باند... جیمز باند

با اینحال باید گفت جذابیت شخصیت یان فلمینگ هم کمتر از جیمز باند نیست. او یک مرد ماجراجو و تنوع طلب بود و امسال به مناسبت صدمین سالگرد تولد او این امکان فراهم آمده تا انگلیسی‌ها به معرفی تمام و کمال هموطنشان بپردازند و بار دیگر به جهان یادآوری کنند که این قهرمان دنیای هالیوود پایگاهی انگلیسی دارد.

حتی از یک ماه پیش نمایشگاهی در لندن از آثار نوشتاری و دست نوشته‌های فلمینگ برپا شده و در کنار آن تصاویری جذاب از فیلم‌های جیمز باند، لباس‌هایی که هنرپیشه‌های مختلف در جریان فیلمبرداری بر تن می‌کردند و اتومبیل‌هایی که مامور 007 سوار می‌شده نیز به معرض نمایش گذاشته شده است. یکی از چیزهای جالبی که در این نمایشگاه می‌توان دید پیراهن خون آلود آخرین مامور 007 یعنی دنیل کریگ است که در آخرین فیلم این سری یعنی کازینو رویال به تن داشت.

در این نمایشگاه اسناد جالبی هم درباره شرایط نوشته شدن جیمز باند ارائه شده است. همین آثار به شایعاتی که تاکنون وجود داشته مبنی بر این که یان فلمینگ این شخصیت را از روی فردی که می‌شناخته ساخته است، قوت می‌بخشد. اخیرا نیز  اسنادی درباره پاتریک دالزل ‌ جاب، مامور مخفی بریتانیا منتشر شده که این شک را به وجود می‌آورد که او الهام بخش یان فلمینگ، برای نوشتن داستان‌های جیمز باند بوده باشد.

دالزل ‌ جاب در زمان جنگ جهانی دوم از جاسوسان نیروی دریایی بریتانیا بود و تحت فرمان یان فلمینگ در عملیات نظامی و جاسوسی شرکت می‌کرد. او تحت رهبری فلمینگ، در عملیاتی برای به دست آوردن اسرار نظامی آلمان نازی، شرکت داشت و مانند جیمز باند، توانایی هدایت زیردریایی‌های کوچک و « مینیاتوری» را هم داشت و هم در جاسوسی از خود شجاعت زیادی نشان می‌داد.

با این حال پسر او گفته است که: «پدرش به وی گفته که شخصیت جیمز باند ربطی به وی ندارد.»
واقعیت این است که کارهایی که فلمینگ در جریان زندگی اش انجام داد و شرایط تاریخی که او در آن به سر می‌برد از مهمترین عوامل شکل گرفتن کتاب‌های جیمز باند است. فلمینگ آدم ساده‌ای نبود؛ او در لندن و در خانواده متشخص که ریشه در پارلمان داشت به دنیا آمد و پس از تحصیل در آکادمی نظامی، همانطور که آن زمان برای بزرگان معمول بود، برای تحصیل زبان آلمانی رهسپار اتریش شد. بعد وارد دانشگاه مونیخ شد و از آنجا به دانشگاه ژنو رفت تا فرانسه را هم بیاموزد. با این حال او موفق نشد تا وارد وزارت امور خارجه شود و به همین دلیل از اولین شغل‌هایی که او تجربه کرد خبرنگاری برای آژانس رویترز بود. او در مسکو کار می‌کرد وبرای این آژانس خبر می‌فرستاد. بعد از مدتی به لندن بازگشت و وارد کار بورس شد و بعد با شروع جنگ جهانی دوم به نیروی دریایی انگلستان پیوست و با ژنرال دریادار جان گادفری که رئیس نیروی امنیتی دریایی بود همکاری کرد.

فلمینگ در جریان جنگ جهانی دوم یکی از چهره‌های شاخص امنیتی بود و برنامه‌ها و طرح‌های وسیع اطلاعاتی را سازماندهی می‌کرد. در این دوره او با کد 17 اف کار می‌کرد و یک گروه ویژه ساخته بود که دست به عملیات شناسایی دشمن می‌زدند. او حتی طرحی برای حمله به رودولف هس وزیر مشهور هیتلر کشیده بود و اطلاعات دقیق جغرافیای محل در اروپا را با کمک یکی از استادان جغرافیای دانشگاه آکسفورد جمع‌آوری کرده بود و از آنها برای حرکات گروهش استفاده می‌کرد.

 قهرمان فلمینگ با نام جیمز باند نیز بعدها از دل همین تجربیات به دنیا آمد؛ این مامور اطلاعاتی انگلیسی با شماره رمز 007  ماموریت دارد برای نبرد با تبهکاران و بدکاران به نقاط مختلف جهان سفر کند و با استفاده از هوش سرشارش و مهارتهای رزمی که دارد با استفاده از وسایل عجیب و غریب (که در زمان نوشته شدن کتاب یعنی بیش از 50 سال پیش کمتر به ذهن کسی خطور می‌کرد)، جهان را از شر بلاها نجات دهد.

ابزارهایی که باند از آنها استفاده می‌کند به وسیله متخصصان فناوری در سازمان متبوع او ساخته می‌شود و هر یک از این وسایل از ویژگی‌هایی خاص برخوردارند که برای یک ماموریت می‌توانند، تعیین کننده باشند.

فلمینگ نام جیمز باند را از روی نام پسر یک پرنده‌شناس مشهور برداشت که از بستگانش بود و به او اجازه داد تا در جامائیکا در خانه‌اش مستقر شود و اولین کتابش را بنویسد، بسیاری از اسامی دیگری که او در کتابش از آن استفاده کرده نیز به نوعی از افرادی که او می‌شناخت یا با آنها همکاری داشت گرفته شده است. 

قهرمان فلمینگ آنقدر در کارش موفقیت یافت که در 12 رمان، 2 داستان کوتاه و مجموعه‌ای از فیلم‌های سینمایی حضور ‌یافت و پس از درگذشت خالقش نیز نویسندگان متعددی تلاش کردند تا این قهرمان به حیاتش ادامه بدهد.

«جیمز باند» نمونه جاسوس انگلیسی زمان جنگ سرد بوده که امروزه حتی پس از پایان جو آن دوران، هنوز با همان ویژگی‌های شخصیتی در فیلم‌های سینمایی ظاهر می‌شود. او با معیارهای خاص قهرمانان داستان‌ها و فیلم‌های سینمایی جاسوسی آن دوران، متشخص، خوش‌لباس، خوش صحبت و توانا در جذب دیگران، قهرمانی منطبق با ادبیات عامه‌پسند آمریکا است.

او خودش را با شیوه‌ای منحصر به‌فرد به دیگران معرفی می‌کند؛ معمولا اول  نام فامیلی‌اش را بر زبان می‌آورد و بعد اسم و فامیلش را «باند... جیمز باند».

 اولین کتاب فلمینگ در سال 1953 میلادی با عنوان «کازینو رویال» منتشر شد. جالب این است تا زمانی که آخرین کتاب فلمینگ منتشر شد، او هنوز در آمریکا طرفداران چندانی نداشت و فقط زمانی که پرزیدنت جان. اف. کندی رئیس‌جمهور آمریکا نام کتاب «از روسیه با عشق» را در فهرست کتاب‌های محبوبش قرار داد، سیل استقبال از کتاب‌های جیمز باند شروع شد و در فهرست پرفروش‌ترین‌ها قرار گرفت. آخرین کتاب فلمینگ با عنوان «اختاپوس و روشنایی‌های روز» در سال 1966میلادی، دو سال بعد از مرگ او منتشر شد.

چهارده کتاب یان فلمینگ شامل این عنوان‌هاست: کازینو رویال (1953)، بکش و زنده بمان (1954)، ماه شکن (1955)، الماسها ابدی اند (1956)، از روسیه با عشق (1957)، دکتر نو (1958)، پنجه طلایی (1959)، فقط برای چشمان تو (1960)، تندربال (1961)، جاسوسی که مرا دوست داشت (1962) درباره سرویس مخفی او(1963)، فقط تو دوبار زندگی می‌کنی (1964)، مرد اسلحه طلایی (1965)، اختاپوس و روشنایی‌های روز (1966).

رویا دیانت‌