علائم
عرقریزی شدید، رنگپریدگی، گرفتگی و درد عضلات، خستگی یا ضعف، تهوع یا استفراغ، سردرد و سرگیجه، پوست رنگ پریده و چسبناک از علایم گرمازدگی است. در گرمازدگی پوست ابتدا قرمز شده و سپس رنگپریده یا کبود و خشک و داغ میشود. تنفس کوتاه و سریع شده و نبض سریع و ضعیف میزند. علائم مغزی مثل گفتن سخنان بیربط، گیجی، رفتار پرخاشگر، آشفتگی و هیجان، توهم، بیحالی، کاهش سرعت واکنشهای بدن، تشنج و اغما در مراحل پیشرفته بیماری دیده میشود.
مردان بیش از زنان مستعد ابتلای به گرمازدگی هستند. علت این امر عرق کردن بیشتر مردان و همچنین از دست دادن سریعتر آب بدن در مقایسه با زنان است.
درمان
گرمازدگی یک فوریت پزشکی است. اگر کسی دچار گرمازدگی شود باید فورا به نزدیکترین مرکز درمانی برده شود. تا آن زمان میتوان اقدامات زیر را برای بیمار انجام داد:
اولین کار کاهش دمای بدن فرد است به این منظور باید لباسهای فرد را درآورده و بدن او را در آب سرد فرو برید. البته باید مراقب باشید تا دمای بدنش کمتر از 5/39 درجه نشود. اگر چنین امکانی وجود نداشت، با استفاده از حوله یا اسفنج، میتوان بدن فرد را با آب سرد خیس کرد. فرد باید در مکان خنکی قرار گیرد. وقتی بدن فرد خنک شد، باید دمای بدنش حدود 5/37 درجه سانتیگراد حفظ شود. پس از اینکار باید پاهای فرد بالاتر از بدن او قرار گیرد تا جریان خون بیشتر به طرف سر او برود. اگر شخص به هوش است، باید کمکم آب یا یک نوشیدنی خنک بنوشد.
پیشگیری از گرمازدگی
عمل به این توصیهها میتواند در پیشگیری از عوارض ناشی از گرما به شما کمک کند:
1- هوای خنک در جریان یک موج گرما میتواند نجات بخش باشد. حتی گذراندن چند ساعت در هوای مناسب به شما کمک میکند.
2- لباسهای گشاد و به رنگ روشن بپوشید. این لباسها نور را منعکس و خنک شدن پوست و تبخیر عرق را راحتتر میکنند.
3- زیر نور خورشید قرار نگیرید.
4- مرتب آب بنوشید و صبر نکنید تا تشنه شوید و سپس آب بنوشید. بدن انسان برای عرق کردن در هوای گرم باید مقداری مایعات به صورت ذخیره در بدن داشته باشد؛ چرا که عرق کردن یکی از مهمترین عوامل تنظیم دستگاه حرارتی انسان به شمار میرود.
5- اگر تعریق زیاد دارید، آب بیشتر بنوشید. اگر مقدار ادرارتان کم شده، میزان آب دریافتی را زیادتر کنید.
6- از فعالیت شدید در آب و هوای گرم و بویژه مرطوب اجتناب کنید.
7- سعی کنید وعدههای غذاییتان را سبک و به مقدار کم میل کنید. انسان در هوای گرم دیرتر احساس گرسنگی میکند، زیرا هر اندازه درجه حرارت هوا زیاد باشد به همان اندازه غذا بیشتر در داخل معده انسان باقی میماند. چربی و غذاهای دیرهضم که بیش از سایر موادغذایی در معده باقی میمانند، برای هضم شدن احتیاج بیشتری به خون پیدا میکنند که این امر باعث اخلال در جریان گردش خون میشود و به همین خاطر پزشکان در تابستان به جای غذاهای دیر هضم توصیه میکنند که از انواع سبزیجات و میوه جات استفاده شود.