رادیو رسانهای گسترده و فراگیر است که امروزه جایگاه موثری در میان مخاطبان دارد و رادیو سلامت به دلیل پرداختن به مباحث مورد نیاز مردم در حوزه بهداشت و درمان توانسته است خیل کثیری از شنوندگان را به خود جلب کند. از این پس سعی میکنیم چکیده برخی مباحث را که در رادیو سلامت به آن پرداخته میشود، در این ستون به چاپ برسانیم. امروز دکتر سیدحمید خویی، داروساز و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران دراینباره با شما سخن میگوید.
کد خبر: ۱۹۰۳۴۳
وقتی سخن از تداخل غذا و دارو به میان میآید، منظور تأثیر متقابلی است که غذا و دارو بر هم میگذارند. تداخل دارو بر غذا گاهی سودمند است و گاهی ضرر دهنده. به این معنی که گاهی استفاده یک نوع غذا به جذب دارو کمک میکند. مثلاً غذاهای چرب به داروهای اسیدی کمک میکنند تا بهتر جذب بدن شوند و گاهی تداخل بعضی از غذاها با دارو به بدن ضرر میرساند. مثلاً استفاده از غذاهای پروتئینی چون سرعت تخلیه مری را بیشتر میکند باعث میشود دارو مدت زمان کمتری در معده بماند و در نتیجه جذب کمتری در بدن دارد.
اما تداخل برخی از غذاها و دارو احتمال دارد چند تداخل داشته باشند یعنی هم تأثیر بر سرنوشت غذا بگذارند هم عملکرد دارو. به عنوان مثال اگر لبنیات با آنتیبیوتیکها مصرف شود نه تنها کلسیم لبنیات جذب نمیشود، بلکه باعث میشود آنتیبیوتیکها هم اثر نکند یا اینکه مصرف بعضی از داروهای ضدافسردگی اگر همراه با غذاهایی همچون پنیر، شکلات، ماست، باقلا، ماهی دودی و موز باشد، موجب میشود که فشارخون افزایش ناگهانی پیدا کرده و در مورد حاد به پارگی رگهای خونی منجر شود. پس نه تنها در دوران استفاده از این دارو باید از خوردن این غذاها اجتناب کرد، بلکه20 روز پس از قطع این داروها نیز باید این رژیم را رعایت کرد.
در بحث تداخل دارو و غذا، پر و خالی بودن شکم از اهمیت بالایی برخوردار است. برخی از داروها باید با شکم خالی مصرف شود و برخی از داروها با شکم پر.
منظور از شکم خالی نیم ساعت قبل و 2 ساعت بعد از مصرف غذاست.
داروهایی که با معده پرمصرف شوند 2 دستهاند:
- داروهایی که با شکم پر جذب بهتری بر بدن دارند مانند کلسیم و مولتی ویتامینها.
- داروهایی که با شکم خالی جذب بهتری دارند ولی معده را دچار عوارض گوارشی میکند و به آن آسیب جدی میزند مثل آسپرینها و داروهای ضدتیروئید.
برخی از داروها اگر با شکم خالی مصرف شود نه تنها جذب بهتری دارد و هیچ عوارضی ندارد بلکه اثر ضد میکروبی بهتری دارند مثل آمپیسیلین.
داروها هرچند که بسیار ساده به نظر میرسند ولی نباید از عوارض آنها و تداخلات آن بیاهمیت باشیم و ویتامینهای مورد نیاز بدن را از طریق منابع طبیعی آن به دست آوریم و فریب تبلیغات شرکتهای مکمل غذایی را بخوریم مگر که آنها از سوی پزشک معالج تجویز شده باشد.