با هدف فرهنگ‌سازی‌

اهمیت و ارزشمندی موضوع، از آن‌رو است که عدم تناسب تولیدات وسایل نقلیه با ظرفیت جاده‌ها، استاندارد نبودن بخش‌های قابل‌توجهی از مسیرهای بین‌شهری، فشردگی خودروها در برخی از مسیرها، عدم رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی، بررسی نکردن وسیله نقلیه قبل از حرکت از نظر ایمنی و نظایر آنها باعث ایجاد زیان‌های جهانی و مالی بسیاری در کشورمان می‌شود.

در وقوع بخشی از چنین حوادثی، اگر چه مدیران و سیاستگذاران در این حوزه دخیل‌اند، اما از سویی دیگر، عدم توجه نظری و عملی صاحبان وسایل نقلیه به اصول ایمنی و قوانین راهنمایی و رانندگی، فراهم‌کننده اغلب این‌گونه ناهنجاری و رفتارهای گاه بسیار خسارت‌بار و غیرقابل جبران است، تولیداتی نظیر سفربخیر، در چنین فضا و موقعیتی با رویکرد اطلاع‌رسانی و آموزشی می‌کوشند، گام‌های روشنگرانه‌ای بردارند و با آسیب‌شناسی کاستی‌هایی که در این ارتباط وجود دارد، امکان رفع آنها را فراهم نمایند. «سفربخیر»، در زمره برنامه‌هایی است که با هدف فرهنگ‌سازی در زمینه رانندگی، ترافیک و رعایت مسائل ایمنی تولید می‌شوند. گسترش و تحقق چنین غایتی، هنگامی امکانپذیر خواهد بود که درباره این شاخه و جلوه از فرهنگ، تعریفی مشخص و کاربردی و بهره‌مند از حمایت صاحبنظران وجود داشته باشد و تلاش گردد در این‌گونه تولیدات، به ترویج و استحکام همین معنا و استنباط پرداخته  شود.

تامل در علل حوادث و آسیب‌هایی که در محدوده رانندگی ایجاد می‌شود، نمایانگر آن است که غالب حوادث مرگبار و منجر به زیان‌هالی مالی و جسمی، نه به علت عدم آگاهی رانندگان، بلکه به جهت غفلت و یا عدم توجه به دانسته‌هایشان از مسائل ایمنی و راهنمایی و رانندگی است. در این چارچوب، به نظر می‌آید «سفر بخیر» در رویکرد محتوایی خود، بیش از ‌آن‌که لازم باشد به تعمیق و غنای آگاهی مخاطب در این زمینه‌ها بیندیشد، ضروری است  با بهره‌گیری از اصل یادآوری به هشدار در ارتباط با نتایج دهشتناک غفلت از توجه به اصول ایمنی و راهنمایی و رانندگی پرداخته، همواره ایشان را در این مسائل هوشیار نگاه دارد. اگر بپذیریم اکثر حوادث غیرمترقبه و زیانباری که در عرصه راهنمایی و رانندگی ایجاد می‌شوند، ریشه در غفلت و عمل نکردن به اصول آنها دارد، در آن صورت برنامه ناگزیر خواهد شد به جای رویکرد اطلاعاتی  آموزشی، به جنبه‌های تبلیغی و ارشادی مضامین، تمایل بیشتری نشان دهد.

بیان موضوع و محتوا در این محدوده الزاماتی خواهد داشت. به عنوان مثال در چنین شرایطی، مطلوب‌تر خواهد بود در کنار دعوت از مسوولان راهنمایی و رانندگی، وزارت راه، بیمه یا مقاماتی نظیر دادستانی کل کشور و نظایر آنها، از کارشناسان و خبرگانی استفاده شود که می‌توانند به بازکاوی دلایل و چیستی غفلت برخی رانندگان از جهت روانی بپردازند و کوشش بیشتر خود را به وضوح‌سازی این حوزه معطوف کنند.

سفر بخیر ساختاری معمولی دارد و در این ارتباط، علاوه بر گفتگو، عمده‌ترین قسمت دیگر آن اجرای مسابقه است.
مسابقه با وجود آن‌که به طرح مسائل و مضامین خاص می‌پردازد، از نظر تقسیم‌بندی‌هایی که برای این قالب بیان شده، در طبقه عام قرار می‌گیرد. این قسمت، با همه تلاشی که از خود نشان می‌دهد تا از جنبه‌های مختلف، از شیوه اجرا گرفته تا نحوه طراحی سوالات، مقدار و ارائه جوایز و برقرار کردن ارتباط با بینندگان به صورتی مستقیم، جذاب نشان دهد، به علت عدم تنوع و بهره‌مند نبودن از نوآوری، کلیشه‌ای به نظر می‌آید.

طراحی صحنه نیز از نظر مضمون، تناسب عمیقی با موضوع ندارد، همچنان که از جهت پرداخت هنری، نمی‌توان آن را خلاقه و تاثیرگذار دانست.

اهمیت و قابلیت موضوع ایجاب می‌کرد «سفر بخیر» از جهت ساختاری، طرحی نو در اندازد. تعدد و تنوع ساختار و چینش بخش‌های گوناگون، علاوه بر آن‌که ابعاد وسیع‌تری از سوژه را بازتاب می‌داد، ریتم مطلوب‌تری هم به آن می‌بخشید. یکی از تمهیداتی که می‌توانست به این موقعیت و بصری‌تر شدن آن کمک کند، طراحی و گنجانیدن گزارش‌های گوناگون است. انعکاس تجربه کشورهایی که در این حیطه توفیق‌های چشمگیری داشته‌اند در بخشی جداگانه، بی‌شک بر جذابیت و غنای عمیق‌تر برنامه می‌افزود.

سفر بخیر سه‌شنبه‌ها، چهارشنبه‌ها و پنجشنبه‌ها ساعت 30/22 از شبکه سه سیما پخش می‌شود.

محمدرضا کریمی‌