حرف‌های زیادی برای ‌گفتن داریم‌

یکی از اهداف پرس تی وی وقتی کار رسمی خود را شروع کرد، این بود که جریان یکسویه اطلاعات را که از غرب به شرق در جریان بود دوسویه کند. فکر می‌کنید حالا که یک سال از راه‌اندازی این شبکه گذشته، چنین اتفاقی افتاده است؟

بله و شما وقتی متوجه می‌شوید چنین اتفاقی افتاده است که می‌بینید خبرگزاری‌ها و رسانه‌های جهان بسیار از پرس تی وی نقل قول می‌کنند. 

به عنوان منبع خبر یا این که اخبار شما را تحلیل می‌کنند؟

نه، به عنوان منبع خبر از ما نقل قول می‌کنند. خیلی وقت‌ها اخباری را که ما پوشش می‌دهیم رسانه‌های دیگر پوشش نمی‌دهند. ما مسائل داخلی ایران را پوشش می‌دهیم، اخبار را تحلیل می‌کنیم، افراد با دیدگاه‌ها و نظرات متفاوت و گاه متضاد در میزگرد‌ها شرکت می‌کنند.

اتفاقا به شما انتقاد می‌شود که اخبار داخلی ایران را آن‌گونه که هست، بازگو نمی‌کنید.

نه، این‌طور نیست. ما خیلی زیاد به مسائل داخلی ایران می‌پردازیم. اتفاقا ما از یک طرف دیگر هم تحت فشار هستیم. خیلی وقت‌ها به ما انتقاد می‌شود که چرا گاهی مسائل داخلی ایران را طوری مطرح می‌کنید که گویی موقعیت جمهوری اسلامی را در نظر نگرفته‌اید. حتی به جرات می‌گویم که بارها رسانه‌های غربی اعتراف کرده‌اند که در این مواقع پرس تی وی موضع بیطرفانه‌ای داشته است و اینها بدون این که مسائل داخل ایران را در نظر بگیرند، کار می‌کنند. اصلا یکی از امتیازات ما همین است. بعضی وقت‌ها شده که ما فردی را برای گفتگو انتخاب کردیم و او آمده و حرف‌هایی زده، اما برآیند کار طوری نبوده که به عقیده خود من به عنوان یک ایرانی طرفدار جمهوری اسلامی و مسلمان، منویاتی را که دنبالش  بوده‌ایم، تامین کرده باشد.

خب این که مقتضیات برنامه زنده است.

بله. برنامه زنده است و ما نمی‌توانیم در آن دخل و تصرف کنیم. خیلی وقت‌ها به خود من انتقاد شده و گفته‌اند این چه وضعیتی بود؟ آن فرد چرا اینقدر راجع به جمهوری اسلامی تند حرف زد؟ ولی به اعتقاد من مهم این است که جمهوری اسلامی موفق شد چنین نگاه‌هایی را منتقل کند. ما فکر می‌کنیم که خیلی حرف‌ها برای گفتن داریم و جواب خیلی‌‌ها را می‌توانیم بگوییم. ما مسائل مربوط به انتخابات را با حضور خیلی از کسانی که منتقد هم بودند، مطرح کردیم.

رسانه‌های غربی از پرس تی وی به عنوان سخنگوی جمهوری اسلامی یاد می‌کنند.

نه. این سوء برداشت به خاطر این است که رئیس جمهور محترم آمدند و  پرس تی وی را افتتاح کردند، البته به عنوان یک کار ملی...

راه‌اندازی پرس تی وی توسط رئیس جمهور که کاری نمادین بود.

بله. شکل نمادین داشت، ولی عموما این برداشت را نکردند یا ترجیح دادند این‌طور تلقی کنند که پرس تی وی رسانه شخصی ایشان است و نه حتی ارگان نظام جمهوری اسلامی. همه  می‌دانند که چنین نیست. پرس تی وی یکی از اجزای رسانه ملی است. ما هم رسانه ملی هستیم، اما در صحنه‌ای متفاوت با رسانه‌های داخلی کار می‌کنیم. کار رسانه یک جور کارزار است. ما در این صحنه داریم با خارجی‌ها صحبت می‌کنیم. شبکه‌های داخلی با مخاطب داخلی ارتباط می گیرند و ما برای افراد خارج از ایران و آنها که صدای ما را نمی شنوند، برنامه‌سازی می‌کنیم.

انتخاب کارشناسان و مجریان پرس تی وی بر چه اساسی است؟ چون برخی از این افراد که شما به عنوان مجری انتخاب کرده‌اید از جمله خانم ریدلی و آقای گالوی افرادی هستند که سابقه سیاسی و رسانه‌ای آنها مورد بحث است. به نظر می‌رسد شما در این خصوص گزینشی عمل کرده‌اید؟ این انتخاب‌ها هدفمند بوده است؟

بله، هدفمند بوده است. ما معمولا افرادی را انتخاب کرده‌ایم چه در تهران و چه در لندن و شهرهای دیگر که پیش از این، کار اجرا کرده بودند. کارشان هم موفق بوده است. در لندن هم ترتیبی داده‌ایم که افراد پشتوانه کار رسانه‌ای داشته باشند. حالا فرقی نمی‌کند رسانه مکتوب باشد یا دیداری و شنیداری. شما می‌بینید یکی از کسانی که قبلا در بی‌بی‌سی کار می کرد الان دارد با ما همکاری می‌کند و چون برنامه‌اش گفتگوی آزاد بود و خیلی هم مورد توجه واقع شد.

تا آنجا که من می‌دانم، پرس تی وی اولین تجربه همکاری آقای گالوی با یک رسانه تصویری و خبری است.

آقای گالوی پیش از این در  رسانه‌ای تصویری کار نکرده، اما سابقه کار در رادیو را دارد. ایشان در یکی از شبکه‌های رادیویی انگلستان برنامه‌ای رادیویی با یک میلیون شنونده دارد و خیلی هم موفق است. خانم ریدلی هم قبلا در رسانه‌های مکتوب کار کرده و خبرنگار مشهوری است.

نگاه و دیدگاه‌های این افراد خیلی مهم است. شما این خبرنگاران و مجریان را بر اساس گرایش‌های سیاسی‌شان انتخاب می‌کنید؟

چنین افرادی با توجه به این که آدم‌های مستقلی بودند و دیدگاه‌های مستقلی هم داشتند، انتخاب شده‌اند. شما می‌دانید که بسیاری از خبرنگاران دنیا در هر دستگاهی که کار می‌کنند تمایلات خاصی دارند که خیلی به تمایلات آن دستگاه نزدیک است و طبیعی است که ما باید دنبال افرادی برویم که مستقل فکر می‌کنند یا این که دیدگاه‌های نزدیک به ما دارند یا دست‌کم نگاه آنها با جریان رسانه‌ای غرب مطابق نباشد. حالا چه مسلمان باشند و چه نباشند مهم این است که بتوانند در کار خود استقلال عمل داشته باشند.

آمارها نشان داده که بیشترین مخاطبان و حتی بیشترین بازدید کننده‌های وب سایت پرس تی وی آمریکایی‌ها بودند. به نظر شما چرا این اتفاق افتاد؟

در یک ماه گذشته حدود 5/3 میلیون نفر از سایت ما بازدید کردند که نیمی از آنها آمریکایی‌ها بودند.  با توجه به موقعیتی که دولت و رسانه‌های آمریکا به وجود آورده و مردم کشورشان را نسبت به مردم ایران حساس کرده‌اند، افکار عمومی آنجا مایل است راجع به ایران بیشتر بداند که ما چطور کشوری هستیم که اینقدر به ما توجه می‌کنند. آنها تصویر خوشایندی از ما نشان نداده‌اند و طبیعی است مردم کنجکاو شوند که ما را بهتر بشناسند، چون دستگاه فعلی آمریکا نه تنها دولت ایران که حتی مردم ایران را بد جلوه می‌دهد و بارها گفته‌ که همین مردم هستند که از این دولت حمایت می‌کنند، پس مستحق مجازات هستند. آنها  می‌کوشند در مردم آمریکا نسبت به ایرانی‌ها تنفر ایجاد کنند. به هیچ کشوری در دنیا حتی به کره‌شمالی اینقدر حمله نکرده‌اند که الان به جمهوری اسلامی حمله می‌کنند. با توجه به این که محبوبیت بوش هم روز به روز کم می‌شود خیلی عجیب نیست اگر مردم آمریکا به پرس تی وی مراجعه کنند تا از زبان خود ما کشورمان را بهتر بشناسند.

حالا به خاطر کم شدن محبوبیت بوش یا به دلیل کنجکاوی افکار عمومی، توجه مردم آمریکا به پرس تی وی جلب شده است و این همان چیزی بود که شما می‌خواستید. چون اولین گام موفقیت برای هر رسانه‌ای جذب مخاطب است. برای این مخاطب جذب شده چه برنامه‌ای دارید که خیلی رو و شعارزده با او صحبت نکنید؟

چرا فکر می‌کنید که رو و شعارزده هستیم؟

همین که افرادی مثل آقای گالوی و خانم ریدلی را برای همکاری انتخاب کرده اید با توجه به دیدگاه‌های تندی که این افراد داشته‌اند.

شما از این همه مجریان پرس تی وی فقط همین دو نفر را مثال می‌زنید.

خب برای این که انتخاب این دو  نفر خیلی بحث برانگیز شد. آقای گالوی اصلا تجربه کار رسانه تصویری نداشته است.

ولی دلیل نمی‌شود که به خاطر حضور این دو نفر درباره کل شبکه قضاوت کنیم. اگر می‌خواستیم می‌توانستیم همه مجریان این شبکه را از میان افراد اینچنینی انتخاب کنیم. حتی خانم ریدلی و آقای گالوی کاملا دیدگاه‌های نزدیک به ما ندارند. یعنی شما اصلا فکر نکنید که خانم ریدلی منتقد جمهوری اسلامی نیست یا آقای گالوی چون مخالف سرسخت اسرائیل است، از ایران حمایت می‌کند.

حرف من این است که برای افکار عمومی آمریکا که حالا به شما توجه کرده چکار خواهید کرد که خوراک مناسبی به او بدهید؟

شما می‌گویید که رو نباشد، ولی باید بگویم که رسانه‌ها در دنیای امروز سعی نمی‌کنند که مخفیکاری کنند.

چگونه می‌خواهید به مردمی که درباره ملت ما تصویر ناخوشایندی دارند ایران را بشناسانید؟

ما همین الان هم در برنامه‌های مستند، شبه مستند و گزارشی این کار را می‌کنیم. این برنامه‌ها با  ساختار خوبشان تاریخ، فرهنگ و تمدن ایران را معرفی می‌کنند. به نظر من دوستان ما در این بخش کارشان را هم خوب انجام داده‌اند. ما هم در برنامه‌های زنده  با توجه به این که آماج حملات غیرمنصفانه هستیم، سعی می‌کنیم به صورت کاملا منصفانه پیش برویم. اصلا یکی از اهداف پرس تی وی این است که با حالت یکجانبه‌گرایی که رسانه‌های غربی دارند، مقابله کند.

ولی مهم این است که چگونه و در چه قالبی این کار را انجام دهید که جالب و جذاب هم باشد.

ما روش منصفانه را در پیش گرفتیم. به جرات و صریح و صادقانه به شما می‌گویم که بعضی از برنامه‌ها هدف ما را نتوانستند تامین کنند. اگر می‌خواستیم می‌توانستیم چنین برنامه‌هایی را پخش نکنیم، ولی خودسانسوری نکردیم. در بحث مربوط به مساله هسته‌ای ایران، ما کسی مثل آقای سلطانیه را آوردیم صحبت کند که خود ایشان می‌گفت قوی‌ترین آدم‌های آن طرف را بیاورید با من بحث کنند و ما هم چنین کردیم. آنها جواب نداشتند بدهند. من متاسفم که مردم کشور ما خیلی وقت‌ها نمی‌دانند که در مسائل تخصصی و حقوقی چقدر قوی داریم جلوی اینها ظاهر می‌شویم.

تا به حال چند نفر از چهره‌های معروف و موجه ایرانی را آوردید که با روش معقولانه‌ای ایران را به مردم انگلیسی‌زبان معرفی کنند؟

بارها این کار را کرده‌ایم و توضیحات صادقانه‌ای از سوی مسوولان کشور به ما داده شده است.  مثلا فرمانده سپاه آمد و راجع به اتهاماتی که به سپاه تاکنون زده‌اند، روشنگری کرد. کسی هم که با او صحبت کرد یک انگلیسی‌زبان بود و اتفاقا جوری سوال می‌کرد که کنجکاوی خودش را هم تامین کند. نیامدیم حتی یک ایرانی را بگذاریم با ایشان صحبت کند. گفتگو خیلی جدی بود و سوال‌هایی از ایشان شد که مطمئنم هیچ کس در ایران ازایشان نپرسیده است... چون افکار عمومی غرب این سوالات را داشت. از این کارها زیاد کردیم، یکی از مشکلات بزرگ ما در پرس تی وی این است که بین مسوولان کشور شناخته شده نیست. خیلی از اینها نقطه نظرات شخصی خود را می‌گویند ولی هیچ وقت جلوی دوربین نمی‌آیند.

چرا نمی آیند؟

نمی‌دانم. شما بپرسید چرا نمی‌آیند، ظاهرا یک سری ملاحظاتی برای خودشان دارند که من نمی‌دانم چیست.

اتفاقا من شنیدم بسیاری از مسوولان، علی رغم بد قولی‌هایشان با  رسانه‌های داخلی،  به دلایلی با شبکه‌هایی که پخش خارجی دارند تعامل خوبی دارند.

درخصوص پرس تی وی که این طور نبوده است. ما راجع به مسوولان سرخوردگی پیدا کردیم. افراد کمی هستند که با ما خوب همکاری می‌کنند. یک عامل بازدارنده هم این است که خیلی از اینها زبان انگلیسی نمی‌دانند و باید همراه آنها مترجم بیاید.

خب این که مشکل شماست و شما هم آن را حل کرده‌اید.

بله، تا حدودی حل شده است، ولی یک دلیل دیگر هم این است که برخی از مسوولان هنوز این رسانه را نمی‌شناسند و نمی‌دانند  چقدر می‌تواند موثر باشد.

سال گذشته چند نفر از مسوولان را دعوت کردید و نیامدند؟

 خیلی‌ها.

از آقای احمدی‌نژاد هم دعوت کردید؟

دفتر ایشان بتازگی اعلام موافقت کرده که در مصاحبه‌ای اختصاصی با پرس تی وی شرکت کنند که مطمئن هستم گفتگوی بسیار جالبی خواهد شد، چون ما پرسش‌های صریحی از ایشان خواهیم کرد.

در سال گذشته از ایشان دعوت نکرده بودید؟

چرا، بارها درخواست کرده بودیم، ولی این اواخر نتیجه داد و موافقت کردند که در همین هفته‌های اخیر به پرس تی وی بیایند.

از سال گذشته تاکنون که پرس تی وی کار خود را آغاز کرده، آیا در اهداف این شبکه تغییراتی ایجاد شده است؟

خیر اهداف تغییر نکرده، تنها یک موضوع هست؛ به دلیل برخوردی که غرب با ما دارد، هر روز به نقطه حساس‌تری نزدیک می‌شویم. ایران هر روز و بیش از پیش کانون توجه می‌شود و حساسیت‌ها بالا می‌رود. بنابراین ما نیز قصد داریم جهت برنامه‌هایمان را با موضوع ایران بیشتر ‌کنیم. به هر حال در سیاست خارجی اتهاماتی به ما زده می‌شود و مسائل هسته‌ای و مسائل داخلی ایران هر روز ابعاد تازه‌تری پیدا می‌کند که باید بیشتر به آنها توجه کنیم.

رسانه‌های غربی تبحر عجیب و غریبی در به راه انداختن موج‌های حاشیه‌ای دارند، گاه رسانه‌های داخلی ما نیز ناخودآگاه از این امواج تاثیر می گیرند، مثلا همین روزها موضوع حمله به ایران در رسانه‌های داخلی به طرق مختلف مطرح می‌شود که متاثر از همان امواج است، برای این که متعاقب آن نگرانی‌های مردم ایران را از جنگ منعکس کنند. شما در این مواقع چه رویکردی دارید؟

کار ما این است که اصل اخبار را هر روز منعکس کنیم. همان‌طور هم که شما گفتید، غرب قدرت زیادی در حاشیه‌سازی و جوسازی دارد و خیلی وقت‌ها از همین طریق، بدون حرکت جدی می‌تواند تغییراتی در بعضی کشور‌ها ایجاد کند.

این جو سازی‌ها برای این است که در جامعه ما ایجاد اضطراب و نگرانی کنند و رسانه‌ها نیز گاه بی‌آن‌که متوجه باشند، تحت تاثیر این جریانات قرار می‌گیرند؛ ولی مهم این است که شما به عنوان صدای ایران که در خارج از کشور شنیده می‌شوید، با این‌گونه جریانات چه برخوردی داشته باشید. مثلا اگر نگرانی‌های عمومی منتقل شود ...

در شرایط اینچنینی، دیدن پرس تی وی مزیت‌هایی دارد. چون ما روی دیگر سکه را بررسی می‌کنیم و مثلا می‌رویم  با کارشناسان و تحلیلگرانی از غرب صحبت می‌کنیم که  اعتقاد دارند این حرکت‌ها بخشی از جریانات تبلیغی غرب است تا برای مردم این تصور را ایجاد کنند که مثلا همین فردا آمریکا به ایران حمله می‌کند. هدف هم دارند. می‌خواهند سوژه مورد نظرشان قالب تهی کند.

خیلی هوشمندی و درایت می‌خواهد، شما در پرس تی وی اتاق فکر دارید؟

 بله. اتاق فکر ما متشکل از افرادی است که کارشناسان حوزه سیاسی، بین‌الملل و رسانه هستند و سال‌ها کار خبری و تحلیلی کرده‌اند. یکی از بخش‌های مهم کار ما همین اتاق فکر است که به ما کمک می‌کند به درک مناسبی از مسائل برسیم. همین بچه‌های اتاق فکر شبکه، برخی اوقات از مفاد برخی خبرها آگاه می‌شوند. در بسیاری مواقع حاشیه‌ها باعث می‌شوند که اصل خبر فراموش شود و کار ما این است که سراغ اصل خبر و تحلیل آن برویم.

تا به حال پیش آمده که برای یک میزگرد یا حتی پخش یک خبر، اتاق فکر جلسه اضطراری تشکیل دهد؟

بله بارها این کار را کرده‌ایم. حتی ما موضوعات را بر اساس  اتفاقات پیش بینی می‌کنیم، ولی ممکن است در  لحظه تصمیم بگیریم که موضوع برنامه را عوض کنیم. مثلا یک شب پیش آمد که 3 بار سوژه برنامه را تغییر دادیم. شما می‌دانید که 3 بار سوژه عوض کردن از تیم برنامه‌ساز خیلی انرژی می گیرد و همه این تصمیمات در اتاق فکر گرفته می‌شود.

در سال‌های گذشته برخی از کشور‌ها اقدام به راه‌اندازی شبکه‌هایی کردند که اهدافی نظیر پرس تی وی داشتند؛ اما پس از مدتی توسط جریان حاکم در غرب یا بلوکه شدند یا آنقدر تضعیف شدند که اصلا دیده نشوند. فکر می‌کنید پرس تی وی در سال‌های آینده می‌تواند به همین ترتیب پیش برود و به معنای واقعی کلمه جریان یک‌سویه اطلاعات را همان‌طور که آقای سرافراز، معاون برون مرزی سازمان گفت دو سویه کند؟

بستگی دارد. من فکر می‌کنم مدیر فعلی پرس تی وی تلاش زیادی می‌کند برای این که این شبکه را به ثمر برساند و شب و روزش را برای این کار گذاشته است. سعی ما در این است که نیروهای حرفه‌ای‌تر و بهتری را جذب کنیم.  شما  می‌دانید جذب آقای گالوی به عنوان عضو پارلمان انگلیس کار ساده‌ای نیست. یا این که بزودی شاید ما یک سناتور آمریکایی را که نامزد ریاست‌جمهوری هم بوده است به عنوان همکار به پرس تی وی دعوت کنیم چون خودش هم ابراز تمایل کرده و فکر می‌کنم حضور او هم در پرس تی وی خیلی خبرساز می‌شود. فکر می‌کنم شبکه کار سختی را در پیش دارد، ولی بدون حمایت مسوولان کشور و درک این که شبکه دارد روی یک لبه تیز راه می‌رود خیلی سخت است. این که یک ذره بین برداریم و ببینیم که پرس تی وی اینجا و آنجا چه کرد شاید کار جالبی نباشد. پرس تی وی روبه‌روی غرب ایستاده و در محیط کارزار آنهاست.  باید یک چیزهایی را در نظر بگیریم. من اعتقاد دارم در داخل هم باید بتدریج این روش‌ها را یاد بگیریم.  دوستان ما در داخل باید آن ذره بین را کنار بگذارند و برآیند کار را در نظر بگیرند.

و نکته آخر، درباره برنامه‌های زنده و میزگرد‌های پرس تی وی که از نقاط مختلف روی آنتن می‌رود و شما مدیریت آن را به عهده دارید، توضیح دهید.

کنترل برنامه‌های زنده کار خیلی سختی است. حساسیت بالایی دارد. ما موضوعات متنوعی را مطرح کردیم و می‌کنیم.  از مسائل اسلامی و شبهاتی که غرب به اسلام وارد می‌کند گرفته تا مسائل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و حتی زیست‌محیطی ... موضوعی نیست که به آن نپرداخته باشیم. درست است که عمده موضوعات ما سیاسی است، ولی موضوعات دیگر را از نظر دور نمی‌داریم و این کار ما را سخت می‌کند.

یک شبکه و چهار منطقه پخش‌

برنامه‌های زنده پرس تی وی بیشتر گفتگو محور هستند و  بخش عمده‌ای از برنامه‌های شبکه را تشکیل می‌دهند. حدود 44 درصد از پخش شبکه در اختیار برنامه‌های زنده است.  میزگرد‌ها و برنامه‌های گفتگومحور هم  به 2 صورت تولید و پخش می‌شوند. گروه اول برنامه‌هایی‌اند که هنگام ضبط، پخش هم می‌شوند و گروه دوم برنامه‌هایی هستند که اول ضبط  و بعد پخش می‌شوند، تفاوت این دو فقط در زمان تولید و پخش است وگرنه ما تغییری در محتوا و ماهیت آن نمی‌دهیم. دخل و تصرفی در آن نمی‌کنیم و چون همان‌گونه که هست آن را پخش می‌کنیم،  به آن زنده می‌گوییم. برنامه‌های گفتگومحور از 4 منطقه ضبط و پخش می‌شوند، اول تهران که در حال حاضر بیشترین سهم را دارد، بعد لندن و در مرحله بعد هم واشنگتن و بیروت قرار می‌گیرند. در دفتر بیروت به این دلیل که امکانات کمتری داریم، با مشکلات بیشتری مواجه هستیم، واشنگتن  برنامه‌های خوبی دارد. ولی تنوع برنامه‌ها در  لندن بیشتر است، از دفتر لندن مجموعه‌ای از برنامه‌ها پخش می‌شوند که پرطرفدار هم هستند. برنامه آقای جورج گالوی که معروف هم هست و  بیشترین بینندگان را دارد، از دفتر لندن پخش می‌شود. برنامه خانم ریدلی هم که موفق عمل کرده از همین دفتر پخش می‌شود.

فاطمه رحیمی‌