دهه چهارم و مسائل آن (1)

 در یک نگاه کلی ، مسائل عمده دهه اول انقلاب را باید در حوزه مفاهیم و عملکردهایی چون «انقلاب و ضدانقلاب »، «تثبیت و استقرار نهادهای قانونی نظام » و «دفاع همه جانبه از مرزها در مقابله با تهاجم دشمن بیگانه » مورد واکاوی قرار داد. در این دهه گفتمان دفاع مقدس توانست تا حدود زیادی فضای خود را بر جامعه بگستراند و «روحیه ایثارگری ، فداکاری ، شهادت طلبی ، خداباوری ، مردم داری ، آخرت گرایی و دنیا گریزی » به عنوان مولفه های آن ، نسل های اول و دوم انقلاب را عطرآگین کند.

اما دهه دوم با ارتحال رهبر فقید و معمار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره ) و پایان جنگ تحمیلی 8ساله همراه بود. «بازسازی و سازندگی کشور و خرابی های جنگ »، «تنش زدایی و بسط روابط بین المللی » به همراه «اصلاحات ساختاری و قانونی با اصلاح و بازنگری قانون اساسی » فضای عمومی کشور را در برگرفت . تکنوکرات ها یا فن سالاران به عنوان کارگزاران نظام مدیریت اجرایی کشور را برعهده گرفتند و بخشی از سازندگی و آبادانی نیز بر دوش مدیران نسل جنگ قرار گرفت.

افتخارات بزرگی که در حوزه سد سازی ، پل سازی ، عمران و آبادانی کشور امروزه به دست آمده ، محصول همین حضور متعهدانه نسل دفاع مقدس در حوزه سازندگی کشور است.

در این دهه در کشور از نظر زیربناها، ساخت و سازها، توسعه اقتصادی ، تغییر چهره کشور و محرومیت زدایی ، کارهای بزرگ و ماندگاری صورت گرفت ، اما توسعه سیاسی ، فرهنگ و عدالت آن گونه که سزاوار بود مورد توجه قرار نگرفت و به نوعی به حاشیه رفت و این همان نیازی بود که در دهه سوم با حماسه دوم خرداد مورد توجه و انتظار همگان قرار گرفت . به واقع توسعه سیاسی به مثابه گفتمان غالب جامعه بر پایه اصلاحات و گسترش روابط مسالمت آمیز و تنش زدایی در عرصه سیاست خارجی ، فرصتی تاریخی را فراروی ملت ایران قرار داد. در این دهه هر چند شاهد حضور گسترده تر نیروهای اجتماعی چون احزاب سیاسی و نهادهای مدنی (N.G.O) ها در پرتو طرح جامعه مدنی بودیم ، اما چرخش نخبگان و گردش قدرت آن گونه که باید، صورت نگرفت و حلقه مدیریت در سیکل محدود گذشته با حاکمیت تکنوکرات ها تداوم یافت . بر سر مفهوم جامعه مدنی که چون فرزند ناقص الخلقه ای در جامعه ما متولد شد تا آخر درک مشترکی به وجود نیامد و در فضای توسعه سیاسی نوعی رادیکالیسم ساختارشکن را شاهد بودیم.

با این همه نظام جمهوری اسلامی 29بهار را با رهبری داهیانه حضرت امام خمینی (ره ) و خلف صالح ایشان حضرت آیت الله خامنه ای (مدظله ) و حضور مردم با اقتدار و صلابت در برابر زیاده خواهی های بیگانگان ایستادگی کرد و به رغم تحریم های سیاسی ، اقتصادی و نظامی ، فرزندان این مرز و بوم شگفتی آفریدند. پیشرفت و دستیابی ایران به فناوری نوین هسته ای برای مصارف صلح آمیز، موفقیت های بزرگ علمی پزشکی ، توفیقات خیره کننده در حوزه های آموزش و تکنولوژی ، همه و همه نوید توانایی نسل اول و دوم انقلاب در اثبات «توانایی » و غلبه بر «نتوانستن » بوده است.

نسلی که فعل «توانستن » را به خوبی صرف کرد و اینک با گذشت سه دهه از انقلاب این نسل نیز برحسب عرف به افتخار بازنشستگی نایل می شود. تودیع عزتمند و با افتخار این نسل و آیین واگذاری مسوولیت به نسل سوم و چهارم انقلاب خود محتاج لوازمی است . بهره گیری از دانش و تجربه ، خوشه چینی از افتخارات گذشته و عبرت آموزی از نبایدهایی که نسل سوم و چهارم باید از آن برحذر باشند باید به مثابه اصول حاکم در تودیع نسل گذشته و معارفه نسل جدید بدان توجه شود و ما با این ملاحظات باید به دهه چهارم انقلاب اسلامی یا همان «عصر دیجیتال » قدم بگذاریم .