شیرین اما رژیمی‌

روزانه نزدیک به 200 میلیون نفر در سراسر دنیا از قندهای مصنوعی استفاده می‌کنند. در کشور ما هم بتدریج با وارد شدن محصولات غذایی با عنوان رژیمی، بدون قند و کم کالری به فروشگاه‌ها، مردم از لذت خوردن شیرینی‌ها و موادغذایی بی‌کالری برخوردار شدند.

جالب اینجاست که اکثر مواد شیرین‌کننده مصنوعی به طور کاملا تصادفی کشف شده‌اند. ساخارین اولین قند مصنوعی بود که کشف شد. این ماده 300 برابر شیرین‌تر از شکر است. به علت این‌که مصرف آن سبب افزایش بروز سرطان مثانه در موش‌ها شد مصرف آن محدود شد البته نتایج تحقیقات بعدی، ایجاد سرطان در انسان را به اثبات نرساند.

آسپارتام دومین قند مصنوعی بود که کشف شد. این ماده 180 تا 200 برابر شیرین‌تر از شکر بوده و تولید آن آسان است. آسپارتام در حقیقت یک پروتئین کوچک است. امروزه آسپارتام در بیش از 6 هزار محصول غذایی شامل انواع نوشیدنی، دسر، ماست، آدامس و برخی ویتامین‌ها که با عنوان کم کالری یا رژیمی فروخته می‌شود، استفاده می‌شود. در کشور ما نیز این ماده به عنوان پراستفاده‌ترین قند مصنوعی شناخته می‌شود.

مصرف آسپارتام بدون عارضه هم نیست. تشنج، گیجی، میگرن، سردرد شدید، از دست دادن حافظه، اختلالات تکلم به صورت تکلم بریده بریده، خستگی مزمن، بی‌خوابی،  تحریک‌پذیری و فوبیا تغییرات تشخیصی واضح، تند شدن ضربان قلب، درد قفسه سینه، افزایش فشارخون، تهوع و استفراغ، اسهال، دردهای شکم، بلع دردناک، افزایش تشنگی، ریزش مو، خارش، کهیر و سایر واکنش‌های حساسیتی از عوارض مسمومیت با این ماده است.

ضمن این‌که مصرف آسپارتام می‌تواند بیماری‌هایی مثل پارکینسون، افسردگی، سندرم خستگی مزمن، ام اس و آلزایمر را نیز  تشدید یا علائم آنها را تقلید کند.

در گروهی  از کودکان  که  به  بیماری  ژنتیکی  فنیل کتونوری  مبتلا هستند و قادر به  تحمل  فنیل آلامین  نیستند، استفاده  از این  ماده  به کل ممنوع  است.

آسپارتام در بدن به 3 جزء فنیل آلانین، آسپارتیک اسید و متانول (الکل چوب) تجزیه می‌شود. فنیل آلانین و آسپارتیک اسید به وسیله آنزیم‌های معده و روده متابولیزه می‌شود، ولی متانول جهت سم‌زدایی به کبد منتقل می‌شود. متانول بسیار سمی است و در بدن به فرمالدئید تبدیل می‌شود. ولی میزان تولید آن در نتیجه مصرف آسپارتام ناچیز است. از این نظر معتقدند اثر آن در بدن قابل چشم‌پوشی است.

در ایجاد اثرات سمی دو مساله میزان ماده مصرفی و طول زمان استفاده مهم است. از طرفی در هر کاری رعایت اعتدال خوب است، حتی در مصرف قندهای مصنوعی که در نوشابه‌های بدون قند، آدامس، آبمیوه و نوشیدنی‌های رژیمی، پودر شربت، ژله‌های رژیمی و مواد دیگر رژیمی وجود دارد.

برای افزودنی‌های مجاز به مواد خوراکی، مقدار مصرف قابل قبول روزانه تعیین شده است. این میزان برای آسپارتام، به ازای هر کیلوگرم وزن شخص، 50 میلی‌گرم در روز است. معنی این جمله این است که اگر شخص در طول عمر خود روزانه حداکثر این میزان آسپارتام مصرف کند، احتمالا دچار مشکلی نخواهد شد.

البته یک راه مطمئن دیگر وجود دارد تا شما نگران عوارض احتمالی قندهای مصنوعی نباشید آن هم مصرف متعادل ماده شیرین طبیعی همراه با ورزش و فعالیت بدنی به اندازه کافی است. با این کار هم از شیرینی طبیعی لذت برده‌اید و هم این‌که سلامتی خود را به خطر نینداخته‌اید.