مقایسه مغز زنان و مردان‌

الف) تفاوت در اندازه مغز

تقریبا تمام مطالعات نشان می‌دهد که در بدو تولد، مغز نوزاد پسر از مغز نوزاد دختر بزرگ‌تر است، چیزی بین 12 تا 20 درصد. اندازه دور سر نوزاد پسر نیز، به همین منوال، از اندازه دور سر نوزاد دختر بزرگ‌تر است. اما وقتی در همین سنین، اندازه مغز را با در نظر گرفتن وزن کلی بدن حساب می‌کنیم، می‌بینیم که تفاوت چندانی بین اندازه مغز نوزاد دختر و پسر باقی نمی‌ماند.

در بزرگسالان، وزن مغز مردان بین 11 تا 12 درصد از وزن مغز زنان بیشتر است و البته باید این را هم
در نظر گرفت که معمولا وزن مردان از وزن زنان همسن‌ خودشان بیشتر است. با این حساب، شاید اندازه خالص مغز معیار مناسبی برای سنجش عملکرد آن نباشد. در حقیقت، مطالعاتی که تفاوت‌های معناداری بین مغز زنان و مردان از نظر ساختاری قایل شده باشند، آنقدر ناچیزند که می‌شود گفت تفاوت‌های ساختاری در نیمکره‌های مغزی را از نظر نورولوژیست‌ها باید نادیده گرفت.

ب) تفاوت در کورپوس کالوزوم‌

کورپوس کالوزوم، راه اصلی ارتباط بین دو نیمکره چپ و راست مغز است. بعضی تحقیقات اولیه حاکی از آن بود که کورپوس کالوزوم در زنان، ساختار حجیم‌تر و متکامل‌تری دارد. این مطالعات حتی در نشریات عمومی نظیر مجله تایم (در 20 ژانویه 1992) و مجله نیوزویک (در 27 مارس 1995) نیز به چاپ رسید، اما تحقیقات آتی نورولوژیست‌ها نشان داد که کورپوس کالوزوم مردان و زنان نیز تفاوت معناداری با هم ندارد.

ج) تفاوت در هیپوتالاموس‌

به نظر می‌رسد هیپوتالاموس تنها نقطه‌ای باشد که در مغز مردان و زنان، تفاوت‌های معناداری نشان می‌دهد، بویژه در دو قسمتش (ناحیه پره‌اپتیک و ناحیه سوپراکیاسماتیک). ناحیه پره‌اپتیک در مردان حجمش بیش از دو برابر حجم همین ناحیه در زنان است. تعداد سلول‌های این ناحیه در مردان نیز
 بیش از دو برابر تعداد سلول‌های این ناحیه در زنان است. این تفاوت به طرز چشمگیری از سن 4 سالگی به بعد، بین دختران و پسران آشکار می‌شود، یعنی سلول‌های این ناحیه از 4 سالگی به بعد در دختران کاهش و در پسران افزایش می‌یابد. عملکرد دقیق این ناحیه اگر چه هنوز بدرستی شناسایی نشده، اما احتمال می‌رود در دوست‌یابی و همسریابی موثر باشد.

ناحیه سوپراکیاسماتیک در هیپوتالاموس نیز مسوول تنظیم ریتم سیرکادین و عملکرد تناسلی است. تعداد سلول‌های این ناحیه و حجم این ناحیه در مردان و زنان تفاوتی ندارد، اما شکل این ناحیه در مردان و زنان، متفاوت است: در مردان، کروی است و در زنان، کشیده. شاید تفاوتی که در شکل این ناحیه بین زنان و مردان وجود دارد باعث شود ارتباطات این ناحیه با سایر قسمت‌های مغز تحت تاثیر قرار بگیرد.

خلاصه‌

خلاصه این‌ که به نظر می‌رسد تفاوت‌های مغز زنان و مردان همچنان به مطالعات بیشتری نیازمند است تا بتواند تفاوت‌های رفتاری آنان را توجیه کند، اما نورولوژیست‌ها معتقدند بسیاری از این تفاوت‌های رفتاری، از قبیل تفاوت در قدرت حافظه، بیش از آن که علل نوروآناتومیک داشته باشد، ریشه در تفاوت‌های فردی بین آدم‌ها دارد.