ترک عادت بد

برخی دیگر از کودکان به محض این که پستانک را از دهانشان بیرون می‌آورند، این کار را می‌کنند. اگر کودک نتواند در دوره شیرخوارگی غریزه مکیدن را از طریق مکیدن شیر و از پستان مادر و پستانک ارضاء کند به شیوه‌هایی مانند مکیدن شست و غیره جبران می‌کند.

همین طور کودکانی را مشاهده می‌کنیم که عادت به ناخن جویدن دارند، مثلا موقع انجام تکالیف مدرسه این عادت بد را تکرار می‌کنند یا عادت دارند که مدام پاهایشان را تکان دهند. اینها همه عادت‌های بدی است که کودکان ناخواسته به آن دچار می‌شوند و والدین هم در ترک آن عاجز می‌مانند. روان‌شناسان امور تربیتی معتقدند، عادت‌ها به تدریج و تقریبا ناآگاهانه شکل می‌‌گیرند. ترک دادن آنها هم باید آرام و به تدریج انجام پذیرد، این روش تدریجی تغییر رفتار شکل‌دهی نامیده می‌شود و کودکان را قدم به قدم به هدفشان نزدیک می‌کند.

این در حالی است که بسیاری از والدین در مقابل این رفتارهای کودک خود شکیبایی خود را از دست می‌دهند و سعی می‌کنند یکباره و در فرصت زمانی کوتاه، کودک را وادار به ترک عادت بد خود کنند. به همین خاطر کارشناسان به این نکته تاکید دارند، والدین نباید انتظار داشته باشند که کودکشان از همین فردا عادت بدش را ترک کند، در این صورت هر دوی آنها ناامید و سرخورده خواهند شد.

بهترین روش برای این کار، یافتن پاسخ یا رفتار جایگزین است که کودکان می‌‌توانند برای کاهش یا ترک عادت بد خود از آن رفتار جایگزین استفاده کنند. در واقع یک پاسخ جایگزین یا می‌تواند رفتار عادتی شود و انجام آن را ناراحت‌کننده سازد یا می‌تواند حواس کودک را به چیز دیگری معطوف کند و انجام عادت را به تاخیر اندازد. پاسخ‌های جایگزین علاوه بر این‌که به کودکان فعالیت جایگزینی ارائه می‌دهند به آنان حس کنترل بر عادتشان را ارائه می‌دهند، برای مثال اگر کودکان موافقت کنند که به جای مکیدن شست آدامس بجوند، عمل جویدن، مکیدن شست را با مشکل مواجه می‌سازد.

عامل را شناسایی کنیم‌

بسیاری از عادت‌های بد در زمان‌ها و موقعیت‌های خاص رخ می‌دهد، هنگامی‌که آن زمان‌ها و موقعیت‌های خاص را شناسایی کنیم، بهتر می‌توانیم در کنترل آن عادت بد موثر باشیم. در واقع والدین می‌توانند با حذف یا تغییر محرک و یا دوری دادن کودک از آن محرک خاص، کودک را در جهت کاهش عادت بد سوق دهد، مثلا هنگامی‌که کودک با تماشای تلویزیون به انجام عادت بد خود که می‌تواند مکیدن شست یا جویدن ناخن باشد راغب می‌شود باید با کاهش دفعات تماشای تلویزیون این عادت را به مرور کاهش و ترک داد.بنابراین در نظر داشته باشید اگر والدین کودکی که ناخن می‌جود تمام روش‌هایی را که برای ترک عادت توصیه شده به‌کار گیرند ولی کنترل محرک را نادیده بگیرند، تلاش‌های آنان در شکل‌دهی، خودآگاهی و نظارت مادامی که کودک زمانی را بدون نظارت والدین در جلوی تلویزیون بگذراند به جایی نمی‌رسد.