مختلف متفاوتند. در برخی جوامع فرد به طور منظم برای رفع مشکلات کوچک یا خانوادگی مراجعه میکند و در برخی جوامع برای بدترین اضطرابها نیز مراجعه نمیکنند؛ اما به طور کلی افراد زیر همیشه از رواندرمانی بهره میبرند:
روانپریشها: این گروه با شناسایی تشویشهای خود میتوانند با این استرسها برخورد موثرتری داشته باشند.
روانرنجورها: این اشخاص که تحت تاثیر مشکلات موقت زندگی، دچار واکنشهای روانی شدهاند، گروه بزرگترین میزان افرادی را تشکیل میدهند که تحت رواندرمانی قرار میگیرند. مثل زیاد آن واکنش داغدیدگی ناشی از فوت عزیزان یا استرسهای بعد از حوادث وحشتناک و دردآور است.
گروه بعد افرادی را شامل میشود که رفتار و حالات روانی آنها برای خودشان و دیگران آزاردهنده است و اغلب از سوی اطرافیان برای درمان هدایت میشوند. مثل وسواسیها، بدبینها، و....
چرا روان درمانی
علیرغم تفاوتهای قابل ملاحظه، روشهای رواندرمانی، چند هدف اصلی را مدنظر دارند. تغییر الگوهای آسیبزای رفتاری، اولین و مهمترین هدف رواندرمانی است.
ایجاد امیدواری در بیمار برای دریافت کمک و ادامه درمان، یکی دیگر از اهداف اصلی رواندرمانی است. افزایش احساس تسلط بر خود و زندگی در بیمار و ایجاد اعتماد به نفس لازم، هدف دیگر رواندرمانی است. رواندرمانی به بیمار کمک میکند تا با کسب اطلاعات تازه درباره مسائل خود و راههای موجود برای کنار آمدن، شناخت بیشتری پیدا کند.
بیمار آموختهها در طول رواندرمانی را میتواند در زندگی واقعی خود به کار ببرد.
در مطب چه میگذرد
اما در مطب رواندرمان چه میگذرد؟ معمولا در جلسات اولیه مراجعه، با صبر و آرامش از بیمار درخصوص هرآنچه که او را آزرده کرده و موجب مشکلات و رنجوریش را فراهم آورده است، پرسیده میشود و بعد که اعتماد متقابل ایجاد شد، متخصص به تشریح چگونگی پیدایش و استمرار آن مشکل مریض پرداخته و شیوه درمانی لازم و مناسب را پیشنهاد میکند. بیمار هر زمان که اراده نماید، مجاز است که بدون حتی ذکر دلیلی، به درمان داوطلبانه پایان دهد.
اصل اساسی در رواندرمانی، آن رابطه عاطفی و انسانی است که بیمار و متخصص با یکدیگر برقرار میکنند. در این جریان، بیمار تجارب و رفتارهای جدیدی فرامیگیرد که به او در برطرف کردن مشکلات و سازگاری با محیط کمک میکند.
گفت و گو
