نسل‌ جدید‌ کودها

زئولیت چیست؟

زئولیت نوعی کانی آلومینو سیلیکات‌های بلورین هستند که شبکه‌ای بر مبنای ساختار سه بعدی گسترده اتم‌های اکسیژن دارند. از آنجا که شبکه فوق‌الذکر دارای فضاهای خالی باردار است، می‌تواند در موقعیت‌های غیرشبکه‌ای قابل جانشین موازنه شوند.

دلیل استفاده از زئولیت برای تهیه کود چه بوده است؟

به دلیل قابلیت‌هایی که برای زئولیت‌ها تعریف شده است، بهترین و مناسب‌ترین در بخش کشاورزی به شمار می‌آیند، زیرا قابلیت نگهداری آب و سایر دانه‌های مفید برای گیاه را در خود دارند. اکتشافات جدید نشان می‌دهد برای مصرف درست کودهای کشاورزی باید کودهای شیمیایی و مواد معدنی مورد نیاز گیاه به کانی طبیعی به نام کلینوتیلوئیت که یک زئولیت است ملحق شوند. سایر عناصر کمی و مفید گیاه باید تحت کانی مصنوعی به نام آپاتیت سنتز شوند. با ترکیب نسبت‌هایی زئولیت در کنار این آپاتیت سنتز شده، امکان انتقال آرام کود به زئولیت مهیا می‌شود، به طوری که کود مورد نیاز گیاه در اختیارش قرار می‌گیرد و مازاد آن برای سال‌های بعد ذخیره می‌شود. یعنی این کود همانند بانک برای گیاه عمل می‌کند.

دارای چه مزایایی است؟

استفاده بهینه از کودهای شیمیایی که اغلب با قیمت‌های بالایی وارد کشور می‌شوند و همچنین صرفه‌جویی‌
50 درصدی در مصرف کود در کشور، مهمترین مزایای این کود هستند. این کود باعث افزایش CET خاک می‌شود یعنی ظرفیت تبادل کارتونی خاک را افزایش می‌دهد. همچنین زئولیت‌ها جاذب خاک هستند، لذا گیاه را در برابر شوک‌های خشکسالی حفظ می‌کنند. این کود مانع از شستشوی کودهای شیمیایی به قسمت‌های پایین‌تر خاک شده و از تجزیه کودهای شیمیایی توسط باکتری‌ها جلوگیری می‌کند. جلوگیری از تخریب کودها توسط نور خورشید و جلوگیری از مصرف زیاد کودهای شیمیایی توسط گیاه از دیگر مزایای این کود است. همچنین این کود به علت جلوگیری از شستشوی کودهای شیمیایی باعث کاهش خطرات زیست‌محیطی و به علت جذب آب باعث صرفه‌جویی در آب کشاورزی می‌شود.

درخصوص بازده اقتصادی این طرح توضیح دهید.

نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد در سال 84، 3940 و در سال 85، 685 میلیون دلار صرف واردات کودهای شیمیایی شده است که جایگزینی این کود باعث صرفه‌جویی 50 درصدی ارزی می‌شود که از محل این صرفه‌جویی قادر به ساخت 25 کارخانه سیمان با ظرفیت 3300 تن کلینکر هستیم.