محاکمه نافرجام نتانیاهو به فرسایشیترین پرونده قضایی رژیمصهیونیستی تبدیل شده است
فراری از محکمه
دادگاههای بنیامین نتانیاهو نخستوزیر رژیم صهیونیستی که از ابتدای سال ۲۰۲۰ با سه پرونده فساد سنگین آغاز شد، به یکی از طولانیترین و پرتعویقترین روندهای قضایی این رژیم تبدیل شده است. پروندههای ۱۰۰۰، ۲۰۰۰ و ۴۰۰۰ که شامل اتهامات رشوه، کلاهبرداری و خیانت در امانت عمومی هستند، همچنان پس از برگزاری بیش از ۸۰جلسه دادگاه به نتیجه نرسیدهاند.
پرونده ۱۰۰۰ به دریافت هدایای گرانقیمت از افراد ثروتمند در قبال تسهیلات اداری_سیاسی، پرونده ۲۰۰۰ به معامله با ناشر روزنامه یدیعوت آحارونوت برای پوشش رسانهای مثبت و پرونده ۴۰۰۰ به اعطای امتیازات نظارتی به شرکت بیزک در ازای پوشش خبری مطلوب در رسانه وابسته مربوط میشود.
تیم دفاعی نتانیاهو بارها با استناد به شرایط جنگی در غزه و لبنان، بحرانهای سیاسی داخلی، درخواستهای پزشکی و نیاز به بررسی اسناد جدید، جلسات را به تعویق انداخته است. با این حال، منتقدان این تأخیرها را فرسایشی و هدفمند دانسته و از نقش فشارهای سیاسی داخلی و خارجی، از جمله بحثهای عفو احتمالی سخن میگویند. این محاکمه که قرار بود نماد حاکمیت قانون باشد، اکنون به ابزاری برای بقای سیاسی نتانیاهو تبدیل شده و همچنان در هالهای از ابهام و تعلل قرار دارد.
تیم دفاعی نتانیاهو بارها با استناد به شرایط جنگی در غزه و لبنان، بحرانهای سیاسی داخلی، درخواستهای پزشکی و نیاز به بررسی اسناد جدید، جلسات را به تعویق انداخته است. با این حال، منتقدان این تأخیرها را فرسایشی و هدفمند دانسته و از نقش فشارهای سیاسی داخلی و خارجی، از جمله بحثهای عفو احتمالی سخن میگویند. این محاکمه که قرار بود نماد حاکمیت قانون باشد، اکنون به ابزاری برای بقای سیاسی نتانیاهو تبدیل شده و همچنان در هالهای از ابهام و تعلل قرار دارد.
فاسد افسارگسیخته
پرونده ۴۰۰۰ جدیترین پرونده میان سه پرونده فساد علیه نتانیاهوست. این پرونده به روابط میان نتانیاهو در سمت نخستوزیری و وزارت ارتباطات با شرکت بزرگ مخابراتی و مالک رسانهای آن مربوط میشود. براساس کیفرخواست دادستان رژیم صهیونیستی نتانیاهو متهم است در دوره تصدی وزارت ارتباطات (از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷) تصمیمهای مقرراتی و اداری اتخاذ کرده که منافع مالی هنگفتی برای مالک شرکت ایجاد کرده است. ارزش این منافع حدود ۱.۸میلیارد شکل (حدود ۵۰۰میلیون دلار) برآورد شده و شامل تسهیل ادغام شرکتها و تغییرات رگولاتوری بوده است. در مقابل مالک شرکت متهم است که پوشش خبری مثبت و جهتداری از نتانیاهو و همسرش در وبسایت خبری وابسته به شرکت فراهم کرده و بارها درخواستهای مستقیم یا غیرمستقیم خانواده نتانیاهو برای تغییر گزارشها، حذف مطالب منفی یا برجسته کردن اخبار مثبت را اجرا کرده است. دادستانها این را یک معامله دوجانبه و رشوه مستقیم میدانند که شامل دهها مورد درخواست تغییر محتوا در دورههای انتخاباتی بوده است. نتانیاهو همچنین متهم به پنهان کردن روابط نزدیک خود با مالک شرکت و تعارض منافع قلمداد میشود. درواقع، اتهامات اصلی در این پرونده رشوه، کلاهبرداری و خیانت در امانت عمومی است. این پرونده در نوامبر ۲۰۱۹ بخشی از کیفرخواست رسمی شد و از سال ۲۰۲۰ در دادگاه پیگیری میشود. نتانیاهو همه اتهامات را رد کرده و آن را تعقیب سیاسی مینامد؛ منابع عبری این پرونده را مرکزیترین اتهام فساد علیه او توصیف کردهاند.
غیبت دائم در محکمه
نتانیاهو از آغاز شهادت خود در دسامبر ۲۰۲۴ بارها جلسات دادگاه را ترک کرده یا در آن حاضر نشده است. در فوریه ۲۰۲۵ بهدلیل بیماری و مسائل پزشکی چندین جلسه لغو شد. در نوامبر ۲۰۲۵ یک جلسه مهم بهدلیل مسأله امنیتی فوری و ارائه پاکت مهر و موم شده لغو شد و قضات درخواست برگزاری جلسه جبرانی در روز بعد را رد کردند. همچنین در دسامبر ۲۰۲۵ جلسهای بهدلیل برنامه فشرده سیاسی_امنیتی و دیدارهای دیپلماتیک لغو شد که در همان روز نتانیاهو بهجای دادگاه در بیمارستان حضور یافت.
در ژوئن ۲۰۲۵ و پس از آتشبس با ایران، تیم دفاعی درخواست دو هفته تعویق داد که ابتدا رد شد اما با ارائه دلایل جدید از سوی نتانیاهو، رئیس موساد و رئیس اطلاعات نظامی، جلسات کامل هفته لغو شد. در آوریل ۲۰۲۶ نیز حدود ۹۰دقیقه پیش از شروع جلسه، وکیل اصلی درخواست لغو داد و نتانیاهو حاضر نشد. این تعویقها عمدتا بهدلیل درگیریهای منطقهای، نیاز به حضور در جلسات اضطراری امنیتی و تماسهای فوری با مقامات خارجی مانند دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا بوده است.
از آغاز مرحله دفاع در دسامبر ۲۰۲۴ تا بهار ۲۰۲۶، بیش از ۶۶درصد جلسات برنامهریزی شده برگزار نشده است. دلایل اصلی شامل مسائل امنیتی و جنگی، درخواستهای پزشکی، برنامههای دیپلماتیک فشرده و ارائه اسناد محرمانه بوده است. در چندین مورد جلسه پس از دقایقی شروع با خروج نتانیاهو برای شرکت در جلسات امنیتی قطع شده و ادامه نیافته است. منتقدان این الگو را بخشی از فرسایش هدفمند روند قضایی میدانند در حالی که تیم دفاعی آن را الزامی ملی توصیف میکند.
جنگافروزی برای تعویق دادگاه
جنگ مستقیم رژیم صهیونیستی با جمهوری اسلامی ایران باعث تعلیق کامل جلسات محاکمه نتانیاهو برای حدود دو ماه شد. تیم دفاعی او با استناد به شرایط امنیتی و دیپلماتیک پس از این درگیریها، بارها درخواست تعویق داد و حتی ساعاتی پیش از شروع جلسه، شهادت او لغو شد. منابع عبری گزارش دادهاند این تنشها به نتانیاهو اجازه داد تا جلسات دادگاه را به تعویق بیندازد و تمرکز خود را بر مدیریت بحرانهای منطقهای قرار دهد.
در همین راستا، همراهی دونالد ترامپ با نتانیاهو فشار بر دادگاه و رئیسجمهور رژیم صهیونیستی را افزایش داده است. ترامپ علنا خواستار لغو کامل محاکمه یا عفو نتانیاهو شده و او را قهرمان خوانده است. این حمایت سیاسی_بینالمللی به نتانیاهو کمک کرده تا با تکیه بر نیازهای امنیتی ناشی از تنش با ایران، جلسات را به تعویق بیندازد. در چندین مورد دادگاه با وجود مخالفت دادستانها، درخواستهای تعویق را پذیرفته و این امر روند رسیدگی را بیش از پیش طولانی کرده است.
با وجود تمام تلاشهای نتانیاهو، دادگاه منطقهای قدس اشغالی تحت تاثیر ابعاد فساد انکارناپذیر نتانیاهو بهویژه قضات اصلی پرونده یعنی ربکا فریدمن_فلدمان، موشه بار_عام و اودد شاحام، گرایشی نسبتا سختگیرانه نسبت به درخواستهای مکرر تعویق دارند. آنها بارها درخواستهای تیم دفاعی نتانیاهو برای لغو کامل جلسات بهدلیل مسائل امنیتی را رد کرده یا تنها بهصورت جزئی پذیرفتهاند و تاکید کردهاند که دلایل ارائهشده کافی نیست و باید تعادل میان تعهدات امنیتی و پیشرفت محاکمه حفظ شود.
ائتلاف رقبا برای شکست نتانیاهو
نخست وزیر رژیم صهیونیستی درحالی با دادگاههای پی در پی درگیر است که ضربهای دیگر از اتحاد مخالفان اصلی علیه زمامداریاش را نیز تجربه میکند. نفتالی بنت و یائیر لاپید، دو نخست وزیر پیشین رژیم صهیونیستی، در آوریل ۲۰۲۶ با ادغام احزاب خود در قالب حزب جدید «با هم» (بییاحاد) متحد شدند. بنت رهبری این ائتلاف را برعهده گرفته و هدف اصلی آن کنارزدن نتانیاهو در انتخابات پیشروست. این اتحاد تکرار تجربه سال ۲۰۲۱ محسوب میشود که با تشکیل دولت ائتلافی کوتاهمدت، ۱۲سال قدرت نتانیاهو را موقتا پایان داد. بنت و لاپید با وجود اختلافات ایدئولوژیک، بر سر لزوم تغییر رهبری و پایان عصر نتانیاهو اتفاق نظر دارند. این ائتلاف تلاشی برای متحد کردن اپوزیسیون پراکنده راست میانه و میانهروست تا رأیهای کافی برای تشکیل دولت بدون نتانیاهو را بهدست آورند. آنها نتانیاهو را عامل اصلی مشکلات امنیتی، اقتصادی و سیاسی رژیم میدانند و قول تشکیل کمیته تحقیق درباره حوادث هفتم اکتبر را دادهاند. با این حال، تحلیلگران معتقدند این اتحاد ممکن است برای جلب حمایت گسترده کافی نباشد و چالشهای داخلی و اختلافات عمیق همچنان مانع بقای احتمالی دولت آینده شود.
پرونده ۴۰۰۰ جدیترین پرونده میان سه پرونده فساد علیه نتانیاهوست. این پرونده به روابط میان نتانیاهو در سمت نخستوزیری و وزارت ارتباطات با شرکت بزرگ مخابراتی و مالک رسانهای آن مربوط میشود. براساس کیفرخواست دادستان رژیم صهیونیستی نتانیاهو متهم است در دوره تصدی وزارت ارتباطات (از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷) تصمیمهای مقرراتی و اداری اتخاذ کرده که منافع مالی هنگفتی برای مالک شرکت ایجاد کرده است. ارزش این منافع حدود ۱.۸میلیارد شکل (حدود ۵۰۰میلیون دلار) برآورد شده و شامل تسهیل ادغام شرکتها و تغییرات رگولاتوری بوده است. در مقابل مالک شرکت متهم است که پوشش خبری مثبت و جهتداری از نتانیاهو و همسرش در وبسایت خبری وابسته به شرکت فراهم کرده و بارها درخواستهای مستقیم یا غیرمستقیم خانواده نتانیاهو برای تغییر گزارشها، حذف مطالب منفی یا برجسته کردن اخبار مثبت را اجرا کرده است. دادستانها این را یک معامله دوجانبه و رشوه مستقیم میدانند که شامل دهها مورد درخواست تغییر محتوا در دورههای انتخاباتی بوده است. نتانیاهو همچنین متهم به پنهان کردن روابط نزدیک خود با مالک شرکت و تعارض منافع قلمداد میشود. درواقع، اتهامات اصلی در این پرونده رشوه، کلاهبرداری و خیانت در امانت عمومی است. این پرونده در نوامبر ۲۰۱۹ بخشی از کیفرخواست رسمی شد و از سال ۲۰۲۰ در دادگاه پیگیری میشود. نتانیاهو همه اتهامات را رد کرده و آن را تعقیب سیاسی مینامد؛ منابع عبری این پرونده را مرکزیترین اتهام فساد علیه او توصیف کردهاند.
غیبت دائم در محکمه
نتانیاهو از آغاز شهادت خود در دسامبر ۲۰۲۴ بارها جلسات دادگاه را ترک کرده یا در آن حاضر نشده است. در فوریه ۲۰۲۵ بهدلیل بیماری و مسائل پزشکی چندین جلسه لغو شد. در نوامبر ۲۰۲۵ یک جلسه مهم بهدلیل مسأله امنیتی فوری و ارائه پاکت مهر و موم شده لغو شد و قضات درخواست برگزاری جلسه جبرانی در روز بعد را رد کردند. همچنین در دسامبر ۲۰۲۵ جلسهای بهدلیل برنامه فشرده سیاسی_امنیتی و دیدارهای دیپلماتیک لغو شد که در همان روز نتانیاهو بهجای دادگاه در بیمارستان حضور یافت.
در ژوئن ۲۰۲۵ و پس از آتشبس با ایران، تیم دفاعی درخواست دو هفته تعویق داد که ابتدا رد شد اما با ارائه دلایل جدید از سوی نتانیاهو، رئیس موساد و رئیس اطلاعات نظامی، جلسات کامل هفته لغو شد. در آوریل ۲۰۲۶ نیز حدود ۹۰دقیقه پیش از شروع جلسه، وکیل اصلی درخواست لغو داد و نتانیاهو حاضر نشد. این تعویقها عمدتا بهدلیل درگیریهای منطقهای، نیاز به حضور در جلسات اضطراری امنیتی و تماسهای فوری با مقامات خارجی مانند دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا بوده است.
از آغاز مرحله دفاع در دسامبر ۲۰۲۴ تا بهار ۲۰۲۶، بیش از ۶۶درصد جلسات برنامهریزی شده برگزار نشده است. دلایل اصلی شامل مسائل امنیتی و جنگی، درخواستهای پزشکی، برنامههای دیپلماتیک فشرده و ارائه اسناد محرمانه بوده است. در چندین مورد جلسه پس از دقایقی شروع با خروج نتانیاهو برای شرکت در جلسات امنیتی قطع شده و ادامه نیافته است. منتقدان این الگو را بخشی از فرسایش هدفمند روند قضایی میدانند در حالی که تیم دفاعی آن را الزامی ملی توصیف میکند.
جنگافروزی برای تعویق دادگاه
جنگ مستقیم رژیم صهیونیستی با جمهوری اسلامی ایران باعث تعلیق کامل جلسات محاکمه نتانیاهو برای حدود دو ماه شد. تیم دفاعی او با استناد به شرایط امنیتی و دیپلماتیک پس از این درگیریها، بارها درخواست تعویق داد و حتی ساعاتی پیش از شروع جلسه، شهادت او لغو شد. منابع عبری گزارش دادهاند این تنشها به نتانیاهو اجازه داد تا جلسات دادگاه را به تعویق بیندازد و تمرکز خود را بر مدیریت بحرانهای منطقهای قرار دهد.
در همین راستا، همراهی دونالد ترامپ با نتانیاهو فشار بر دادگاه و رئیسجمهور رژیم صهیونیستی را افزایش داده است. ترامپ علنا خواستار لغو کامل محاکمه یا عفو نتانیاهو شده و او را قهرمان خوانده است. این حمایت سیاسی_بینالمللی به نتانیاهو کمک کرده تا با تکیه بر نیازهای امنیتی ناشی از تنش با ایران، جلسات را به تعویق بیندازد. در چندین مورد دادگاه با وجود مخالفت دادستانها، درخواستهای تعویق را پذیرفته و این امر روند رسیدگی را بیش از پیش طولانی کرده است.
با وجود تمام تلاشهای نتانیاهو، دادگاه منطقهای قدس اشغالی تحت تاثیر ابعاد فساد انکارناپذیر نتانیاهو بهویژه قضات اصلی پرونده یعنی ربکا فریدمن_فلدمان، موشه بار_عام و اودد شاحام، گرایشی نسبتا سختگیرانه نسبت به درخواستهای مکرر تعویق دارند. آنها بارها درخواستهای تیم دفاعی نتانیاهو برای لغو کامل جلسات بهدلیل مسائل امنیتی را رد کرده یا تنها بهصورت جزئی پذیرفتهاند و تاکید کردهاند که دلایل ارائهشده کافی نیست و باید تعادل میان تعهدات امنیتی و پیشرفت محاکمه حفظ شود.
ائتلاف رقبا برای شکست نتانیاهو
نخست وزیر رژیم صهیونیستی درحالی با دادگاههای پی در پی درگیر است که ضربهای دیگر از اتحاد مخالفان اصلی علیه زمامداریاش را نیز تجربه میکند. نفتالی بنت و یائیر لاپید، دو نخست وزیر پیشین رژیم صهیونیستی، در آوریل ۲۰۲۶ با ادغام احزاب خود در قالب حزب جدید «با هم» (بییاحاد) متحد شدند. بنت رهبری این ائتلاف را برعهده گرفته و هدف اصلی آن کنارزدن نتانیاهو در انتخابات پیشروست. این اتحاد تکرار تجربه سال ۲۰۲۱ محسوب میشود که با تشکیل دولت ائتلافی کوتاهمدت، ۱۲سال قدرت نتانیاهو را موقتا پایان داد. بنت و لاپید با وجود اختلافات ایدئولوژیک، بر سر لزوم تغییر رهبری و پایان عصر نتانیاهو اتفاق نظر دارند. این ائتلاف تلاشی برای متحد کردن اپوزیسیون پراکنده راست میانه و میانهروست تا رأیهای کافی برای تشکیل دولت بدون نتانیاهو را بهدست آورند. آنها نتانیاهو را عامل اصلی مشکلات امنیتی، اقتصادی و سیاسی رژیم میدانند و قول تشکیل کمیته تحقیق درباره حوادث هفتم اکتبر را دادهاند. با این حال، تحلیلگران معتقدند این اتحاد ممکن است برای جلب حمایت گسترده کافی نباشد و چالشهای داخلی و اختلافات عمیق همچنان مانع بقای احتمالی دولت آینده شود.
گفت و گو
محمدرضا مهدوی در گفتوگو با جام جم آنلاین
کاش با این همه ۳۰ و چند ساله به جام جهانی نمیرفتیم / میتوانیم در جام جهانی بترکانیم
«جامجم» در گفتوگو با معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی بررسی کرد