صمیمانه با کودک
زمانی که کودک قادر به حرف زدن نیست این والدین هستند که تلاش میکنند نیازهای کودک را برطرف سازند و هنگامی که کودک قادر میشود به زبان کودکی خواستههایش را بیان کند پدر و مادر نیز زبان کودک را میآموزند تا بتوانند به وی کمک کنند. هر روز که کودک بزرگتر میشود پیوند میان آنها محکمتر میگردد. این روند ادامه مییابد تا زمان بلوغ کودک. در این زمان رابطه میان والدین و فرزند کمرنگ و کمرنگتر میشود و صحبتها و نصایح والدین فرزند را راضی نمیکند پس کودک در بین افراد جامعه الگویی برای خود برمیگزیند که با روحیاتش متناسب باشد و حرف دل او را بزند. در این زمان است که پایه تعارض و اختلاف میان این دو نسل گذاشته میشود و اگر به موقع جلوی این خطر گرفته نشود زمینه بسیاری از مشکلات را در آینده فراهم میآورد.
تنها کاری که در چنین شرایطی لازم است انجام شود آن است که والدین به شرایط و موقعیت سنی فرزندان آگاه باشند و به ایشان کمک کنند تا این بحران زندگی را پشت سر گذارند. فرزندان در این شرایط توقع زیادی ندارند فقط نیازمند همدردی و همفکری والدین خویش میباشند و از این که والدین مشکلات و دغدغههای فکری آنها را میفهمند احساس رضایت میکنند، بنابراین اگر والدین خود الگویی مناسب برای فرزند باشند و با آنها رابطه صمیمی و دوستانه داشته باشند و سعی کنند که مشکلات آنها را تخفیف دهند یعنی در واقع رفاقت میان آنها برقرار گردد مانند دو دوست که با یکدیگر درد دل میکنند، از صحبت کردن با یکدیگر آرامش مییابند.
فراموش نکنیم ارتباط درست و تعریف شده بین اعضای خانواده مهمترین رکن در ایجاد عادات مفید است. علاوه بر مهرورزی مادر، عزت و اقتدار پدر و معصومیت فرزند و ظرفیت بالای او در پذیرش اصول رفتاری و اخلاقی و اجتماعی یکی از مهمترین عوامل تاثیرگذار در نحوه رفتار و ایجاد ارتباط منطقی و عاطفی جوان با خانواده و اجتماع است.
راههای ایجاد صمیمیت
قدر مسلم یک خانواده صمیمی سریعا به وجود نمیآید، بلکه نیاز به فکر و تلاش دارد، ایجاد پیوندهای خانوادگی قویتر مستلزم این نیست که والدین روش کار خود را مورد بررسی مجدد قرار دهند، زمان زیادی نیز لازم نیست و هزینهای هم ندارد. یکی از راه های ایجاد صمیمیت رعایت آداب و رسوم است، برای حفظ پیوندهای خانوادگی هیچ چیز مهمتر از رعایت سنتها و آداب و رسوم نیست. این امر میتواند شامل صحبت کردن قبل از خواب، بیرون رفتنهای آخر هفته و جشنهای خانوادگی شود. تکرار این کارها به کودک یک حس امنیت میدهد.
خانوادهها میتوانند درباره باهم غذا خوردن نیز توجه داشته باشند در کنار هم شام خوردن بیشتر از چیزهای دیگر اهل خانه را به یکدیگر نزدیک میکند. اگر دور هم جمع شدن اهل خانه هنگام شام مشکل است حداقل صبحانه را باهم میل کنند.
خانوادهها باید در نظر داشته باشند که صحبت کردن با فرزندانشان را فراموش نکنند این در حالی است که بیشتر گفتگوهای والدین و کودکان به این موضوعات ختم میشود: وقت خواب است، ژاکتت را بپوش، کارهای مدرسهات را انجام بده.
از طرفی داستان گفتن نیز برای کودکان بسیار جذاب است، بچهها خیلی دوست دارند به داستانهای خانوادگی و فامیلی گوش دهند، مثلا شبی که برای اولین بار پدربزرگ و مادربزرگ یکدیگر را ملاقات کردند وقتی کودکان این داستانها را میشنوند با گذشته خانوادهشان یک رابطه واقعی برقرار میکنند. گفتگو کردن در مواقع ناراحتی هم از نکات مورد توجه است؛ هر خانوادهای با مشکلاتی روبهرو میشود نظیر بیماری، نگرانیهای مالی و افسردگی، بنابراین خانوادهها در این زمان همیشه باید حامی فرزندانشان باشند. در این اوقات افراد خانواده به هم نزدیکتر میشوند پس بهتر است خانوادهها بسادگی مشکلات را با فرزندانشان در میان بگذارند.
قدرت شفابخش لمس کودکان را با به آغوش کشیدن آنها دستکم نگیرید. در آغوش کشیدن باعث دلگرمی، آرامش و راحتی اعصاب کودک میشود و گاهی اوقات دستها را به دور کودک حلقه کردن بیشتر از واژهها معنا پیدا میکند.
همچنین محدودیتهایی را برای فرزندانتان در نظر بگیرید. شاید تصور کنید وقتی کودکتان را تنبیه میکنید از آنها فاصله میگیرید اما به خاطر داشته باشید در درازمدت این محدودیتها باعث شادی کودکان میشود، وقتی آنها بدانند که تحت مراقبت هستند احساس امنیت بیشتری میکنند.
سعی کنید به فرزندانتان کمک کنید تا در ویژگیهای مثبت خود بهترین باشند به جای این که بخواهید از آنها شخص دیگری بسازید. به کودکتان بگویید که دوستش دارید، نگذارید یک روز به پایان برسد بدون این که به کودکتان بگویید که چقدر دوستش دارید و چقدر برایتان مهم است.
کارشناسان امور تربیتی معتقدند که هر گاه فقدان وابستگیها و ارتباطات صحیح خانوادگی خصوصا بین والدین و بعضا فرزندان با والدین از هم گسیخته باشد خانواده در معرض شکنندگی و از هم پاشیدگی قرار میگیرد و خطرات بالقوه و بالفعل زیادی افراد این خانواده را تهدید میکند. در بین اکثر عوامل متفاوت، هیچ عاملی به اندازه روابط ناسالم و آشفته بین اعضای خانواده، پیامدهای مخرب ندارد. در این نوع رابطهها عموما از عشق و محبت پایدار خبری نیست و فضای ایجاد شده فضایی سرد و آکنده از تالمات متفاوت است و واضح است که در چنین فضایی، زمینه مساعد جهت رشد و شکوفایی اخلاق پسندیده و استعدادهای بالقوه فرد وجود ندارد.
دیانا رحمتی
گفت و گو
