در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گفتگو با دکتر نحوینژاد مدیرکل دفتر امور سالمندان بهزیستی
2 میلیون سالمند درانتظار حمایت
آخرین آماری که از تعداد سالمندان کشور موجود است، چقدر است؟
با توجه به این که 60 سالگی مرز ورود به سالمندی به شمار میرود طبق سرشماری سال 85، 5 میلیون و 100 هزار نفر افراد بالای 60 سال در کشور زندگی میکنند که با توجه به این موضوع هماکنون نرخ سالمندی از 6/6 درصد به 3/7 درصد رسیده است و پیشبینی میشود که تا سال 2050 میلادی 25 درصد از جمعیت ایران سالمند باشند.
رشد این آمار چگونه است؟
اگر نسبت به سال 1345 در نظر بگیریم که تنها 3 درصد افراد جامعه در سن سالمندی بودند، بیش از دو برابر را شاهد بودهایم باید گفت در حال حاضر متوسط میانگین سنی نیز بالا رفته است و متوسط سن جمعیت از زیر 20 سال به بالای 20 سال رسیده که پیری عمومی در جمعیت را نشان میدهد.
کلا برای پیری عللی میشمارند که عبارت است از: کم شدن آمار موالید، بالا رفتن امید به زندگی، مهاجرت و ... در افزایش امید به زندگی و کاهش موالید با رشد مواجه بودهایم به نحوی که موالید از بیش از 5/3 درصد به 4/1 درصد رسید و امید به زندگی نیز به سن بالای 70 رسیده است.
وضعیت سالمندان خانم نسبت به سالمندان مرد چگونه است؟
وضعیت بانوان سالمند بدتر از آقایان سالمند است. 70 درصد سالمندان تنها خانم هستند، آمار باسوادی آقایان سالمند شهرنشین 5/2 برابر خانمها و درباره روستاییان 5 برابر خانمهاست. زنان سالمند در فقر مضاعفی به سر میبرند و طول عمر نشانه سلامتی و کیفیت زندگی آنها نیست.
اغلب بانوان سالمند با مشکلاتی چون آرتروز، کمردرد، بیماریهای رماتیسمی و مشکلات شنوایی و بینایی درگیر هستند در حالی که نسبت به مردان سالمند دسترسی کمتری به درمان و استفاده از سمعک و عینک دارند.
چه کسی مسوول تامین سلامتی سالمندان است؟
مقوله سلامتی مقولهای چندوجهی و پیچیده است و هیچ مسوولی نمیتواند ضامن سلامت فردی باشد.
سلامتی مقولهای ذهنی، فکری، روحی و اجتماعی است و روح و روان فرد و فرهنگ اجتماع باید پذیرنده و تامینکننده آن باشد.
به همین دلیل شورای عالی سالمندان که با مسوولیت وزارت بهداشت و همکاری سازمان بهزیستی، کمیته امداد امام خمینی، صندوقهای بیمهای لشکری و کشوری و تامین اجتماعی و کانونهای زنان و سالمندان تشکیل میشود مسوولیت پیگیری این مقوله را برعهده دارد.
بهزیستی مسوولیت بیمه یا تحت پوشش قرار دادن کدام سالمندان را برعهده دارد؟
سالمندان معلول و نیازمند یعنی سالمندی که از تامین معیشت خود و خانوادهاش ناتوان باشدو از نظر ذهنی و جسمی دچار ناتوانی و نارسایی باشد.
یعنی همه چنین افرادی اکنون تحت پوشش بهزیستی قرار دارند؟
خیر. 100 هزار نفر از این افراد تحت پوشش بهزیستی و یک میلیون و 600 هزار نفر نیز تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی و بیمههای کشوری هستند.
2 میلیون نفر دیگر نیز جمعیت سالمندان گم شدهاند که باید شناسایی شوند! همانهایی هم که پرونده دارند گاه از 6 ماه تا حتی چند سال در نوبت میمانند تا تحت پوشش دربیایند.
برای شناسایی این دو میلیون نفر چه برنامهای دارید؟
قرار است با راهاندازی بانک اطلاعاتی سالمندان و تکمیل آن، این افراد شناسایی شوند.
برای افراد تحت پوشش یعنی همان صد هزار نفر چه میکنید؟
برای همین صد هزار نفر هم زیاد نتوانستهایم کاری بکنیم. برای اداره این افراد پول کافی در اختیار بهزیستی نیست. 10 میلیارد تومان بودجه داریم که 5/8 میلیارد تومان از آن، جذب مراکز نگهداری از سالمندان میشود.12 هزار سالمند در این مراکز نگهداری میشوند. از این 100 هزار سالمند 50 هزار نفر پشت نوبت هستند و هنوز تحت پوشش درنیامدهاند و منتظر رسیدگی به پروندهاند.
در شورای ملی سالمندی جلساتی تشکیل شده است که افراد تحت پوشش بهزیستی از خدمات بیشتری بهرهمند شوند، به همین دلیل در یکی از جلسات طرح سبد غذایی برای سالمندان تعریف شد و مستمری ماهانه 15 هزار تومان و بیمه کردن این افراد و افراد تحت تکفلشان در دستور کار قرار گرفت همچنین 500 هزار نفر مراقب سالمند در منزل باید تربیت تخصصی ببینند.
معافیت مالیاتی کارفرمایانی که در بخش غیردولتی به سالمندان خدماترسانی کنند نیز در برنامه کاری قرار گرفته است.
در مرحله اول طرح سبد غذایی برای هزار نفر از سالمندان اجرا میشود و بیمه شدن همه سالمندان به احتمال زیاد تا سال آینده صورت میگیرد.
اما کلا زمینه سالمندان کشور با کمبود اعتبار مواجه است و انتظار میرود نهادهای حمایتی که بودجه بیشتری از بهزیستی دارند برای رفاه شهروندان ارشد و سالمند اقدام کنند.
بهزیستی در این زمینه چه پیشرفتهایی داشته است؟
طرح فقرزدایی و بیمه تکمیلی برای سالمندان، افزایش یارانههای مراکز نگهداری از سالمندان، ارائه شیفت خدمات روزانه و خدمات در منزل برای سالمندان از جمله فعالیتهای مثبتی است که برای سالمندان صورت گرفته است.
فعالیت سازمانهای غیردولتی در زمینه حمایت از سالمندان چگونه است؟
در حال حاضر30 NGO وابسته به سالمندان در کشور فعال است. انجمن آلزایمر و پارکینسون از فعالترین انجمنهای سالمندی هستند.
اما در چند سال گذشتهNGO ها یک ریال بودجه دریافت نکردهاند و نمیتوان از آنها هم توقع زیادی داشت.
ما برای مدیران مراکز نگهداری از سالمندی بستههای آموزشی آماده کردیم که برای اولین بار در کشور منتشر شد.
مدتهاست در مورد مناسبسازی فضای شهری برای سالمندان و معلولین تکاپو میشود اما این تقاضاها نتیجه مشخصی نداشته از این فرآیند خبر جدیدی ندارید؟
تا 20 سال دیگر در ایران 15 14 میلیون سالمند خواهیم داشت. این افراد بیتردید فضاهای خاص خود را نیاز دارند. هم در قانون جامع حمایت از معلولین و سالمندان و هم در برنامه چهارم نسبت به این مناسبسازی تاکید شده است.
در وزارت رفاه کمیتهای در این زمینه تشکیل شده و در این زمینه فعال است.
حمایت از سالمندان برعهده بهزیستی است. برای توقع سالمندان بیمه نشده و آن دو میلیون سالمند گمشده چه ایدهای دارید؟
بودجههای حمایتی 6 برابر شده اما هنوز کم است. من اعلام میکنم اگر تمام بودجههای حمایتی سالمندان در سازمان بهزیستی متمرکز شود و دفتر سالمندان بهزیستی عهدهدار این وظیفه شود تمام مشکلات سالمندان را حل میکنیم.
در آینده قرار است برای آن دو میلیون سالمند ناشناخته فراخوان بدهیم تا هر سالمندی که بیمه نیست به بهزیستی و وزارت رفاه مراجعه کند تا بیمه شود.
ماندانا ملاعلی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
