امتیاز‌بندی‌گوگلی‌

تاریخچه الگوریتم Page Rank 

شاید همه چیز از سوال های ساده دو نفر به نام های سرگی برین و لری پیج شروع شد. دو دانشجوی ارشد علوم کامپیوتر در دانشگاه استانفورد آمریکا که به دنبال ساخت یک جستجوگر وب هوشمند و سریع بودند. جستجوگری که سریع تر از رقبای خود‌ مطلوب ترین صفحات نزد کاربر را در همان چند یافته نخست نمایش دهد. ایده آن ها استفاده از دانش پنهانی بود که در ذات خود وب و ابر لینک های آن وجود داشت. چرا که به اعتقاد آن ها این دانش چیزی جز هوش و سلیقه خیل عظیم کاربران اینترنت نبود که همواره در طول زمان گسترش می یافت.  در ذکر سابقه ایده  Page Rank   باید به تلاش های مشابهی که همزمان در انستیتو تحقیقات NEC و مرکز تحقیقات  IBM  در Almaden  صورت می گرفت و همچنین مقاله های ارزشمند Eugene Garfield  که در سال 1950 درزمینه آنالیز منتشر شد نیز اشاره کرد. هرچند بزرگترین دستاورد این تلاش‌ها نصیب همان دو دانشجوی استانفورد شد که موفق شدند یک جستجوگر وب آزمایشی را در سطح دانشگاه راه اندازی کنند. جستجوگری که 10 سال بعد هم به فعالیت خود ادامه می داد، البته این بار در سطح جهان و با سهامی در حدود 200 میلیارد دلار.

Page Rank  به زبان ساده‌

Page Rank  یک سیستم مقداردهی عددی است جهت تایین میزان اهمیت صفحات وب که عمدتا توسط گوگل به کار می رود. در این سیستم هر لینک از یک صفحه به صفحه دیگر مانند یک رای مثبت برای صفحه ای که لینک را دریافت کرده تلقی می شود. هرچه تعداد لینک های داده شده به یک صفحه بیشتر باشد تعداد رای هایش و در نتیجه اهمیتش بیشتر خواهد بود. اکنون یک وب کوچک با چهار صفحه    A, B, C, D را در نظر بگیرید.

در اینجا چون چهار صفحه در وب ما وجود دارد، می بایست به طور پیش فرض هر صفحه یک چهارم از کل اهمیت ممکن را به طور عادلانه در اختیار داشته باشد. تعبیر دیگر این گفته آنست که در ابتدا احتمال باز شدن همه صفحه ها یکسان و به اندازه یک چهارم است. چرا که هنوز احتمال باز شدن یک صفحه از طریق لینک های دیگر صفحات لحاظ نشده است. واضح است اگر یک صفحه در صفحات دیگر لینک دسترسی داشته باشد بازیابی آن محتمل تر و اهمیت آن بیشتر است. در یک محاسبه اولیه تقسیم اهمیت یا احتمال دسترسی میان صفحات از حالت مساوی خارج شده و برای صفحاتی که لینک دریافتی بیشتری دارند افزایش می یابد.

البته همه رای ها یا همه لینک ها از ارزش یکسانی برخوردار نیستند. صفحه ای که به طور مثال فقط یک لینک خروجی دارد در واقع تمام اهمیت خود را به مقصد آن لینک هدیه کرده است. در مقابل صفحه ای را با هزار لینک خروجی به صفحات دیگر در نظر بگیرید. حتی اگر احتمال بازیابی این صفحه زیاد باشد، احتمال اینکه کاربر روی یک لینک خاص این صفحه کلیک کند تقریبا یک هزارم کل اهمیت صفحه مذکور است. در اینجا پرگویی و نظرات زیاد این صفحه موجب شده تا از اهمیت لینک هایش کاسته شود. باید توجه داشت که در حالت واقعی هیچ کاربری تا ابد به انتخاب لینک ها نمی پردازد. به همین دلیل گوگل در هر مرتبه از محاسبه  Page Rank  یک ضریب میرایی یا Damping Factor  را نیز لحاظ می کند. که در واقع احتمال آن است که کاربری که در یک صفحه حضور دارد، روی یک لینک کلیک کند. چراکه تعداد عبور از لینک ها متناهی خواهد بود و زمانی خواهد رسید که کاربر به لینک های صفحات اهمیتی نخواهد داد. در مقاله هایی منتشر شده درباره  Page Rank  اغلب این ضریب مقدار 85/0 معرفی شده است. به طور شهودی انتظار داریم وقتی صفحه ای اهمیت بالاتری پیدا کرد رای آن صفحه نیز مهم تر تلقی شود و این نکته جالبی است که گوگل در محاسبه  Page Rank  در نظر می گیرد. بنابراین ممکن است داشتن یک لینک در صفحه ای که رتبه 5 دارد بهتر باشد از داشتن ده ها لینک در صفحاتی با رتبه 2. البته  حالتی هم وجود دارد که تعداد لینک های خروجی از صفحه ای با رتبه 5 آن قدر زیاد باشد که هر رای آن به تنهایی چندان با ارزش نباشد.

چگونه از میزان Page Rank  آگاهی پیدا کنیم؟

 در وب مقدار واقعی  Page Rank  از عدد های کوچک تا عدد های خیلی بزرگ متغیر است. از این رو برای نمایش آن مانند مقیاس ریشتر از سیستم نمایش لگاریتمی استفاده می شود. یک روش اطلاع از  Page Rank یک صفحه تایپ آدرس صفحه مورد نظر در این سایت است.http://prchecker.info : روش دیگر ، دریافت ابزار نمایش Page Rank  از آدرس http://toolbar.google.com  است که روی اغلب مرورگرها قابل نصب است.

این ابزار به هر صفحه مقداری بین 0 تا 10 را نسبت می دهد. با توجه به آنچه گفته شد می توان پی برد که اگر به طور مثال  Page Rank  دو صفحه 2 و 3 باشد مقدار واقعی Page Rank  آنها به ترتیب عددی است بین هزار تا ده هزار برای صفحه اول و ده هزار تا صد هزار برای صفحه دوم. این مثال نشان می دهد افزایش رتبه یک صفحه فقط به اندازه یک واحد تا چه اندازه کار بزرگی است که تنها با مرور زمان و دقت و زحمت زیاد می تواند صورت بگیرد. امروزه سایت هایی در سطح یاهو، بی بی سی، مایکروسافت، اپل دارای رتبه 10 هستند. البته مقدار های محاسبه شده توسط گوگل به‌‌‌روز و دقیق نیستند و ممکن است به تدریج طی بازنگری های سه ماه یک بار گوگل تغییر کنند.

چطور می توان اهمیت سایت خود را برای گوگل بالا برد؟

از گفته های بالا برمی آید که جهت افزایش  Page Rank سایت یا وبلاگ خود در اولین اقدام می توانیم از سایت ها و وبلاگ های پر اهمیت درخواست کنیم تا لینک صفحه ما را درج کنند. هرچند این گونه درخواست ها اغلب رد می شوند اما در واقع بسیاری از سایت ها با Page Rank  بالا برخلاف سلیقه گوگل عمل کرده و حاضرند لینک های فعال خود را به طور ماهانه در ازای مبالغ گوناگون کرایه دهند. تمهید دیگر تبادل لینک با سایت های پر اهمیت تر است که هرچند از نظر گوگل نقش کمرنگ‌تری در افزایش  Page Rank دارد اما اغلب کار سودمندی است. اما آنچه مطمئنا تاثیر منفی در امتیاز یک سایت دارد درج یک طرفه لینک‌های مختلف در آن سایت است. هرچند به نظر می رسد گوگل به سابقه ترافیک یک لینک هم توجه می کند اما حتی گشت و گذرهای اتفاقی به صفحه شما قادرند امتیاز مثبتی به سایت شما اضافه کنند. با این وجود بهتر است که لینک‌های ورودی سایت شما در صفحه های مرتبط تری درج شوند. همچنین توصیه می شود، وضعیت لینک هایی که در صفحه های گوناگون به سایت شما داده شده است به طور دوره ای بازرسی شود. چرا که در صورتی که یک لینک، ربات های جستجوگر را به صفحات بی استفاده  Page not Found ,erore  ببرد، هم از امتیاز صفحه مبدا کم خواهد شد هم از امتیاز صفحه مقصد.

این نکته در طراحی صفحات داخلی سایتتان نیز مهم است. پیشنهاد می شود این خطاها به صفحه‌هایی که علت خطا را نشان می دهند و همچنین دارای نقشه سایت هستند هدایت شوند. در ادامه این مطلب می‌توان به تاثیر آگاهی از چگونگی محاسبهPage Rank  در طراحی خوش ساخت صفحات داخلی سایت در سیستم سلسله مراتبی اشاره کرد.

به طور مثال وجود یک لینک به نام ‌  Home Page در همه صفحات و درج نقشه سایت در همه صفحات مفید است. البته باید توجه داشت که لینک های تکراری فقط یک بار محاسبه می شوند. البته در تعیین اهمیت یک سایت معیار های وابسته به محتوا هم نقش دارند: مانند نام دامنه و کلمات کلیدی و متا تگ های مناسب. که بحث درباره آن ها نیازمند مجال مفصل تر و پیش‌نیازهای مختصری از دانش طراحی سایت است.

در شماره بعد سعی خواهد شد علاوه بر این معیار‌ها به ابزار های مشاهده و مونیتورینگ رتبه سایت ها، به‌‌ویژه Alexa  اشاره شود.

 هومن صفی زاده امزاجردی‌