در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
زیبایی
در شوره زار
پوستههای سفید و چرب که با ریختن روی لباس نقاط سفیدی روی یقه و شانه آن ایجاد میکنند و گاهی هم با خارش پوست سر همراه هستند، تشخیص دیگری تقریبا وجود ندارد. اینها شوره سر هستند.
بطور طبیعی لایه خارجی پوست سر سلولهای مرده خود را از دست میدهد و سلولهای جدیدی جایگزین آنها میشوند. این فرآیند سرعت مشخصی دارد.اگر سرعت ریزش پوستههای طبقه شاخی مو از حالت طبیعی خارج شود شوره سر ایجاد میگردد.
علت چیست؟
قدیمیها خشکی پوست، پوست چرب، استفاده زیاد از شامپو، رژیم غذایی، استرس و استفاده زیاد از حالتدهندههای مو را عامل ایجاد شوره میدانستند. ولی تحقیقات جدید مقصر اصلی را یک نوع قارچ معرفی کرده است. (البته مواردی که نام برده شد میتوانند سبب تشدید شوره سر شوند). این قارچ بطور طبیعی روی پوست سر اغلب آدمها وجود دارد ولی گاهی اوقات رشد آن از کنترل خارج میشود و سبب تحریک پوست سر و افزایش سرعت جایگزینی سلولهای پوست میشود. این سلولها در کنار هم جمع میشود و سبب ایجاد پوستههای سفید قابل مشاهده یا همان شوره سر میشوند.
عواملی هم وجود دارند که میتوانند فرد را مستعد ابتلا به شوره سر کنند که سن، یکی از آنهاست. شوره سر معمولا در سنین بلوغ شروع میشود. شوره سر در آقایان بیشتر است. موی چرب هم احتمال ابتلا را بالا میبرد.
درمان
شوره سر معمولا به درمان بسیار خوب جواب میدهد هر چند پس از مدتی امکان عود آن وجود دارد. پزشکان معمولا در قدم اول از شامپوهای ضد شوره استفاده میکنند. شامپوی سلنیوم سولفاید، پیریتیون زینک و کتوکونازول داروهایی هستند که بطور معمول تجویز میشوند. این شامپوها باید با تجویز پزشک مصرف شوند. شامپوهایی هم هستند که نیاز به نسخه ندارند. شامپوی کتوکونازول یک درصد یکی از آنهاست که بدون نسخه در دسترس است و برای اطفال نیز موثر و بیخطر است. برخی شامپوهای تجاری هم مواد ضد شوره و معمولا پیریتیون زینک دارند.
توصیه میشود که در ابتدا از شامپوهای ضد شوره بهصورت روزانه استفاده شود. پس از آنکه شوره سر کنترل شد، میزان مصرف به دو تا سه بار در هفته کاهش پیدا میکند و پس از هم قطع میشود یا بصورت هفتهای یکبار ادامه مییابد. گاهی یک شامپو برای مدتی نتیجه میدهد ولی بعد تاثیر خود را از دست میدهد، در این صورت آن را به نوع دیگر تغییر میدهند. لازم است که در هر بار استفاده، شامپو دست کم پنج دقیقه روی سر باقی بماند. این زمان برای عملکرد مواد درون شامپو ضروری است. ضمنا بخاطر داشته باشید این شامپوها سبب تغییر رنگ و کمرنگتر شدن موهای رنگ شده میشوند.
اگر ضایعات، گسترده یا بسیار ملتهب باشد، پزشک از محلول یا لوسیون حاوی کورتون استفاده میکند.
البته شامپوهای معمولی به خصوص آنهایی که حاوی سورفاکتان و دترژانها هستند نیز پوستهها را پاک میکنند و به کاهش پوستهریزی در مدت چهار روز منجر میشوند.
شوره سر هر چند ناراحت کننده است اما هیچگاه باعث ریزش مو نمیشود. عدم احساس راحتی در برخوردهای اجتماعی و گاهی عفونت باکتریایی ثانویه در نواحی درگیر تنها عوارض این بیماری محسوب میشود.
پیشگیری
واقعیت این است که از ایجاد شوره نمیتوان پیشگیری کرد ولی با توجه به توصیههایی میتوانید احتمال ابتلا به این مشکل را کاهش دهید:
اگر پوست سر شما چرب است، روزانه با استفاده از شامپو آن را بشویید. این کار میتواند چربیهای اضافی را پاک کند و احتمال بروز شوره را کاهش دهد.
شانه کردن مرتب موها به ویژه در هوای آزاد و تمیز تاثیر بسیاری در کاهش شوره سر دارد. زیرا این کار موجب افزایش جریان خون در پوست سر میشود.
اسپریهای مو، ژلهای حالتدهنده، موس و واکس مو همگی میتوانند سبب چرب شدن پوست سر و موی شما شوند؛ آنها را کنار بگذارید.
پرهیز از خوردن چربیهای حیوانی و عدم مصرف بیش از حد شیرینیها، شکلات، آجیل، غذاهای سرخ شده و پر ادویه در کاهش شوره سر موثر است.
خوردن سبزی و میوه تازه، غذاهایی که ویتامینهای آ، ای و ب دارند از شوره سر جلوگیری میکند.
نور خورشید برای کسانی که دچار شوره سر هستند مفید است. پس کمی آفتابگیری را فراموش نکنید.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
