زیبا و دلنشین‌

بیش از 40 سال از تاسیس اولین دانشگاه در شیراز می‌گذرد. اگر در ابتدای انقلاب این استان تنها 2000 دانشجو داشت، امروز این رقم به عدد 170 هزار دانشجو رسیده است.

دانشگاه‌های این استان در میان دانشجویانی که چند سالی از زندگی خود را در این فضا سپری می‌کنند، به دانشگاه‌هایی سخت‌گیر مشهور است و در این میان تحصیلات تکمیلی، سخت‌تر از بخش‌های تحصیلی دیگر است.
معروف است که کلاس‌های کارشناسی ارشد دانشگاه اصلی شیراز، با 6 دانشجو در ابتدای ترم آغاز می‌شود و با 2 دانشجو در پایان ترم به نتیجه می‌رسد. غلامعلی حداد عادل، عطاء‌الله  مهاجرانی، مصطفی معین، سیف‌الله داد، احمد توکلی و... برخی از نام‌هایی هستند که در این دانشگاه تحصیل کرده‌اند و بعدها  در پست‌های کلیدی کشور، حضور پیدا کردند.

مجتمع دانشگاهی شیراز که دیروز محل ملاقات بیش از 20‌هزار دانشجو با رهبر معظم انقلاب بود، فضایی محصور میان کوه‌های خاکستری‌رنگ شمال شیراز است که به تنهایی 20 هزار دانشجو را در خود جای داده است. این فضای مشجر و با صفا بیشتر مجتمعی رفاهی  صنفی است و دانشکده‌های مختلف آن در سطح شهر پخش شده‌اند. حضور در این جمع پرشور که رسمیت و خشکی دیدارهای دیگر را ندارد، از بخش‌های جذاب این سفر است. مقابل در دانشگاه مقدمات نگارش بزرگترین نامه مردم فارس به رهبر در حال شکل‌گیری است. هر کس می‌تواند بر روی نایلون ضخیم و سفید رنگی که روی میز پهن شده، جمله‌ای بنویسد و امضایی بزند تا زمان حضور ما 15 متر از این نامه 45 متری به دست مردم و دانشجویان نوشته شده است. دیدار رهبر و دانشجویان بهانه‌ای برای تشکیل یک نمایشگاه کتاب شده است. توزیع جزوه‌ها و بروشورهای دانشجویی از دیگر ویژگی‌های این مراسم است. هوای شیراز آفتابی و خشک است، اما هنوز با آن گرمای غیرقابل تحملی که «عرق»در می‌آورد و پیراهن را خیس و چسبان می‌کند فاصله زیادی مانده. برای پیشگیری از آفتاب تند اردیبهشتی، کلاه‌های مقوایی لبه داری تهیه شده که رنگ سبز فسفری آن جلب توجه می‌کند. مانند همیشه یک گروه سرود برنامه اجرا می‌کنند. در چنین مراسم‌هایی ظاهرا اجرای سرود، بخش جدایی‌ناپذیر و پراهمیت مراسم است. این‌بار نوبت گروه سرود شرکت آب منطقه‌ای فارس با همکاری مدرسه شاهد است. من و خبرنگاران دیگر در فاصله دورتری از جایگاه نشسته‌ایم.
جایی که میله‌های بلند برای ایجاد نظم و انضباط بخشی از محل را از بخش پشتی جدا کرده‌اند. جمعیت در پشت این میله‌ها مانند آب جمع شده در پشت سد است. در حد فاصل این دو بخش فضای خالی نیم متری وجود دارد که خبرنگاران تلویزیونی با قرار گرفتن در این محل پلاتوهای خود را ضبط می‌کنند یا با مردم گفتگو می‌کنند. گاهی هم پیش می‌آید که فردی مثل خبرنگار شبکه خبر مشغول ثبت تصاویر و نماهای درشت است تا بعدا دستمایه یک وله قرار بگیرد.

بعد از رویت رهبری در جایگاه، وزیر علوم سخنرانی می‌کند. این سخنرانی بیشتر شبیه ارائه یک گزارش عملکرد است که ظاهرا به مذاق برخی از شرکت کنندگانی که در پشت سر ما قرار دارند، خوش نمی‌آید و اینگونه ابراز احساسات می‌کنند: «این همه لشگر آمده به عشق رهبر آمده». شعار «ای پسر فاطمه منتظر تو هستیم» تاکید بیشتری را بر خواسته مخاطبان اعلام می‌کند. پس از صحبت‌های وزیر علوم سید ضیاء‌الدین تابعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز و چهره ماندگار استان با قرار گرفتن در پشت تریبون چوبی صحبت خود را آغاز می‌کند. او ابتدا تاریخچه‌ای از وضعیت علمی شیراز ارائه می‌کند و در ادامه پیشنهادهایی مانند: اعطای استقلال واقعی به دانشگاه، توسعه علوم بین رشته‌ای، تاسیس نهادی که بتواند مقدمات وحدت حوزه و دانشگاه را فراهم کند و... را ارائه می‌کند.

سعیده پوراحمد، اولین دانشجوی دختری است که مجال صحبت می‌یابد. از توضیحات مجری مراسم مشخص است که او جزو دانشجویان نخبه است و در مقطع دکتری تحصیل می‌کند. مهمترین دغدغه این دانشجو عدالت در تخصیص امکانات به دانشجویان علوم پایه است و پس از آن پر‌رنگ‌تر شدن نقش علوم پایه در تحقیقات کاربردی، ایجاد زمینه‌های فعالیت هرچه بیشتر دانشجویان علوم پایه در مراکز تحقیقاتی، ترویج بیشتر حج دانشجویی، ارتقاء سطح فرهنگی و معنوی استادان و دانشگاه‌ها و... از سوی او پیشنهاد می‌شود.

سیده جنان‌هاشمیان، دانشجوی پیام نور هم برای احقاق حق بیش از 50 هزار دانشجوی پیام نوری در پشت میکروفن تفاوت‌ها و تبعیض‌های موجود را یادآوری می‌کند و با نام بردن از دانشجویان پیام نوری به عنوان مظلوم ترین دانشجویان به تبعیض‌ها اشاره می‌کند. محمد امین، دانشجوی ممتاز دانشگاه آزاد و صاحب امتیاز یک نشریه دانشجویی هم به‌نمایندگی از یکصد هزار دانشجوی دانشگاه آزاد از جریان‌ساز نبودن دانشگاه آزاد و مطلوب نبودن ارتباط دانشگاه با جامعه سخن راند و گفت: متاسفانه اغلب مسوولان بعد از نامگذاری سالها از سوی شما به جای عملگرایی دنبال آمارگرایی می‌روند. کم‌توجهی به نشریات دانشگاهی و تعطیلی این نشریات و نیز رفع تبعیض میان دانشگاه و ایجاد عدالت هم از دیگر نکات مورد اشاره این دانشجو است. پیش از آغاز سخنرانی این حرف‌ها با حرکت متهورانه یک دانشجوی دانشگاه آزادی دیگر تکمیل می‌شود.

این دانشجو با رساندن خود مقابل جایگاه، با صدای بلند نسبت به جو فرهنگی دانشگاه آزاد اعتراض می‌کند که رهبر انقلا‌ب به آنها گوش می‌دهد و دانشجوی معترض آرام می‌گیرد. رهبر این‌بار نیز سخنرانی خود را با استفاده از یادداشت‌هایی که به همراه دارند آغاز می‌کنند؛ یادداشت‌هایی که نشان می‌دهد برای یک سخنرانی یکساعته کار تحقیقی چند‌ساعته‌ای انجام شده است. این همان ویژگی مهمی است که سبب می‌شود در اغلب این سخنرانی‌ها، حتی برای افراد قدیمی و اهل مطالعه هم زوایای ناشناخته‌ای از جنبه‌های علمی، فرهنگی، دینی، سیاسی و هنری این استان پهناور رمزگشایی شود.