معاونت در جرم

برای مثال، «الف» قصد سرقت وسایل منزل «ج» را دارد، «ب» که از مقصود «الف» مطلع می‌شود برای کمک و معاونت به او، وانت خود را در اختیارش قرار می‌دهد تا «الف» وسایل سرقت شده را در وانت ریخته و از محل سرقت دور کند. در این مثال «الف» مرتکب سرقت و «ب» مرتکب معاونت در سرقت شده است.

«الف» گواهینامه رانندگی نداشته و از «ب» درخواست می‌کند تا اتومبیل خود را در اختیارش قرار دهد تا به مسافرت برود. در صورتی که «الف» با اتومبیل «ب» با عابری تصادف کند، «الف» مرتکب رانندگی بدون پروانه و «ب» نیز مرتکب معاونت در رانندگی بدون پروانه شده است.

برای تحقق معاونت در جرم، معاون اقداماتی نظیر تهدید، تطمیع، ترغیب، دسیسه و نیرنگ به کار می‌برد یا ارتکاب جرم توسط مرتکب اصلی را آسان می‌کند. برای مثال «الف» که صاحبکار «ب» است او را تهدید می‌کند که شناسنامه جعلی برای او بسازد و در غیر این صورت، وی را از کار برکنار می‌کند، در این صورت «الف» مرتکب معاونت در جعل شناسنامه شده است. یا این‌که «الف» مبلغی پول به «ب»‌ می‌دهد تا «ب» به اتومبیل «ج» خسارت وارد کند. در این صورت، «الف» معاون جرم تخریب عمدی است یا این‌که،‌ درجرم قتل «الف» ساعات ورود و خروج «ج»‌را کنترل کرده و اطلاعات مورد نیاز «ب» را برای قتل «ج» در اختیار او قرار می‌دهد. در این مثال «الف»‌ معاون قتل است.

 از آنجایی که برای تحقق معاونت در  جرم، کمک و یاری رساندن به مرتکب اصلی جرم ضروری است، بنابراین، «معاونت در جرم» می‌تواند در هر یک از جرائم قانون مجازات اسلامی اتفاق افتد. برای مثال، در قتل عمد، سرقت، کلاهبرداری،  خیانت در امانت، اختلاس، تصرف غیر قانونی مال دیگری، جعل، توهین، افترا، تهدید و سایر جرائم،  به محض این‌که یک نفر تصمیم به ارتکاب جرمی داشته باشد و دیگری نیز وی را برای رسیدن به هدفش کمک و یاری کند، «معاونت در جرم» محقق می‌شود.

  مجازات معاون جرم منصرف از مرتکب اصلی جرم است. چون معاون در ارتکاب جرم دخالت مستقیم ندارد، مجازات او خفیف‌تر از مرتکب اصلی جرم است که قاضی رسیدگی کننده با توجه به اوضاع و احوال و اقدامات معاون، مجازات او را طبق قانون تعیین می‌کند.

الهه فلاحی، کارشناس ارشد حقوق‌