پزشک خانواده

به خارج شدن خلط خونی از دستگاه تنفس، هموپتزی گفته می‌شود. هموپتزی می‌تواند حاد یا مزمن و کم یا حجیم باشد و در هر حال یک علامت مهم در پزشکی محسوب می‌شود. خونریزی‌ حاد و شدید ریه که باعث هموپتزی حجیم می‌شود، می‌تواند باعث خفگی و مرگ بیمار شود. عوامل مختلفی می‌تواند باعث خلط خونی (هموپتزی)‌ باشد که به اهم آنها اشاره می‌کنم: 1 ‌ خونریزی از مجاری تنفسی فوقانی مثل بینی 2  خونریزی معده، مری و لثه‌ها 3  سرطان ریه 4 ‌ التهاب حاد و مزمن راه‌های بزرگ و متوسط 5  برونشکتازی 6  سنگ مجاری تنفسی 7 ‌ ضربه به راه‌های هوایی 8 وجود جسم خارجی در ریه 9  آبسه ریه 10  التهاب عفونی بافت ریه 11  بیماری سل ریوی 12  وجود توده قارچی در ریه 13  التهاب غیرعفونی ریه مثل بیماری لوپوس، چارچ اشتراوس، گرانو لوماتوز وگنر، هموسیدروز بدون علت ریوی و سندروم گودپاسچر 14  آمبولی ریه 15  مصرف داروهای رقیق‌کننده خون مثل وارفارین‌

اولین قدم در تشخیص علت خلط خونی در بیمار، تعیین منشأ آن است. خلط خونی منشأ گرفته از دستگاه گوارش، رنگ تیره داشته و خون داخل آن اسیدی است. در حالی‌که خون منشأ گرفته از دستگاه تنفس روشن و قرمز رنگ بوده و PH آن بازی (قلیایی)‌ است. پزشک خانواده بعد از گرفتن شرح حال و معاینه کامل، در صورتی‌که علت آن مشخص نشد، بیمار را به یکی از همکاران متخصص داخلی یا فوق تخصص ریه ارجاع می‌دهد. در بررسی این بیماران آزمایش میکروسکوپیک خلط خونی از نظر سل ریوی بسیار با اهمیت است. نمونه‌برداری از بافت مجاری هوایی و بافت ریه به وسیله دستگاه برونکوسکوپ و سوزن ویژه، می‌تواند کمک کننده باشد. البته عکسبرداری ریه به وسیله دستگاه سی‌تی اسکن به شیوه HRCT هرگونه شبهه‌ای را برطرف خواهد کرد. بررسی نحوه انعقاد خون در بیمار نیز می‌تواند مفید باشد. علی‌ایحال توصیه می‌کنم سوال‌کننده محترم به یکی از بیمارستان‌های دانشگاهی در استان اصفهان مراجعه کنند و از همکاران ما بخواهند تا بررسی از نظر بیماری‌های واسکولیتی نیز به طور دقیق صورت بگیرد.

دکتر رضا وفائی مهر