کوبرتن برای تحقق ایده و اندیشه خود با الهامگرفتن از المپیک باستان، نهضت المپیزم را به عنوان یک اندیشه فرهنگی و با هدف کمک به توسعه اجتماعی کشورها و پایان بخشیدن به مناقشات بینالمللی و توسعه صلح و دوستی و تفاهم جهانی از طریق برگزاری هر 4 سال یکبار بازیهای المپیک میان جوانان سراسر جهان بنیانگذاری کرد. نهضتی که به گردآوری ورزشکاران جوان از همه کشورها در یک زمان و مکان مشخص هر 4 سال یکبار، بزرگترین و بینظیرترین اجتماع جهانی و جشنوارهای فرهنگی و ورزشی را پدید میآورد، بهنحوی که گستردگی ابعاد آن به لحاظ کمی و کیفی هر دوره نسبت به دورههای پیشین افزونتر میشود.
اهداف نهضت المپیک که به عنوان منشور المپیک مطرح است نیز بیانگر آن است که المپیک تنها به برگزاری مسابقات ورزشی خلاصه نمیشود، بلکه آنچه در بطن این رویداد ورزشی بزرگ نهفته است، توسعه مسائل اخلاقی، آموزشی، فرهنگی و اجتماعی است که از آن به عنوان یک مکتب کامل تربیتی یاد میشود.
4 اصل مهم در منشور المپیک که بیانگر فلسفه نهضت المپیزم است، عبارت است از:
- ترویج و توسعه ویژگیهای جسمانی که اساس کار ورزش است.
- تعلیم و تربیت جوانان از طریق ورزش به منظور ایجاد تفاهم بین آنان و کمک به ساختن زیبایی بهتر.
- ترویج اصول المپیک و توسعه دوستی و تفاهم بین ملتها.
- گردآوردن جوانان ورزشکار جهان در جشنوارهای عظیم هر 4 سال یکبار در بازیهای المپیک.
نگاهی به تاریخ المپیک و مرور آنچه که از سال1896 تاکنون براین رویداد عظیم فرهنگی و ورزشی گذشته است بهخوبی بیانگر آن است که اساس و بنیان این حرکت توسعه مسائل اخلاقی، آموزشی، فرهنگی و اجتماعی است. نشانهها و نمادهای المپیک شامل حلقهها، پرچم، شعار، سرود، ادای سوگند و آرمانهای المپیک هر کدام دارای پیامهایی است که این پیامها بار فرهنگی و معنایی خاصی را به مخاطب القا میکنند.
5 حلقه در 5 رنگ متفاوت، پرچمی که زمینه آن کاملا سفید است، شعاری که انسان را به جنبش و تلاش بیشتر دعوت میکند، سرودی که بیشتر به نیایش و گفتگوی با معبود شباهت دارد، سوگندی که ورزشکاران را به تبعیت از مقررات و بازی جوانمردانه و داشتن روحیه پهلوانی فرا میخواند و آرمانها و اصولی که همه المپیکیها باید در راه تحقق آن بکوشند، همگی نشان از یک تلاش گسترده و همهجانبه انسانی برای توسعه فرهنگی در جهان است.
در این راستا طبیعی است که بانیان المپیک از موضوع تاثیرگذاری چون هنر در این اجتماع بزرگ جهانی نیز غافل نبودهاند و اعتقاد داشتهاند رویداد المپیک باید برای غنای هر چه بیشتر فرهنگ بشری، با هنر و جشنوارههای هنری همراه باشد تا زیباییهای ورزش و خلاقیتهای انسانی در عرصه هنر و ورزش هر چه بیشتر جلوهگر شود.
امروزه عمق و ابعاد برگزاری رویداد گستردهای چون المپیک حتی در اذهان و تصورات نیز نمیگنجد. از رقابت تنگاتنگ و بسیار سخت کشورها برای کسب میزبانی این بازیها که تا حد غیرقابل تصوری پیچیده و دشوار شده است، تا سلسله اقداماتی که کشور میزبان پس از کسب میزبانی باید از عهده انجام آن در حد بسیار مطلوبی برآید که شرح آن در دهها و شاید صدها کتاب نیز نمیگنجد و تبعات عظیم فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی و سیاسی که برگزاری این رویداد برای کشور میزبان به دنبال دارد، هر کدام مقولاتی هستند که میتوان ساعات زیادی درباره آن سخن گفت.
بر این اساس و صرفنظر از حجم گسترده تاثیرات فرهنگی که رویداد المپیک با خود به همراه دارد، اگر بخواهیم فقط به آنچه به عنوان فعالیتهای خاص بخش فرهنگی و هنری طی برگزاری روزهای المپیک از طریق کشور میزبان و با دعوت از گروههای فرهنگی و هنری داخلی و خارجی به معرض دید بازدیدکنندگان و حاضران در المپیک گذارده میشود، اشارهای داشته باشیم؛ باید به گفتههای مسوول بخش فرهنگی کمیته برگزاری بازیهای المپیک 2008 توجه کنیم که در مصاحبهای گفته است:
بازیهای المپیک یک صحنه بزرگ جهانی است که از طریق برگزاری فعالیتهای فرهنگی متنوع، غنی، جالب و جهانی، سکوی گستردهای را برای نشان دادن و مبادلات فرهنگهای متنوع چین و جهان فراهم میکند. محیط بازیهای المپیک نه تنها مملو از گرمی، شادی و صلح است، بلکه درک و آشنایی مردم کشورهای مختلف را نسبت به چین و پکن افزایش خواهد داد تا میهمانان کشورهای مختلف، اهالی پکن و گردشگران داخلی و خارجی به اندازه کافی محیط ویژه فرهنگی و تاریخی و مناظر انسانی و طبیعی شهر و کشور میزبان را حس و تجربه کنند و از هنرهای سطح عالی و تجربیات فراموش نشدنی بازیهای المپیک لذت ببرند.
جای دون مین، رئیس بخش فعالیتهای فرهنگی کمیته تشکیلاتی بازیهای المپیک اعتقاد دارد فعالیتهای فرهنگی همواره بخش مهم تشکیلات بازیهای المپیک و پایگاه مهمی برای نشان دادن فرهنگ کشور میزبان است و به گسترش مبادلات فرهنگی کشورهای مختلف نیز بسیار کمک میکند.
در بیست و نهمین دوره بازیهای المپیک در پکن و از ماههای ژوئن تا سپتامبر، فعالیتهای فرهنگی فراوان و جالبی برای استقبال از بازیهای المپیک ترتیب یافته است تا فرصت مشارکت در فعالیتهای فرهنگی بازیهای المپیک فراهم شود و گردشگران داخلی و خارجی و ساکنان پکن از شادی ناشی از این بازیها بهرهمند شوند. این برنامهها نشاندهنده فرهنگ و تمدن کهن چین و تحقق شعار اصلی این بازیها؛ المپیک پکن «یک جهان، یک رویا» خواهد بود.
در طول مدت برگزاری بازیهای المپیک پکن، این شهر پذیرای حدود 600 هزار نفر ازجمله بازیکنان، مقامات مسوول مسابقات و تماشاچیان این بازیها از خارج از کشور خواهد بود. پکن و دیگر شهرهایی که میزبان بخشی از مسابقات بازیهای المپیک هستند، به منظور فراهم کردن فرصتهای بیشتری راه لذت بردن گردشگران کشورهای مختلف از فضای شاد بازیهای المپیک، مجموعهای از فعالیتهای فرهنگی و هنری را برای نشان دادن فرهنگ چین و توسعه مبادلات فرهنگی کشورهای مختلف، ترتیب خواهند داد. ضمن آن که 60 گروه مشهور هنری از کشورهایی مانند امریکا، روسیه، بریتانیا، ایرلند و هند 142 نمایش ازجمله موسیقی سمفونیک، اپرا، آواز و حرکات موزون را اجرا خواهند کرد تا میهمانان کشورهای مختلف نهتنها با چین قدیمی و معاصر آشنا شده، بلکه از هنرهای متفاوت لذت ببرند.
همچنین جیان گون مین، رئیس اداره فرهنگ شهر پکن نیز گفته است که فعالیت میدانی برای نشان دادن فرهنگ بازیهای المپیک، یکی از موضوعات اصلی نوع فعالیتهای شهری خواهد بود. در مدت برگزاری بازیهای المپیک پکن، در بیش از 120 میدان در پکن این فعالیتها برگزار خواهد شد. در این میدانها نمایشهای هنری با مشارکت هنرمندان و اهالی عادی انجام شده، نمایشگاههایی با موضوع اختصاصی بازیهای المپیک و نمایشگاههایی با موضوع اصلی فرهنگ سنتی قومیتها ترتیب داده خواهد شد. علاوهبراین، در میدانها تلویزیونهایی با صفحه بزرگ نصب خواهد شد تا عموم مردم مسابقات ورزشی بازیهای المپیک را همزمان با برگزاری آنها تماشا کنند. خدمات به حضار از سوی داوطلبان و خدماترسانان در زمینه تهیه مواد خوراکی ارائه خواهد شد.
دکتر عبدالحمید احمدی
رئیس انجمن خبرنگاران و روزنامهنگاران ورزشی