پاسخ بی‌پرسش

اتاقی برای فکر

معافی مدنی تهیه‌کننده روتین این برنامه که اولین سخنگو در جلسه بود به لزوم داشتن یک اتاق فکر برای بحث روزی‌ها اشاره کرد و این‌چنین گفت: برنامه بحث روز که با حضور موافقان و مخالفان بحث و یک مجری بی‌طرف به روی آنتن می‌رود نیاز به یک اتاق فکر دارد تا در این اتاق مسائل را با افکارمان حیطه‌بندی کنیم و با یک چارچوب مشخص به روی آنتن ببریم.

اتاق فکر مانعی برای تبلیغ‌

با توجه به این‌که تبلیغات بعد وسیعی از جامعه امروز را دربر می‌گیرد گاهی ما نیز با طرح کردن یک موضوع آن را در واقع تبلیغ می‌کنیم نه به بحث می‌نشینیم و نه تبادل‌نظر می‌کنیم که اگر این اتاق فکر وجود داشته باشد هم باعث قوت بخشیدن به موضوع می‌شود و هم بازشکافی که همین دو مزیت موضوع را به سوی هدف پیش برده و یک نتیجه مشخص عاید آن برنامه می‌شود.

بحث روز عملا بحث روز نیست

تعریف ما از بحث روز چیست؟ بحث امروز و یا دیروز کدام؟ هر چه هم که باشد اگر نتیجه‌ای نداشته باشد دیگر بحث روز نیست که بارها در برنامه‌های مختلف شنیده شده چند مهمان می‌آیند، دعوا می‌کنند، صلح می‌کنند و تازه چند دقیقه به برنامه مانده به یک توافقی می‌رسند که مدت برنامه رو به اتمام می‌رود و بحث بی‌نتیجه می‌ماند.

یک سویگی

یکی از نکاتی که از سوی این تهیه کننده مطرح می‌شود یک طرفه بودن بحث است. او می‌گوید: یک وزیر یا مقام ارشد به برنامه دعوت می‌شود اما چون جایگاه بالایی دارد مجری نمی‌‌تواند بحث را خوب اداره کند و موضوع را عملا در اختیار مهمان قرار می‌دهد، مهمان هم هر چه که خود می‌خواهد می‌گوید.

در این مورد بهتر است افراد هم‌سطح برنامه را دعوت کنیم و سردبیر نیز تمامی جزئیات موضوع را در اختیار مجری قرار دهد تا از منفعل شدن مجری جلوگیری کند که در نهایت یک جمع‌بندی خوبی بدست می‌آید.

بعد از نظرات و انتقادات معافی مدنی تریبون در اختیار دکتر طاهری مجری کارشناس برنامه قرار می‌گیرد و نکات خوبی را اشاره می‌کند.
معادله‌دار بودن برنامه نه یک نواختی در برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی هر موضوعی محتوا و هدفی دارد که باید معادله‌ای نیز باشد که ما آن را تا پایان برنامه حل کنیم نه این‌که به بیراهه برویم. ما باید برای هر برنامه یک استراتژی با توجه به شبکه تهران و شهر تهران تشریح کنیم تا از این طریق حتی بتوانیم به یک الگوی جامع برسیم.

به عنوان مثال اعتیاد را بارها مطرح می‌کنیم اما الگویی برای پیشگیری و یا اطلاع رسانی بهتر ارائه نمی‌دهیم. فکر می‌کنید این چه سودی برای شنونده تهرانی دارد.

باید‌های اعتمادسازی در میان مخاطبان‌

1- طرح روشن موضوع 2‌- ارائه کلیات و آن‌چه که مطرح خواهد شد مانند سابقه یا فلسفه موضوع به مجری که باعث آماده‌سازی شنونده و بستر‌سازی برای موضوع خواهد بود 3‌- اولویت‌بندی موضوعات تعیین شده برای یک هفته برنامه.

اما مشکلی هست‌

و اما مشکلی که وجود دارد تحمل دستگاه‌های اجرایی است نسبت به موضوعات مطرح شده که اگر در برنامه مواظب روند بحث نباشیم دیگر مسوول به برنامه نمی‌آید و مهمانانی هم که دقیقه 90 اطلاع از عدم حضورشان می‌دهند به مجری کارشناس آنقدر استرس وارد می‌شود که ساختمان رادیو بالای سرش قرار می‌گیرد.

حل این مشکل‌

راه انتقاد کردن باید با تقوای انتقادی همراه باشد منظور این است که سردبیران به موضوعات نگاه احساسی نداشته باشند بلکه نگاه تعقلی را سرلوحه برنامه‌های خودشان قرار دهند مثلا سردبیر امروز رفته نان بخرد و نتوانسته نان خوبی تهیه کند می‌آید برنامه‌ای در مورد کیفیت نان می‌سازد در صورتی که نباید طرح مشکلات مردمی خارج از چارچوب و بدون تحقیق باشد یا براساس احساس شخصی حرکت کرد.

تفنگ پر مهمان

این مجری کارشناس که تقریبا تمام وقت جلسه را به خود اختصاص داده بود با طرح تفنگ سر پر مهمان صحبت‌هایش را به پایان رساند. او می‌گفت، هر مهمانی اعم از وکیل و وزیر با تفنگ پر به برنامه می‌آید نه دست خالی که منتظر باشد ما هر چه بخواهیم بگوید و او فقط پاسخ دهد.

من به عنوان یک مجری کارشناس و نماینده این شبکه ابتدا خودم را یک دوست بعد متعلق به نظام معرفی می کنم تا مهمان گارد نگیرد و بداند من مجری خط‌مشی‌های تعیین شده هستم.

اسکندری و مباحث اجتماعی‌

این گوینده مجری که تنها در مباحث اجتماعی برنامه بحث روز حضور دارد امیدواری به آینده این برنامه را مشروط به انتخاب هوشمندانه موضوعات، اثرگذاری موضوعات و توجه به لبه تیز نگاه مردم دانست. وی معتقد است در کشور هر طرحی قرار باشد اجرا شود از تهران شروع می‌شود هر تصمیمی در شهر تهران اتخاذ می‌شود، بنابراین شبکه تهران تنها متعلق به پایتخت نیست شنوندگانی از اقصی نقاط مختلف دارد پس الگویی همه جانبه برای کل کشور به شمار می‌آید. در خصوص مسائل اجتماعی که گریبانگیر تمامی مردم است باید با تامل بیشتری حرکت کنیم. از خود شنوندگان استفاده کنیم چون آنان نیز راه‌های خوبی را ارائه می‌دهند.

نکرده‌ها مهمتر از کرده‌ها

دکتر آقاسی که به تازگی به جمع بحث روزی‌ها پیوسته است این‌گونه نظر خود را مطرح می‌کند، وقتی وزیر نخواست بیاید از مقامات دیگر اعم از معاون، مدیر کل دعوت می‌‌کنیم چون مخاطب باید بداند که شما می‌خواهید کاری انجام دهید اما آن سازمان مربوطه پاسخگو نیست چون همیشه نکرده‌‌ها مهمتر از کرده‌ها به چشم می‌آید.

محدودیت مصنوعی در اتاق فکر

در اتاق فکر که راه‌‌اندازی آن در این جلسه مطرح شد باید بگویم در این اتاق فکر نباید به محدودیت مصنوعی نزدیک یا آن را ایجاد نمود اتاق فکر تنها برای تبادل‌نظر است نه ایجاد موانع شخصی برای یک موضوع. بهتر است اجازه دهیم مجری برنامه به محدودیت فکر کند و با مدیریت رایزنی نماید چون در این صورت مردم فکر می‌کنند رادیوی خودشان است نه یک رادیوی دولتی.

چون این رادیو بیانگر منویات آقایان دولتمدار نیست که انواع و اقسام رسانه‌ها را در اختیار دارند بلکه تنها برای مردم است که در این صورت مخاطب همین جا حرف خودش را می‌زند نه این که به جای دیگری رجوع نماید.

حال که به پایان جلسه نزدیک می‌شویم احمدی‌ مدیر شبکه به جمع‌بندی تمامی مسائل مطرح شده می‌پردازد. او ابتدا مسائل خانواده را تاکید می‌کند و می‌گوید:

برنامه و هزاران مسائل‌

در طول یک هفته داشتن 5 برنامه اگرچه فرصت خوبی برای طرح مسائل مختلف است اما چون مسائل زیادی قابل پیگیری می‌باشد اول باید در این مورد تقسیم‌بندی صورت گیرد و باید برنامه را از مجله‌ای بودن خارج کنیم و این که امروز در خیابان این مشکل به وجود آمده فوری وزیر راه و ترابری را به روی آنتن ببریم کار بحث روزی نکرده‌ایم.

باید در اتاق فکر عوامل برنامه موضوعی را تعیین و در مورد آن تحقیق و بررسی نمایند.

فرار از روزمرگی‌

باید دو تا از برنامه‌های بحث روز را از قبل مشخص کرد و تحقیق نمود مثلا در مسائل اجتماعی و خانوادگی بحث‌های زیادی وجود دارد که می‌توان از قبل در مورد آن فکر و بررسی داشت یا موضوع خودرو که نباید گفت در روزنامه‌ها این گونه گفته شده و چند نفر را در این خصوص به بحث روز دعوت کنیم. باید با تحقیق و مطالعه این موضوع را به چالش بکشیم که حداقل اگر دو بحث روز این شکل را داشته باشد از روزمرگی جدا می‌شود.

سمانه عبادی‌