ادامه اشغالگری‌

به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران هدف ایالات‌متحده از اقدام نظامی علیه عراق در سال 2003 میلادی نه‌تنها تسلط بر منابع انرژی این کشور که ایجاد جای پایی برای ارتش آمریکا در قلب خاورمیانه بود.

پنتاگون طی 5 سال گذشته میلیاردها دلار برای ساخت پایگاه‌های عظیم نظامی در خاک عراق هزینه کرده است که پایگاه هوایی البلد به دلیل اهمیت ژئوپولتیکی‌اش واقع در 70 کیلومتری شمال بغداد ، پایتخت عراق یکی از مهم‌ترین آنهاست.

نزدیک به 25 هزار نیروی رزمی و عوامل غیرنظامی در این پایگاه مشغول به کار هستند و علاوه بر استقرار صدها هواپیما و هلیکوپتر نظامی طی ماه‌های اخیر دو باند پرواز ارتقا یافته که قابلیت پذیرش بمب‌افکن‌های سنگین بی‌52 را دارند در آن احداث شد.

هفته گذشته بود که بوش و مالکی پس از رایزنی‌هایی کشدار توافق کردند دو طرف تا قبل از پایان ماه ژوئیه در مورد SOFA به نتیجه‌ای قطعی بردند. مذاکرات از این مرحله به بعد روی مسائلی چون حوزه اختیار نیروهای آمریکایی پس از ملغی شدن مجوز سازمان ملل در آخرین روز سال جاری میلادی و دایره اختیارات آمریکا در برخورد با شهروندان عراقی متمرکز خواهد شد.

اصرار آمریکا بر تمرکز مذاکرات بر این دو حوزه بدان معنا است که آن‌ها اصل توافق را قطعی و تمام شده تلقی می‌کنند و تنها حاضر به مذاکره بر سر شکل اعمال آن هستند. با این حال مقاومت دولت مالکی و احزاب و گروه‌های عراقی به مانعی بر سر راه امضای این توافقنامه تبدیل شده که اختیارات ارتش آمریکا در عراق را با پایان اعتبار مجوز سازمان ملل نه تنها کاهش نمی‌دهد که افزایش هم خواهد داد.

عراقی‌ها با توجه به تبعات اشغال این کشور امروز بیش از هر زمانی در گذشته خواهان پایان اشغالگری هستند. در دوران اشغال بیش از یک میلیون عراقی در نتیجه اقدامات نظامی ارتش آمریکا و شورش‌های مسلحانه‌ای که در برابر سیاست‌های آمریکا شکل گرفت ، جان باختند. براساس آمارهای سازمان ملل نزدیک به 2 میلیون عراقی آواره شده‌اند و بخش ‌اعظم زیرساخت‌های عراق نابود شده‌اند.

عراقی‌ها طی 5 سال گذشته عملا در شرایطی اسارت‌گونه زندگی کرده‌اند، آن‌ها بین دیوارهای سیمانی گرفتار شده‌اند، در پست‌های ایست و بازرسی مورد استنطاق قرار گرفته و تفتیش بدنی می‌شوند و دائما زیر نگاه‌های سنگین سربازان سراپا مسلحی هستند که به زبان آ‌ن‌ها سخن نمی‌گویند و در صورت مواجهه با کوچک‌ترین مورد شک برانگیزی اقدام به شلیک می‌کنند.

حاکمیت جدید عراق اگرچه با یورش ائتلاف تحت رهبری آمریکا و ساقط شدن حاکمیت صدام، دیکتاتور معدوم عراق پا گرفت اما نمی‌تواند مطالبات مردم را در مراوداتش با واشنگتن نادیده بگیرد.

پیش‌نویس اولیه توافقنامه امنیتی پیشنهادی آمریکا که متضمن بندهایی چون ایجاد 58 پایگاه نظامی در عراق،‌ کنترل حریم هوایی این کشور، حق بازداشت عراقی‌ها بدون حکم قضایی و مصونیت نیروها و مقاطعه‌کاران آمریکایی در عراق بود از سوی دولت این کشور رد شد.

دولت عراق به خوبی می‌‌داند چنانچه به فشارهای آمریکا برای عقد این توافقنامه تن دهد از سوی ملت عراق به پذیرش ذلت و تن دادن به تبدیل عراق به کشوری مستعمراتی متهم خواهد شد.

تاثیر کوتاه‌مدت این اقدام ناکامی حزب‌الدعوه و مجلس اعلای اسلامی عراق به عنوان احزاب اصلی ائتلاف‌ حاکم عراق در انتخابات شوراهای استانی خواهد بود که قرار است ماه اکتبر سال‌جاری میلادی برگزار شود.

به همین دلیل دور جدید مذاکرات روی تبیین چارچوبی جدید متمرکز شده که استقلال عمل بغداد از واشنگتن را تامین کند.

به ظاهر بزرگ‌ترین مانع در مسیر این مذاکرات مخالفت سرسختانه دولت بوش با تدوین جدول زمانی توقف کامل عملیات نیروهای ارتش آمریکا در عراق و محدود شدن فعالیت نظامیان آمریکایی بر نظارت بر عملکرد نیروهای عراقی و دادن مشاوره به فرماندهان نظامی عراق است.

مذاکره کنندگان واشنگتن برای شانه خالی کردن از پذیرفتن خواسته عراقی‌ها به عبارت <وجوب شرایط در عراق> چسبیده‌اند که دست آن‌ها را برای اقداماتی فراتر از توافق اولیه باز می‌گذارد.

هفته گذشته بود که مالکی اعلام کرد ایالات‌متحده و عراق به جایSOFA  توافقنامه‌ای غیرالزام‌آور را امضا می‌کنند. او همچنین در ضمن دیدار اخیرش از امارات عربی متحده اعلام کرده بودند مذاکرات به جای اعطای حق استقرار نیروهای آمریکایی در عراق حول محور تبیین جدول زمانی خروج نیروهای آمریکایی از عراق یا آغاز خروج آمریکایی‌ها از این کشور دور می‌زند.

تنها یک روز پس از این اظهارات مالکی بود که موفق الربیعی، مشاور امنیت ملی نخست‌وزیری عراق در نجف اعلام کرد دولت بغداد هرگز پای قرار دادی که در آن جدول زمانی خروج نیروهای خارجی از عراق مشخص نشده باشد را امضا نخواهدکرد.

اگر چه رسانه‌های بین‌المللی نزدیک به غربی  سعی کرده‌اند مذاکرات عراقی‌ها و آمریکایی بر سر خروج نیروهای ارتش آمریکا از عراق را این‌گونه تفسیر کنند که دو طرف مترصد تدوین جدول زمانی فراخوان کامل ارتش آمریکا از عراق هستند اما واقعیت چیز دیگری است.

علی‌الادیب، از مشاوران نزدیک مالکی در این رابطه توضیح داده آمریکایی‌ها پیشنهاد داده‌اند نیروهای  خود را در مرحله اول تا پایان سال 2009 از مراکز جمعیت عراق فرا بخوانند و در مرحله دوم واحدهایی را از عراق خارج کنند در حالی که بخشی از نیروها که تعدادشان اعلام نشده را در پایگاه‌هایی چون البلد حفظ کند.

در آخرین مرحله هر وقت دولت عراق به این استنتاج رسید که وضعیت امنیت عراق به نقطه با ثباتی رسیده باقیمانده نیروهای آمریکایی خاک عراق را ترک خواهند گفت.

براساس بخش‌های افشا شده توافقنامه جدید به نظر می‌رسد آمریکایی با توجه به سروصدایی که SOFA به پا کرد به دنبال دستیابی به اهداف خود این بار به شکل‌ دیگری هستند. واشنگتن با اعمال فشار بر دولت مالکی سعی دارد این بار او و دیگر مقامات ارشد عراق را به امضای بی‌سروصدای توافقنامه جدیدی وادارد که اهداف آمریکا را البته با ادبیاتی دیگر و در سطحی پایین‌تر برآورده می‌سازد.

رضا سادات‌