شین مثل شیر مادر

عمده‌ترین میزان مرگ‌ومیر در کودکان زیر 5سال به دوران نوزادی مربوط است و 30 تا 40‌درصد مرگ‌ومیر کودکان در دوران نوزادی رخ می‌دهد، اما از سویی عمده‌ای از مرگ‌ومیر نوزادان با مصرف شیر مادر و تغذیه انحصاری با شیر مادر در 6 ماهه نخست تولد کاهش می‌یابد.

به گفته پزشکان تغذیه با شیر مادر در ساعت اول تولد، حدود 22 درصد از مرگ‌ومیر کودکان را کاهش می‌دهد.

دکتر سیدعلیرضا مرندی، فوق‌تخصص اطفال و رئیس هیات مدیره انجمن نوزادان و انجمن ترویج تغذیه با شیر مادر با بیان این که شیر مادر تنها تامین‌کننده سلامت کامل جسمی نوزادان در 4‌هفته اول عمر، کودکان و حتی بزرگسالان محسوب می‌شود، می‌گوید: بنابراین تقلید محصولات صنایع غذایی کودک در تولید شیرهای مصنوعی یا شیرخشک‌هایی که محتوی این مواد باشند، بیهوده است زیرا شیر مادر تنها ماده حیاتی زنده است که تمام نیازهای غذایی نوزاد را برطرف می‌کند. در حالی که بسیاری از این مواد در شیرخشک وجود ندارد و اگر هم مقداری از مواد غیر زنده آنها وجود داشته باشد ترکیب آنها هرگز همانند شیر مادر نیست.

او تاکید می‌کند: دفاع نوزاد در اوایل عمر در مقابل عوامل عفونی خارجی که بویژه در محیط بیمارستان به عنوان آلوده‌ترین محیط دنیا فراوانند، بسیار ناچیز است. به همین علت نوزاد در مقابل میکروب‌ها، ویروس‌ها، انگل‌ها و قارچ‌های پراکنده در این محیط هیچ‌گونه قدرت دفاعی ندارد، به سرعت به بیماری‌های گوناگون مبتلا می‌شود که آمار مرگ نوزادان در بیمارستان‌ها با این عوامل بسیار بالاست.

به گفته مرندی، به همین دلیل نوزادان در روزهای اول تولد نیاز مبرم به تغذیه شیر از آغوش مادران دارند، زیرا از این طریق میکروب‌های غیربیماری‌زای بدن مادر به سطح پوست و مخاط دستگاه گوارش و تنفس منتقل می‌شوند و بدن شیرخوار را در مقابل میکروب‌های بیماری‌زای محیط مقاوم می‌کنند.

رئیس هیات مدیره انجمن نوزادان و انجمن ترویج تغذیه با شیر مادر ادامه می‌دهد: حتی اگر مادر خود به یک بیماری مبتلا باشد، مواد مقاومت‌زا در بدن مادر تولید پادتن می‌کند و این پادتن‌ها از طریق شیر به بدن شیرخوار منتقل می‌شود. بنابراین در آغوش گرفتن و تغذیه نوزاد با شیر مادر از ساعت اول عمر نقش عظیمی را در افزایش قدرت دفاعی و پیشگیری از بسیاری بیماری‌های عفونی در بدن کودک ایفا می‌کند.

همه فواید شیر مادر برای کودک‌

شیر مادر همچنین نقش تعیین‌کننده در پیشگیری از بیماری‌های ارثی بویژه آلرژی ایفا می‌کند. طبق آمار این بیماری در کودکانی که پدر یا مادر آنها مبتلاست، 30 درصد و در کودکانی که هم پدر و هم مادر مبتلا هستند 70 درصد احتمال بروز دارد. اما در هر صورت نوزادی که شیر مادر مصرف می‌کند از ابتلا به بیماری‌های آلرژی‌زا بویژه آسم و اگزما مصون می‌ماند و یا در صورت ابتلا شدت آن نسبت به شیرخوارانی که با شیر خشک تغذیه می‌شوند بسیار خفیف‌تر است.

نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌شوند کمتر در معرض فشار خون، چاقی، ‌دیابت و بویژه دیابت نوع دوم، بیماری‌های گوارشی و کبدی، بیماری‌های قلبی  عروقی و بسیاری از سرطان‌ها قرار دارند.

ضریب هوشی نوزادانی که با شیر مادر تغذیه شده‌اند، حدود 12 تا 5/12 درجه بالاتر از کودکانی است که شیرخشک می‌خورند و این امر نقش مهمی در کسب موفقیت در رقابت‌های تحصیلی و شغلی زندگی این کودکان در آینده داراست.

کودکانی که شیر مادر می‌خورند زودتر از دیگر همسالان خود که شیرخشک می‌خورند حرکت می‌کنند و طبق مطالعاتی که در انگلیس انجام شد سخن گفتن نیز 2 ماه زودتر در این کودکان اتفاق می‌افتد لذا آنها سریع‌تر مراحل تکاملی را در همه ابعاد پشت سر می‌گذارند.

همچنین این کودکان از نظر بعد عاطفی نیز پایدارترند زیرا طبق مطالعاتی که در کشور استرالیا به انجام رسید بعد روانی و عاطفی در کودکانی که شیرخشک خورده بسیار ناپایدارتر از کودکانی است که با شیر مادر تغذیه شده‌اند.

مادران بخوانند

مادرانی که شیر می‌دهند، از لحاظ عاطفی رابطه عمیقی را با کودکان خود برقرار کرده و این مساله موجب می‌شود که کودک‌آزاری از سوی این مادران کمتر اتفاق افتاده و در ابعاد وسیع‌تر بنیان خانواده‌ها نیز مستحکم‌تر شود.

از لحاظ جسمانی نیز بسیاری از سرطان‌ها از جمله سرطان دستگاه تناسلی در مادران شیرده کمتر اتفاق می‌افتد، این مادران کمتر در معرض ابتلا به عفونت‌های این دستگاه قرار دارند و از لحاظ ظاهری نیز از زیبایی اندام بیشتری برخوردارند زیرا تغذیه با شیر مادر از وزن مادر به صورت تدریجی می‌کاهد.

هنگامی که نوزاد سینه مادر را می‌مکد در مغز مادر هورمونی موسوم به هورمون عشق ترشح می‌شود که نقش ارضا و تامین نیازهای عاطفی و روانی مادر را به عهده دارد، زیرا لذتی که از مکیدن سینه به مادر دست می‌دهد رابطه عاطفی میان مادر و نوزاد را استحکام می‌بخشد.

مادران شیرده به این توصیه‌ها توجه کنند:

- مصرف مقادیر زیادی میوه‌ها و سبزیجات تازه، فرآورده‌های لبنی، نان سبوس‌دار و مواد غذایی غنی از پروتئین‌
 نوشیدن مقادیر زیادی مایعات‌

- ادامه مصرف ویتامین‌ها پس از زایمان‌

- جلوگیری از نوشیدن بیش از 2 فنجان قهوه یا چای و سایر نوشیدنی‌های کافئین‌دار

- نکشیدن سیگار برای جلوگیری از کاهش ذخایر شیری‌

- مشاوره با پزشک پیش از مصرف هر نوع دارو.