آخرین زخم ، آخرین رویا نیست‌

خیابان ناطق نوری. بالاخره پیدا کردم. وارد خیابان می‌شوم. هوا بسیار سرد است. باران می‌بارد. بوی باران به مشامم می‌رسد. به راهم ادامه می‌دهم. از سمت راست خیابان حرکت می‌کنم. کلانتری باغ فیض به چشمم می‌خورد. سربازی با یونیفورم نیروی انتظامی جلوی در ایستاده است. تعجب می‌کنم، چرا که این کلانتری سال‌هاست تخلیه شده و صاحب ملک که مدتی محل را به کلانتری اجاره داده، قرار است پس از به پایان رسیدن تصویربرداری سریال آن  را خراب کرده و به واحدهای مسکونی تبدیل کند. از سربازی که به صورت نمادین جلوی در ایستاده تا کسی مزاحم گروه فیلمبرداری نشود، از محل مقرر گروه می‌پرسم؛ وی من را به داخل راهنمایی می‌کند. وارد حیاط کلانتری می‌شوم. گروه به صورت پراکنده در هر گوشه‌ای از حیاط اتراق کرده‌اند. چند نفری هم از مردم عادی برای تماشای عملکرد گروه داخل حیاط بودند. کمی بیشتر که دقت می‌کنم، شهرام عبدلی یکی از بازیگران سریال را می‌بینم که مشغول صحبت با بختیاری، برنامه‌ریز مجموعه است. سلام و احوالپرسی کرده و خود را معرفی می‌کنم. حسابی تحویلم می‌گیرند و حتی تا چند دقیقه بعد برایم یک لیوان چای قندپهلو می‌آورند. الحق والانصاف که چای در این هوای سرد چقدر می‌چسبد. سراغ حسین سهیلی‌زاده کارگردان مجموعه را از بختیاری می‌گیرم و او می‌گوید مشغول کار هستند. بختیاری گوشزد می‌کند که شهرام عبدلی کارش تمام شده و مشغول آماده شدن است تا لوکیشن را ترک کند. فرصت را غنیمت می‌شمارم. جلویش را می‌گیرم و باوجود آن که ماشین منتظرش است، اما به احترام یک خبرنگار منتظر می‌ماند. شهرام عبدلی در مجموعه تلویزیونی زخم‌های رویا ایفاگر نقش شهرام خجسته، مشاور تبلیغاتی یکی از نامزدهایی  است که قصد ورود به مجلس را دارد. این بازیگر که با ایفای نقش منفی وارد کار بازیگری شد، در چند بازی اخیرچون «حضور»، «گیلعاد» و «خون‌مردگی» ایفاگر نقش‌های مثبت است. عبدلی درباره دوره بازیگریش در تلویزیون گفت: متأسفانه بسیاری از کارگردان‌ها در انتخاب بازیگر ریسک نمی‌کنند و آسان‌ترین راه بازیگری را برای نقش موردنظر انتخاب می‌کنند که در کار قبلی تجربه نقش مشابه را داشته است. شهرام عبدلی نقش مثبت و منفی را قبول ندارد و با اشاره به چند بازیگر مشهور دنیا همچون رابرت دنیرو و آل پاچینو گفت: بسیاری از بازیگران مشهور دنیا برای ایفای نقش منفی خود جایزه گرفته‌اند، چرا که نقش منفی جای کار بیشتری دارد. این بازیگر عنوان کرد قرار نیست با بازی خود شعار تبلیغاتی بدهد؛ بلکه قصد دارد بهترین نوع بازی را جلوی دوربین ببرد.

 ترکیب بازیگران در مجموعه تلویزیونی زخم‌های رویا به نحو احسن چیده شده است که عبدلی با اشاره به حضور فرامرز قریبیان به عنوان بازیگر نقش مقابل خود گفت: بازیگر نقش مقابل همچون حریفی است که اگر این حریف خوب باشد، به طور حتم شما را بیشتر به هیجان خواهد آورد و در آن زمان است که سعی می‌شود بهترین بازی را ایفا کرد. سعی کرده‌ام به بهترین نحو، جلوی دوربین ظاهر شوم.

الهام حمیدی در کسوت یک وکیل‌

در اتاق گوشه سمت راست طبقه دوم، گروه مشغول آماده کردن لوکیشن مربوط به سکانس هستند. در کنار آن اتاق‌های دیگر قرار دارد که هریک مربوط به گریم، لباس و... است. یکی از اتاق‌های میانه طبقه دوم مربوط به اتاق گریم است. وقتی وارد این اتاق می‌شوم، دو آینه با تجهیزات گریم به فاصله کمتر از چند متر در کنار هم قرار گرفته‌اند.  دو صندلی سفید پلاستیکی در مقابل آینه قرار گرفته شده است. الهام حمیدی و حامد بهداد برای روتوش گریم روی دو صندلی نشسته‌اند. در گوشه اتاق می‌ایستم تا مزاحم کار گریمور نشوم. دقایقی منتظر می‌مانم. روتوش گریم الهام حمیدی به پایان می‌رسد. چهره آرام، مظلوم و مهربانش مرا به یاد مجموعه تلویزیونی «زیرتیغ» می‌اندازد. حمیدی در اکثر نقش‌ها در قالب دختری مهربان، صبور، محکم و آرام ظاهر می‌شود و شاید این نوع چهره و نگاه مهربان و آرامشش کارگردان‌ها را به این فکر وامی دارد که او می‌تواند در چنین نقشی ظاهر شود. الهام حمیدی که معتقد است بازیگر باید هر دو نقش مثبت و منفی را تجربه کند، تصریح کرد: به دلیل چهره آرامی که دارم، فکر می‌کنم شاید اگر روزی نقش منفی ایفا کنم برای مخاطب قابل قبول نباشد و مخاطب نتواند نقش من را بپذیرد. البته گاهی اوقات با نوع گریم می‌توان چهره را تغییر داد و تا به امروز پیشنهاد نقش منفی نداشتم. اگر روزی چنین پیشنهادی داشته باشم، حتما قبول خواهم کرد. حمیدی در این مجموعه تلویزیونی ایفاگر نقش کیمیا، دختری است که در خانواده‌ای سیاستمدار زندگی می‌کند. پدرش سیاستمدار است و خودش در رشته وکالت تحصیل می‌کند. به گفته وی در این مجموعه هم نقش دختری صبور، مهربان و آرام را ایفا می‌کند و تنها تلاش خود را می‌کند تا حتی در نقش مثبت هم تفاوت ایجاد کند. این بازیگر با اشاره به فن بداهه‌گویی هنگام ایفای نقش گفت: گاهی اوقات بداهه گویی با نظارت کارگردان این امکان را به بازیگر می‌دهد تا بهتر با نقش و دیالوگ خود ارتباط برقرار کند و این ارتباط منجر به باورپذیری مخاطب به شخصیت می‌شود. «تا پنج دقیقه دیگر تمرین آغاز می‌شود»، جمله‌ای است که یکی از عوامل به الهام حمیدی گوشزد می‌کند. همراه حمیدی سر تمرین می‌روم. یک میز 6 نفره در وسط اتاق قرار گرفته است. محمد اعلامی در نقش سروان پشت میز نشسته است و دیالوگ‌ها را برای بار آخر مطالعه می‌کند. الهام حمیدی با چادری بر سر که چهره‌اش را بیش از گذشته زیباتر کرده است، آرام در کنار حامد بهداد نشسته است. فیلمنامه و آن صفحه مربوط به سکانس تاخورده روی میز قرار گرفته تا اگر هر کدام به اشتباه برخوردند، نگاهی به آن بیندازند. حسین سهیلی‌زاده تأیید آمادگی را از تک تک بازیگران می‌گیرد و شروع  تمرین را اعلام می‌کند. همه چیز بر اساس برنامه‌ریزی پیش می‌رود. سهیلی‌زاده اظهار رضایت کرده و ضبط را آغاز می‌کند.

سکانس- 114‌-  داخل -‌  روز ‌ کلانتری -‌  اتاق سروان‌

سروان: اگر کار شما نبود، پس کی این جماعت رو جمع کرده اینجا؟ من از شما می‌پرسم جناب خلیلی، آیا درسته در شرایطی که چیزی به شروع انتخابات نمونده، شهر دچار ناآرامی بشه و مردم دچار تشویش بشن؟

سهیلی‌زاده کات می‌دهد. اشتباهی صورت گرفته است. وی به محمد اعلامی توضیح می‌دهد که دیالوگ‌ها را با آرامش بیشتر و شمرده‌تر ادا کند. از اول شروع می‌کنیم.

عماد: ولی باور کنید من هیچ اطلاعی از این موضوع ندارم، من همیشه خواهان آرامش هستم، نه تشویش.

سروان: ولی این مردم سنگ پدرخانم شما را به سینه می‌زنن.

و باز هم کات. چندین بار سکانس از ابتدا تکرار می‌شود و سهیلی‌زاده وسواس بیشتری به خرج می‌دهد.

کیمیا: بذارین به عهده من، با همشون حرف می‌زنم، ‌بهتون قول می‌دم متفرق بشن.

سروان با نارضایتی سکوت می‌کند.

عالی بود... استراحت.

گروه خوشحال از این‌که کارگردان بلاخره رضایت خود را از این سکانس اعلام کرد.

اعتماد به تهیه‌کننده

در این دقایق استراحت سراغ حامد بهداد می‌روم. وی این دقایق را غنیمت شمرده و در یکی از اتاق‌ها به استراحت می‌پردازد. به نظر می‌رسد سرماخورده است و از طرفی خستگی کار بیماری‌اش را دوچندان کرده است. جلو می‌روم، با وجود خستگی‌اش از صحبت کردن استقبال می‌کند. حامد بهداد که با مجموعه تلویزیونی «سایه آفتاب» توانست در عرصه تلویزیون خوش بدرخشد، مدیون زحمات مهران رسام و معرفی وی به محمدرضا آهنج بود. بهداد تنها دلیل پذیرفتن کار را رفاقت با مهران رسام و اعتماد به وی می‌داند چرا که معتقد است کارهای رسام، جذاب و مخاطب‌پسند است. بهداد در رابطه با نقش خود گفت: نقش عماد، نماینده مجلسی را ایفا می‌کنم که خود را برای ورود به مجلس با شعار خدمت به مردم کاندیدا کرده است و مشخص نیست زمانی که به قدرت برسد، این شعارها را عملی کند یا خیر. بهداد ویژگی خاصی در سناریوی داستان به لحاظ گونه سیاسی ندید و معتقد است داستان همچون داستان‌های دیگر عادی است و هیچ تفاوتی با دیگر مجموعه‌های تلویزیونی ندارد.

این بازیگر ادامه داد: کاراکترها بسیار اصولی در داستان چیده شده‌اند و ما امیدواریم بتوانیم کار جذاب و پرمخاطبی را جلوی دوربین ببریم. خسته به نظر می‌رسید و سعی کردم بیش از این دیگر مزاحم وقت استراحت وی نشوم. در این فکر بودم که بتوانم با یکی از نویسندگان مجموعه همصحبت شوم که یک آن متوجه حضور سعید جلالی شدم.
وی همراه علی رضا کاظمی‌پور و محمد بیرانوند نگارش کار را ادامه می‌دهد. فرصت را غنیمت شمردم و با او به گفتگو نشستم. این نویسنده جوان و اهل ذوق با اشاره به طرح داستان عنوان کرد: یوسف زمانی یکی از نمایندگان مجلس، اسناد و مدارکی را از دیگر نمایندگان مجلس پیدا می‌کند که این مدارک باعث می‌شود وی به زادگاهش بازگردد. در این بازگشت، به صورت اتفاقی به زمان عاشورا پیوند می‌خورد. درواقع 35 درصد داستان به زمان گذشته و مابقی داستان به زمان حال مربوط می‌شود. وی افزود: ‌البته طرح داستان ماحصل زحمات علیرضا کاظمی‌پور بوده که بیش از 7 بار بازنویسی شده است. جلالی با اشاره به سختی کار نویسندگان گفت: شباهت بسیاری از فیلمنامه‌ها به این دلیل است که نویسندگان کشورمان از سوژه‌های محدودی برخوردار هستند؛ چرا که نمی‌توانند روی بسیاری از سوژه‌‌ها کار کنند و علت دیگر این که اصرار عوامل تلویزیون و تهیه‌کننده‌ها روی سوژه‌های خاص است و این مورد خلاقیت نویسنده را از بین برده یا کاهش می‌دهد و کارها تبدیل به اثر سفارشی می‌شود. جلالی سوژه مجموعه زخم‌های رویا را خاص شمرد و ادامه داد: به جرا‡ت می‌توانم بگویم این سوژه و نگاه به مقوله سیاست در تلویزیون انجام شده باشد و حتی رفت و آمد به زمان گذشته و بازگشت به حال کمتر اتفاق افتاده است. این نویسنده جوان صراحت را از ویژگی‌های بارز این مجموعه تلویزیونی دانست.

 مجموعه تلویزیونی زخم‌های رویا قرار است در 90 لوکیشن تصویربرداری شود و این تعداد لوکیشن هزینه‌های فیلم را دوچندان می‌کند. مهران رسام تهیه‌کننده مجموعه با اشاره به هماهنگی و حمایت سازمان‌ها گفت: بخش‌هایی از مجموعه به نیروی انتظامی مربوط می‌شود و ما نیاز به کمک نیروی انتظامی داریم. اما متأسفانه این سازمان هیچ حمایت و کمکی در ارتباط با دراختیارگذاشتن امکانات نکرده است. این تهیه‌کننده در ادامه عنوان کرد:
60 درصد کار انجام شده و در حال حاضر مشخص نیست تا چه زمانی بتوانیم کار را به اتمام برسانیم؛ اما در این مجموعه تجربه‌هایی به دست آوردم که سعی خواهم کرد در مجموعه‌های بعدی از آن استفاده کنم. رسام در پایان اظهار کرد: ‌متأسفانه هیچ یک از سازمان‌ها کمکی به ما نکرده‌اند. حتی سکانسی بود که باید در شرکت نفت فیلمبرداری می‌شد که اجازه تصویربرداری را در آن شرکت ندادند. نگاهی به ساعت می‌اندازم کمتر از سه ساعت در لوکیشن حضور داشتم.

با آرزوی بهترین‌ها گروه را ترک می‌کنم و در مسیر رفت به این فکر می‌کنم که به هرحال انجام هر کار فرهنگی، نیازمند حمایت همه سازمان‌ها و نهادهای دولتی و غیردولتی است. اگر قرار است مجموعه‌ای برای ارتقای فرهنگ مردم تهیه شود، وظیفه تک‌تک نهادهاست که بتوانند امکاناتی را در اختیار برنامه‌ساز قرار دهد که متأسفانه در مجموعه تلویزیونی زخم‌های رویا این قضیه اعمال نشد. 

قصه مهمترین رکن است‌

 تلویزیون به عنوان رسانه‌ای تأثیرگذار نقش مهمی در فرهنگسازی بسیاری از مسائل دارد و هر اندازه که مسائل را شفاف‌تر و صریح‌تر به مخاطب انتقال دهد،‌ تأثیرگذاری آن بیشتر می‌شود. حسین سهیلی‌زاده، کارگردان مجموعه، مشغول صحبت با محمد افسری تصویربردار و مهدی آزادی صدابردار است و به آنها مسائلی را توضیح می‌دهد و پیشنهادهایی هم در کنار توضیحاتش ارائه می‌کند. سهیلی‌زاده کارگردان با تجربه عرصه تلویزیون است که در کارش وسواس خوبی دارد تا ماحصل کارش مثبت باشد. از ویژگی‌های بارز این کار اجازه استفاده از بداهه‌گویی به بازیگران براساس چارت بندی و البته با نظارت خود اوست. وی در این رابطه گفت:‌ قبل از ضبط سکانس تمرینی با بازیگر دارم و حس می‌کنم چارچوبی در این میان وجود دارد و اگر بازیگری براساس آن چارچوب نظریه‌ای بدهد و آن نظریه مناسب باشد، حتما می‌پذیرم و دست بازیگر را باز می‌گذارم.

سهیلی‌زاده در این سریال از حضور بازیگران حرفه‌ای استفاده کرده است. وی در این باره گفت: هر فیلمنامه‌ای بازیگران خاص خود را دارد و در فیلمنامه حرفه‌ای در ژانر سیاسی، درام و اجتماعی، برای آن که اسم بازیگربه مخاطب منتقل شود باید از بازیگران حرفه‌ای استفاده کرد و اصولا در کارهایی که کارگردانی کرده‌ام  اغلب از بازیگران حرفه‌ای استفاده کرده‌ام. شاید روزی سراغ بازیگران غیرحرفه‌ای بروم اما به فراخور قصه خودش. این کارگردان در ادامه عنوان کرد: اولین چیزی که برای مخاطب اهمیت دارد نوع قصه است و اگر بهترین بازیگر در قصه‌ای گنجانده شود، اما مخاطب آن قصه را نپذیرد، سریال را پس خواهد زد.

سهیلی‌زاده معتقد است: چارت بندی میان بازیگران سینما و تلویزیون را قبول ندارم و ما تنها بازیگر داریم. بازیگر تلویزیون و سینما هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارد و باید بازی اش را به بهترین نحو ممکن انجام دهد. فرصت گروه بسیار محدود است و وقت سهیلی‌زاده را بیش از این نمی‌گیرم.

مینا رازدشت‌