رتبه ایران در تولید علم چند است؟

روز شنبه خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا)‌ به نقل از وزیر علوم، تحقیقات و فناوری اعلام کرد، ایران رتبه نخست تولید علم در جهان را در اختیار دارد، این خبر اگرچه آرزوی همه ایرانیان است، اما با توجه به شرایط تاریخی، اجتماعی و فرهنگی کشورمان رسیدن به این آرزو در این مدت کوتاه به نظر بسیار بعید می‌آید.

کد خبر: ۱۹۶۹۸۷

دکتر جعفر مهراد، رئیس مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری در گفتگو با «جام‌جم» گفت: این خبر قطعا درست نیست و حتما وزیر این حرف را نگفته و اشتباه در نقل‌قول از وی رخ داده است. وی افزود: در حال حاضر ما حتی در تولید علم در منطقه پس از ترکیه قرار داریم.

این در حالی است که با گذشت دست‌کم 24 ساعت از انتشار این خبر و مخابره آن توسط خبرگزاری دولت، تاکنون وزیر علوم، این خبر را تکذیب نکرده است.

رئیس مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری در عین حال رشد تولید علم ایران را در سال‌های اخیر بسیار چشمگیر عنوان کرد و افزود: تولید علم دانشمندان کشورمان در 8‌ ماه اول سال جاری میلادی تقریبا در حد تولیدات علمی ما که در سال 2007 بوده و به رقم 9002 رسیده که این رشد استثنایی است.

وی افزود: خوشبختانه هم‌اکنون هر هفته تعداد قابل توجهی از مقالات دانشمندان ایرانی در ISI به ثبت رسید و آمارهای موجود نشان می‌دهد که رشد علمی ایران بسیار شتابان است؛ به طوری که سهم قابل توجهی را در نظام‌های استنادی همچون SCOPUS، ISI و ISC به دست آورده است.

مهراد افزود: ردیابی تولید علم در دهه اول هزاره سوم میلادی، نویددهنده افزایش سریع سهم ایران در تولید علم جهانی است؛ اما در عین حال ما با کشورهای برتر جهان در این حوزه فاصله داریم.

در واقع ایران هم‌اکنون در 20 کشور اول تولیدکننده علم قرار ندارد و اگرچه در مقایسه با بسیاری از کشورها که طی چند سال گذشته رشد تولید علم ثابتی را داشته‌اند وضعیت ما درخشان بوده است، اما تا رسیدن به توسعه علمی مناسب فاصله داریم.

مهراد از جمله کشورهایی که جزو 20 کشور در حال رشد جهان قرار دارند، چین برزیل، آرژانتین، آمریکا، انگلستان و هند را نام برد و افزود: این کشورها از نظر تولید علم جهش‌های بزرگی را داشته‌اند، به‌طوری‌که نظام آموزشی آنها از آموزش‌محوری به سمت پژوهش‌محوری سوق پیدا کرده است. اما اگر بپذیریم که بیش از 80 تا 90 درصد دانشمندان جهان در کشورهای پیشرفته علمی کار می‌کنند، می‌توانیم روند رشد صعودی ایران را در تولید علم استثنایی بدانیم.