تا آخرین نفس
پس از اولتیماتوم دولت روسیه به ایران و هجوم قشون روسی به سرزمینهای شمالی ایران آخوند خراسانی خطاب به انجمن سعادت تبریز نامه زیر را ارسال کرد تا عموم مردم را به مقابله با دشمن تا آخرین قطره خون تشویق و تحریض کند:
انجمن سعادت تبریز، توسط انجمن ایالتی، عموم امرا و روسای عشایر و قاطبه ملت آذربایجان همیشه شجاعت و حمیت و غیرت آن برادران دینی، ذخیره برای حفظ دین و مملکت اسلامی بوده، الیوم باید گذشتهها را کائنا ماکان فراموش کنید، اسیری در چنگال روس و کنیسه شدن مساجد اسلامی و پایمال شدن روضه منوره حضرت ثامنالائمه سلامالله علیه و ذهاب اسلامی را همگی نصبالعین فرموده با تمام عشایر از شمال و جنوب و شرق و غرب دست اتحاد به هم داده، عملا به تمام مسلمین، بنمائید که تا یک تن زنده است به ذلت و اسیری در چنگال روس راضی نخواهند شد، الیوم کلمه طیبه اسلام در معرض ذهاب ابدی [بوده] و دفاع به مال و جان و ثبات تا آخرین نفس بر تمام مسلمین واجب [است].
محمدحسن نجفی قوچانی، پیرامون شخصیت و نقش آخوند خراسانی در پیشبرد نهضت مشروطیت، ص 117.
گفت و گو
