درمانگاه
کمر و کمر شکن
بدون شک کمردرد یکی بزرگترین مشکلاتی است که امروزه انسانها با آن مواجه هستند. به همین دلیل یکی از رایجترین علل مراجعه بیماران به پزشکان ارتوپدی، اعصاب، طب سوزنی، فیزیوتراپی، روماتولوژی و کلینیکهای درد، ابتلا به کمردرد است. جابهجا کردن یا بلند کردن اجسام سنگین بدون رعایت اصول صحیح، مهمترین عامل ابتلابه کمردرد است که گاه تا آخر عمر فرد مبتلا را رنج میدهد.
علت چیست؟
مسائل کاری طبی و روانی همگی میتوانند عامل کمردرد باشند. اما مهمترین علت کمردرد، اسپاسم یا گرفتگی عضلانی است آسیب به رباطها یا عضلات کمر اصطلاحا رگ به رگ شدن نیز نامیده میشود. یک حرکت اشتباه میتواند منجر به گرفتگی عضلانی کمر شود که با قفل شدن کمر و درد شدید ناحیه کمر مشخص میشود. فشار بر ریشه اعصاب علت دیگر کمردرد است. دردهای طولانیمدتتر کمر ممکن است ناشی از آسیب دیسک بین مهرهای یا مفاصل پشت باشد.
بیرونزدگی دیسک بینمهرهای (لغزش یا پارهشدگی دیسک) علت اصلی تحت فشار قرارگرفتن ریشههای عصبی در اطراف ستون فقرات است. اگر این بیرونزدگی شدید باشد یا قطعهای از دیسک جدا شود، باعث تحریک ریشه عصبی میشود. گاهی این دیسک بر ریشه عصب سیاتیک بزرگ که پشت ران و ساق را عصبدهی میکند، فشار میآورد. درد سیاتیک یکی از شدیدترین انواع دردهای کمر است. افرادی که در بلند کردن اجسام سنگین اصول پزشکی را رعایت نمیکنند بیشتر به درد سیاتیک مبتلا میشوند.
کمردرد ممکن است عارضهای مربوط به تحلیلرفتگی همراه افزایش سن نیز باشد. مهرهها در سالمندی شکننده و ضعیف میشوند و حتی بدون سقوط یا نوعی از ضربه ممکن است آسیب ببینند. به علاوه مفاصل میان رویههای مهرهها که آنها را به یکدیگر جفت میکند با افزایش سن، دچار آرتروز میشود. در نتیجه این تغییرات، با تحت فشار قرار دادن ریشههای عصبی کمردرد به وجود میآید. عوارض مادرزادی نیز از جمله عواملی هستند که در کودکان یا اشخاص جوان موجب کمردرد میشود.
درمان
در کمردرد حاد که درد بیمار با حرکت تشدید میشود و با استراحت برطرف میشود در صورت وجود علت زمینهای کمردرد، درمان بر اساس آن انجام میگیرد، در غیر این صورت درمان تسکینی انجام میشود. اصول کلیدی درمانهای تسکینی کمردرد مسکنها و آموزش بیمار است. گاهی شل کنندههای عضلانی و حتی داروهای مخدر نیز استفاده میشود. فیزیوتراپی و آب درمانی از دیگر اقدامات درمانی است.
در این شرایط معمولا یک یا دو روز استراحت کافی است و از سرگیری زودرس فعالیتهای فیزیکی سبک، اقدامی مفید است. در برخی از افراد هم کمردرد بسیار شدید و ناتوانکننده میشود و بسته به علت به وجود آورنده آن ممکن است جراحی هم یک گزینه درمانی باشد.
پیشگیری کنیم
اگر میخواهید از درد کمرشکن کمر در امان باشید قدم اول این است که اگر اضافه وزن دارید وزن خود را متعادل کنید. اضافه وزن ممکن است کمردرد را تشدید کند. اصلاح وضعیت نشستن و ایستادن قدم دوم است. اگر کار شما به شکلی است که باید ساعتها نشسته باشید بهتر است در فواصلی بایستید و قدم بزنید تا فشار وارد به کمرتان کم شود.
با کمک ورزشهای مناسب میتوانید عضلات پشتی خود را تقویت کنید. قدم زدن و شنا کردن نیز ورزشهای بسیار خوبی برای حفظ سلامت کمر هستند.
اشیای سنگین را به سرعت و با یک حرکت سریع و ناگهانی از روی زمین بلند نکنید. هرگز در حالی که جسم دیگری را توسط یکی از دستهایتان بلند کردهاید، سعی نکنید با دست دیگر جسم سنگین دیگری را بلند کنید. اگر اصرار دارید هر دو بار را همزمان حمل کنید ابتدا باری را که در دست دارید زمین بگذارید و سپس هر دو جسم را به طور همزمان و با هم بلند کنید.
روشهای سادهای میتواند جلوی آسیب به کمر را در هنگام کار بگیرد. یکی از این روشها این است که در هنگام بلند کردن اشیای نزدیک شیء قرار بگیرید و زانوها را خم کنید. این کار باعث میشود که بار را با نیروی پایتان بلند کنید و به کمر کمتر فشار وارد شود. بار را بغل و تا حد ممکن به کمرتان نزدیک کنید سپس بتدریج پاهایتان را صاف کنید و بایستید. از چرخاندن بدن خودداری کنید، چرخش از ناحیه کمر باعث افزایش فشار به کمر میشود.
و در نهایت باید توصیه کرد که کمردرد را از بروز نخستین علائم جدی بگیرید و آن را پیگیری کنید.
گفت و گو
