گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
نگاهی به اهتمام ویژه رهبر شهید انقلاب به کتاب و کتابخوانی
رهبر کتابدان
کتاب به مثابه یادگار جاودانه اندیشه بشری، همواره جایگاه والایی در فرهنگ و تمدن ایرانی_اسلامی داشته است. در طول تاریخ، دانشمندان و فقیهان مسلمان ایرانی نقشی بیبدیل در تولید و انتقال دانش ایفا کردهاند و در سالهای اخیر نیز این میراث گرانبها با اهتمام ویژه رهبر حکیم و شهید جمهوری اسلامی ایران حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای احیا و تقویت میشود.
نکته قابل تأمل اینکه در زمان حیات دنیوی شهید قائد حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای، فرزند برومندشان حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای بر امور ویژه کتاب اعم از انتشار تقریظها و برگزاری مراسم ویژه تقدیر از نویسندگان و پدیدآورندگان آثار، نظارت میکردند و بر آن تسلط کامل داشتند. اهتمام رهبر شهید بر امر کتاب خصوصا در روند تربیت فرزندان خود، این نوید را میدهد که امام سوم انقلاب اسلامی نیز نظر و توجه ویژهای به امر کتاب دارد و روند حمایتی و ارشادی خود در مسیر تولید و انتشار کتابهای مفید و آموزنده جامعه را پی خواهد گرفت.
کتاب در آینه بیانات رهبری
رهبر شهید انقلاب اسلامی در طول سالهای زعامت جامعه اسلامی، بارها و بارها بر اهمیت کتاب و کتابخوانی تاکید کردهاند. ایشان کتاب را «سرچشمه نور» و «ابزار ارتقای معنوی و علمی جامعه» دانستهاند. در یکی از بیانات خود فرمودند: «کتاب خواندن، عبادت است.» این تعبیر بلند، نشاندهنده نگاه عمیق و معنوی ایشان به مقوله کتابخوانی است.
آیتالله سیدعلی خامنهای در دیدارهای متعدد با نویسندگان، ناشران و فعالان عرصه فرهنگ، همواره بر ضرورت ترویج فرهنگ کتابخوانی در میان اقشار مختلف جامعه_ بهویژه نسل جوان_ تاکید کردهاند. ایشان معتقد بودند جامعهای که کتاب نمیخواند، به تاریکی و جهل سپرده میشود و جامعهای که کتاب میخواند، روشنی و پیشرفت را به ارمغان میآورد.
سیاستهای تشویقی در عرصه کتاب
درراستای تأکیدات رهبر شهید انقلاب، سیاستهای متعددی برای حمایت از کتاب و کتابخوانی تدوین و اجرا شده است. یکی از مهمترین این سیاستها، برگزاری مستمر نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران است که با حمایت مستقیم دفتر رهبری و نهادهای فرهنگی کشور برگزار میشود. این نمایشگاه سالانه، فرصتی بینظیر برای علاقهمندان به کتاب فراهم میکند تا با آخرین تولیدات نشر کشور آشنا شوند.
علاوه بر این طرحهایی مانند«کتاب سال جمهوری اسلامی ایران» و«جایزه ادبی جلال آلاحمد»،«برگزاری مراسمهای تجلیل ازپدیدآورندگان کتابهای تقریظی» و...باهدف تشویق نویسندگان وناشران به تولید آثار فاخروارزشمند راهاندازی شدند. این طرحها نهتنها به ارتقای کیفیت تولیدات نشر کمک کردند بلکه باعث ایجاد انگیزهای قوی برای فعالان این عرصه شدند.
کتابخانهها؛ میعادگاه دانشجویان
توجه ویژه رهبر شهید انقلاب به کتابخانهها نیز قابل توجه است. ایشان در بازدیدهای متعدد از کتابخانههای سراسر کشور، بر ضرورت تجهیز و گسترش این مراکز فرهنگی تاکید کردهاند. کتابخانه ملی ایران، کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی در قم، کتابخانههای دانشگاهی سراسر کشور و... همگی مورد عنایت ویژه رهبر شهید قرار داشتهاند و توانستهاند به جایگاه ویژهای در ارائه خدمات علمی و فرهنگی دست پیدا کنند.
در همین راستا، طرحهایی مانند «کتابخانههای عمومی محلات» و «کتابخانههای سیار روستایی» با هدف دسترسی آسانتر مردم-بهویژه در مناطق محروم-به کتاب اجرایی شدند. این اقدامات نشاندهنده نگاه جامع رهبر شهید انقلاب به مقوله عدالت فرهنگی و دسترسی برابر به دانش است.
نقش کتاب در تربیت نسل جوان
رهبر شهید انقلاب اسلامی همواره بر نقش کتاب در تربیت نسل جوان تاکید ویژهای داشتهاند. ایشان در دیدارهای خود با دانشآموزان و دانشجویان، کتابخوانی را یکی از ارکان مهم رشد فکری و معنوی دانستهاند. ایشان فرمودهاند: «جوانان باید کتاب بخوانند تا در برابر هجمههای فرهنگی دشمن مصونیت پیدا کنند.» این نگاه راهبردی نشان میدهد که آیتالله سیدعلی خامنهای، کتابخوانی را نهتنها بهعنوان یک فعالیت فرهنگی بلکه بهعنوان یک ضرورت امنیتی و راهبردی برای حفظ هویت اسلامی-ایرانی نسل جوان تلقی میکنند.
کتاب و جنگ نرم
در شرایط فعلی که جهان با هجمههای فرهنگی گستردهای مواجه است، تاکید رهبر شهید انقلاب بر کتابخوانی اهمیت دوچندان یافته است. ایشان در سخنان خود بارها بر ضرورت مقابله با جنگ نرم دشمن از طریق تقویت فرهنگ بومی و اسلامی تاکید کردهاند و کتاب را یکی از مهمترین ابزارهای این مقاومت فرهنگی دانستهاند. کتابهای ارزشمند دینی، تاریخی، علمی و ادبی، سپری محکم در برابر تهاجم فرهنگی هستند و ایشان با تاکید بر تولید و انتشار اینگونه آثار، درصدد تقویت بنیانهای فرهنگی جامعه برآمدهاند.
ابزار استراتژیک فرهنگی
دومین رهبر انقلاب اسلامی ایران، حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای بهطور مداوم و جدی به موضوع کتاب و کتابخوانی توجه ویژهای داشته و آن را نهتنها بهعنوان یک فعالیت فردی بلکه بهعنوان یک ابزار استراتژیک فرهنگی و ایدئولوژیک مطرح میکردند. در سخنرانیهای مختلف-بهویژه در خطبههای جمعه و نشستهای مربوط به سیاستهای فرهنگی- تاکید داشتند که کتاب، سلاح فرهنگی است و اگر مردم کتاب نخوانند، فرهنگ دشمن به آنها نفوذ خواهد کرد.
این نظریه که در سالهای اخیر بهطور مکرر تکرار شده، نشاندهنده آن است که کتابخوانی برای رهبر شهید انقلاب، دفاعیهای از هویت اسلامی و ملی است و میتواند بهعنوان یک خط مقدم در مبارزه با نفوذ فرهنگی غربی عمل کند. در سالهای اخیر رهبر شهید انقلاب بهطور فعال از مسئولان فرهنگی، آموزشی و نویسندگان و مترجمان خواستهاند کتابهای اسلامی، علمی، فرهنگی و انقلابی بهصورت گسترده در مدارس، دانشگاهها و جامعه ترویج شوند. ایشان از تأسیس کتابخانههای مدرسه و دانشگاه، ایجاد جوایز ادبی، حمایت ازنویسندگان جوان وتقویت صنعت چاپ و نشر_ بهویژه کتابهای مرتبط با اندیشههای اسلامی و انقلابی_ حمایت میکردند. این تلاشها نهتنها به افزایش میزان مطالعه در جامعه منجر شده بلکه بهعنوان یک سیاست فرهنگی بلندمدت در ساختار نظام آموزشی و فرهنگی کشور نقش برجستهای ایفا میکند.
اهتمام ویژه آیتالله سیدعلی خامنهای رهبر شهید انقلاب اسلامی به موضوع کتاب وکتابخوانی،جلوهای ازدغدغه عمیق ایشان نسبت به فرهنگ و تمدن ایرانی_اسلامی است. این رویکرد ادامهدهنده راه بزرگانی چون علامه طباطبایی، آیتالله مطهری وشهید مطهری است که همواره براهمیت کتاب ودانش تاکید داشتند. درسایه این حمایتها،شاهد رشد چشمگیر صنعت نشر در کشور، افزایش تعداد کتابخانهها و ارتقای سطح مطالعه درمیان اقشار مختلف جامعه هستیم. بدون تردید، تداوم این رویکرد راهبردی، موجب تقویت هرچه بیشتر بنیانهای فرهنگی وعلمی کشور و تحقق آرمانهای بلند نظام اسلامی در عرصه دانش و معرفت خواهد شد. کتاب، میراث جاودانه بشریت است و اهتمام رهبر شهید انقلاب به این میراث و حرکت رهبر جدید انقلاب در این مسیر، نویدبخش آیندهای روشن برای فرهنگ و دانش در ایران اسلامی است.
حضرت آیتالله شهید سیدعلی خامنهای همواره تلاش داشتند ازمسیر کتاب ونوشتههایشان با مخاطبان و مردم همکلام شوند. ایشان چند عنوان کتاب را قلمی کردند و در سالهای اخیر موسسه حفظ آثار ایشان تلاش کرد بر مبنای سخنانشان در مقاطع مختلفتاریخی،کتابهایی رابرایمطالعه به بازارکتاب کشوروجهان عرضه کند.در ادامه،باهشت عنوان ازمهمترین کتابهای رهبر شهید انقلاب آشنا میشویم. این روزها فرصت خوبی برای بازخوانی اندیشههای آن امام ماندگار و مقتدر است.
۱- طرح کلی اندیشه اسلامی
از کودکی اصول دین را به وسیله شعرهای مختلف به ما یاد دادند، اما تا به حال چقدر به مفهوم واقعی این اصول و تأثیرشان در زندگی فردی و اجتماعیمان فکر کردهایم؟ حضرت آیتالله خامنهای در ماه رمضان سال ۱۳۵۳ با ارجاع به آیات قرآن به این موضوع اساسی پرداختهاند و تعریفی نو از اسلام را به مخاطبانشان ارائه دادند. اسلامی که از باور و عمل به دست میآید و هرگز نمیتوان در کنج عزلت به آن رسید؛ بلکه باید آن را دقیقا وسط میدانهای مبارزه پیدا کرد. ایمان، توحید، نبوت و ولایت موضوعات مهمی هستند که ایشان با کلام ساده و پرشورشان بهطور مفصل درباره آنها صحبت میکنند. این کتابچه مجموعه همان پلیکپیهایی بود که در جلسات روزانه ماه رمضان مسجد امامحسن(ع) در سال ۱۳۵۳در اختیار حاضران قرار داده میشد. فرقی نمیکند چه سنی داشته باشید یا دانش دینیتان چقدر باشد، پس از خواندن کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی» بیشک نگاه تازهای به دین و زندگی پیدا خواهید کرد.
۲- انسان ۲۵۰ ساله
آیا مسیر ائمه با یکدیگر متفاوت بوده است؟ آیا امامان ما اهداف متفاوتی را دنبال میکردند؟ و آیا تفاوت رفتار آنها در برابر حکومتهای زمانه، نتیجه خلقوخو و شخصیت فردیشان بوده یا دلیل دیگری داشته است؟ برای یافتن پاسخ این پرسشها، کافی است نگاهی به حلقههای «انسان ۲۵۰ساله» بیندازیم؛ مجموعهای که تاریخ ائمه اطهار(ع) را نه بهصورت روایتهای پراکنده، بلکه بهعنوان یک خط ممتد و بههمپیوسته ترسیم میکند. در حلقه دوم مجموعه «انسان ۲۵۰ساله»، حرکت تاریخی ائمه اطهار(ع) پس از پیامبر اکرم(ص) دنبال میشود. در این کتاب بهطور ساده و خلاصه خط امامت در برابر حاکمیتهای ستمگر و جریانهای انحرافی شرح داده شده است. مسیری ۲۵۰ساله همراه با صبر، مجاهدت و روشنگری. کتاب انسان ۲۵۰ساله با روایتی منسجم به ما نشان میدهد که هر امام، در شرایط ویژه زمان خود، نقشی یگانه در تداوم یک مسیر واحد داشته؛ مسیری که هدفش حفظ اسلام ناب و آمادهسازی جامعه برای تحقق عدالت الهی و تشکیل حکومت بوده است.
۳- همرزمان حسین
این کتاب مشتمل بر ۱۰ سخنرانی رهبر شهید انقلاب در ماه محرم سال ۵۱ است. ایشان بین سالهای ۴۶ تا ۵۵ بهطور متناوب در مناسبتهای مذهبی به تهران مسافرت میکردند و در جلسات مختلف به ایراد سخن میپرداختهاند. در محرم سال ۵۱ به تهران عزیمت میکنند و در هیات انصارالحسین(ع) و برخی جلسات دیگر به سخنرانی میپردازند. انصارالحسین(ع) از هیاتهای پرشور و انقلابی تهران بود و بسیاری از مبارزان انقلابی در جلسات این هیات شرکت میکردند و سخنرانان این جلسه نیز از میان روحانیان انقلابی انتخاب میشدند. معظمله از ابتدای تأسیس این هیات بارها در آن سخنرانی کرده بودند. نفس سخنرانی در این جلسه، یک اقدام انقلابی از سوی ایشان تلقی میشد. تمرکز اصلی این بیانات بر تحلیل زندگی امام سجاد(ع) تا امام کاظم(ع) است. چهار امام عزیزی که در اذهان متشرعان آن زمان بیشتر بهعنوان افرادی ساکت و منزوی معروف بودهاند.
۴- صلح امام حسن(ع)
آیا صلح امام حسن(ع) با عملکرد قهرمانانه امام حسین(ع) در کربلا در تناقض است؟ آیا امام حسن(ع) با صلح راهی متفاوت از امام حسین(ع) را انتخاب کرد؟ حضرت آیتالله خامنهای در سال ۱۳۴۸ با مشاهده نگاه مردم درباره عملکرد این دو امام بزرگوار به فکر نگارش نوشتاری تحلیلی بر صلح امام حسن(ع) افتادند وحتی یادداشتهایی نیز گردآوری کردند، اما هنگامی که با کتاب «صلحالحسن» نوشته شیخ راضی آلیاسین روبهرو شدندودیدندهرآنچه که به دنبال آن بودند در کتاب این عالم نجف به بهترین شکل جمعآوری شده است، تصمیم به ترجمه این کتاب ارزشمندگرفتند؛ کتاب «صلح امام حسن(ع)؛ پرشکوهترین نرمش قهرمانانه تاریخ» تحقیقی کامل، دقیق وروشن درباره یکی ازپیچیدهترین مقاطع تاریخ اسلام است.
حضرتآقا با وجود تسلط کاملشان به تاریخ اسلام و زبان عربی توانستهاند ترجمهای روان و جذاب از این کتاب را در اختیار خوانندهها قرار دهند.
۵- آفتاب در مصاف
حرکت امام حسین(ع) و قیام عاشورا به اقیانوس عمیقی میماند که هرچه بیشتر بتوانیم به عمق آن دست پیدا کنیم با شگفتیهای عجیبتری مواجه میشویم. کتاب «آفتاب در مصاف» جمعآوری جامعی از بیانات رهبری درباره حادثه عاشورا از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۹۰ است. این اثر در شش محور اصلی دستهبندی شده است: کلیات، شخصیت امام حسین(ع)، واقعه عاشورا، یاران عاشورا، دشمنان عاشورا و زیارات و ادعیه. این فهرستبندی دقیق و موضوعی به خواننده این امکان را میدهد تا بتواند بهصورت دستهبندی شده به مسائل مختلف قیام عاشورا دسترسی داشته باشد. انسجام منطقی محورهای مختلف کتاب باعث شده مطالعه موضوعی، بدون نیاز به خواندن پشت سر هم کل کتاب نیز برای خواننده فراهم باشد. کتاب آفتاب در مصاف یک گزینه بسیار خوب برای محققین و تمام کسانی است که دوست دارند به عمق حوادث عاشورا سفر کنند و با تحلیل مقام معظم رهبری درباره این حادثه بزرگ آشنا شوند.
۶- حماسه امام سجاد(ع)
این کتاب با تمرکز بر زندگی و مبارزات امام سجاد(ع) بهویژه پس از واقعه عاشورا، تصویری متفاوت از نقش او در تاریخ اسلام ارائه میدهد. آیتالله سیدعلی خامنهای در این کتاب با تکیه بر نظریه «انسان ۲۵۰ساله»، زندگی ائمه را بهعنوان یک حرکت مستمر و هدفمند در طول تاریخ شیعه ترسیم کرده است. کتاب حاضر در قالب ناداستان و تحلیل تاریخی ــ اجتماعی، به بررسی شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوران امام سجاد(ع) میپردازد و نشان میدهد چگونه ایشان با وجود اختناق و فشارهای حکومت اموی توانست جریان تشیع را از یک اقلیت ضربهخورده به یک نیروی اجتماعی تأثیرگذار تبدیل کند. ساختار کتاب شامل سخنرانیها و مصاحبههایی است که رهبر شهید در سالهای مختلف ایراد کرده و در آنها به ابعاد مختلف سیره امام سجاد(ع) و جایگاه او در روند کلی امامت پرداخته است. این اثر تلاش میکند جایگاه این امام را در امتداد مبارزات سیاسی ائمه شیعه و تأثیر آن بر تحولات بعدی جامعه اسلامی نشان دهد.
۷- دو امام مجاهد
در نگاه اول شاید به نظر بیاید تفاوتهای زیادی بین عملکرد امام حسن(ع) و امام حسین(ع) وجود دارد. حضرت آقا در کتاب دو امام مجاهد که پیاده شده شش منبر ایشان در سالهای ۵۱ و ۵۲ و در اوج مبارزات سیاسیشان است، ثابت کردهاند همانقدر که ما امام حسین(ع) را به مبارزه و جهاد میشناسیم امام حسن (ع) نیز در این مسیر بودهاند و بهطور کلی تمامی ائمه در مسیری واحد قدم برداشتهاند.
دو گفتار اول کتاب به سخنرانیهای حضرت آقا در حسینیه ارشاد تهران اختصاص دارد. ایشان در این دو منبر، جایگاه امام حسن(ع)، چرایی پذیرش آتشبس و تفاوت شرایط او با امام حسین(ع) را تحلیل میکنند. گفتارهای سوم تا پنجم، به سخنرانیهای شب تاسوعا، عاشورا و شام غریبان در مسجد کرامت مشهد اختصاص دارد و به بررسی قیام امام حسین(ع) میپردازد. گفتار آخر، نقد سه نظریه درباره قیام حسینی و ارائه نظریه صحیح و کامل حضرت آیتالله خامنهای است.
۸- فلسطین
مسأله آزادی فلسطین از دست غاصبان یکی از مهمترین آرمانهای انقلاب اسلامی ایران از روز اول تشکیل تاکنون بوده است. این آرمان مقدس حالا تبدیل به خواسته تمامی انسانهای آزاده جهان شده است. ابعاد تاریخی و استراتژی این مسأله بسیار عمیق و پیچیده است. جایگاه آیتالله خامنهای در مقام رهبری جهان اسلام باعث شده اطلاعات ایشان از این موضوع فراتر از مباحث نظری و تئوری کتابها باشد.هیچکس مثل ایشان نمیتواند عمق این مسأله وتأثیرش بر جهان اسلام را درک کرده و برای مردم شرح دهند. کتاب فلسطین گردآوری سخنان رهبر انقلاب درباره نزدیک به یک قرن جنایات اسرائیل، مقاومت و امید فلسطینیان است؛ تحلیلی عمیق و روشن که نشان میدهد این موضوع نه فقط یک مسأله سیاسی، بلکه یک مسأله انسانی است. این کتاب ارزشمند به زبانهای عربی، انگلیسی، اردو و کردی نیز ترجمه شده است. اگر میخواهید بدانید چرا داستان فلسطین برای امت اسلامی یک مسأله زنده و حیاتی است، این کتاب راهنما و منبعی خوب برای شماست.
کتاب در آینه بیانات رهبری
رهبر شهید انقلاب اسلامی در طول سالهای زعامت جامعه اسلامی، بارها و بارها بر اهمیت کتاب و کتابخوانی تاکید کردهاند. ایشان کتاب را «سرچشمه نور» و «ابزار ارتقای معنوی و علمی جامعه» دانستهاند. در یکی از بیانات خود فرمودند: «کتاب خواندن، عبادت است.» این تعبیر بلند، نشاندهنده نگاه عمیق و معنوی ایشان به مقوله کتابخوانی است.
آیتالله سیدعلی خامنهای در دیدارهای متعدد با نویسندگان، ناشران و فعالان عرصه فرهنگ، همواره بر ضرورت ترویج فرهنگ کتابخوانی در میان اقشار مختلف جامعه_ بهویژه نسل جوان_ تاکید کردهاند. ایشان معتقد بودند جامعهای که کتاب نمیخواند، به تاریکی و جهل سپرده میشود و جامعهای که کتاب میخواند، روشنی و پیشرفت را به ارمغان میآورد.
سیاستهای تشویقی در عرصه کتاب
درراستای تأکیدات رهبر شهید انقلاب، سیاستهای متعددی برای حمایت از کتاب و کتابخوانی تدوین و اجرا شده است. یکی از مهمترین این سیاستها، برگزاری مستمر نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران است که با حمایت مستقیم دفتر رهبری و نهادهای فرهنگی کشور برگزار میشود. این نمایشگاه سالانه، فرصتی بینظیر برای علاقهمندان به کتاب فراهم میکند تا با آخرین تولیدات نشر کشور آشنا شوند.
علاوه بر این طرحهایی مانند«کتاب سال جمهوری اسلامی ایران» و«جایزه ادبی جلال آلاحمد»،«برگزاری مراسمهای تجلیل ازپدیدآورندگان کتابهای تقریظی» و...باهدف تشویق نویسندگان وناشران به تولید آثار فاخروارزشمند راهاندازی شدند. این طرحها نهتنها به ارتقای کیفیت تولیدات نشر کمک کردند بلکه باعث ایجاد انگیزهای قوی برای فعالان این عرصه شدند.
کتابخانهها؛ میعادگاه دانشجویان
توجه ویژه رهبر شهید انقلاب به کتابخانهها نیز قابل توجه است. ایشان در بازدیدهای متعدد از کتابخانههای سراسر کشور، بر ضرورت تجهیز و گسترش این مراکز فرهنگی تاکید کردهاند. کتابخانه ملی ایران، کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی در قم، کتابخانههای دانشگاهی سراسر کشور و... همگی مورد عنایت ویژه رهبر شهید قرار داشتهاند و توانستهاند به جایگاه ویژهای در ارائه خدمات علمی و فرهنگی دست پیدا کنند.
در همین راستا، طرحهایی مانند «کتابخانههای عمومی محلات» و «کتابخانههای سیار روستایی» با هدف دسترسی آسانتر مردم-بهویژه در مناطق محروم-به کتاب اجرایی شدند. این اقدامات نشاندهنده نگاه جامع رهبر شهید انقلاب به مقوله عدالت فرهنگی و دسترسی برابر به دانش است.
نقش کتاب در تربیت نسل جوان
رهبر شهید انقلاب اسلامی همواره بر نقش کتاب در تربیت نسل جوان تاکید ویژهای داشتهاند. ایشان در دیدارهای خود با دانشآموزان و دانشجویان، کتابخوانی را یکی از ارکان مهم رشد فکری و معنوی دانستهاند. ایشان فرمودهاند: «جوانان باید کتاب بخوانند تا در برابر هجمههای فرهنگی دشمن مصونیت پیدا کنند.» این نگاه راهبردی نشان میدهد که آیتالله سیدعلی خامنهای، کتابخوانی را نهتنها بهعنوان یک فعالیت فرهنگی بلکه بهعنوان یک ضرورت امنیتی و راهبردی برای حفظ هویت اسلامی-ایرانی نسل جوان تلقی میکنند.
کتاب و جنگ نرم
در شرایط فعلی که جهان با هجمههای فرهنگی گستردهای مواجه است، تاکید رهبر شهید انقلاب بر کتابخوانی اهمیت دوچندان یافته است. ایشان در سخنان خود بارها بر ضرورت مقابله با جنگ نرم دشمن از طریق تقویت فرهنگ بومی و اسلامی تاکید کردهاند و کتاب را یکی از مهمترین ابزارهای این مقاومت فرهنگی دانستهاند. کتابهای ارزشمند دینی، تاریخی، علمی و ادبی، سپری محکم در برابر تهاجم فرهنگی هستند و ایشان با تاکید بر تولید و انتشار اینگونه آثار، درصدد تقویت بنیانهای فرهنگی جامعه برآمدهاند.
ابزار استراتژیک فرهنگی
دومین رهبر انقلاب اسلامی ایران، حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای بهطور مداوم و جدی به موضوع کتاب و کتابخوانی توجه ویژهای داشته و آن را نهتنها بهعنوان یک فعالیت فردی بلکه بهعنوان یک ابزار استراتژیک فرهنگی و ایدئولوژیک مطرح میکردند. در سخنرانیهای مختلف-بهویژه در خطبههای جمعه و نشستهای مربوط به سیاستهای فرهنگی- تاکید داشتند که کتاب، سلاح فرهنگی است و اگر مردم کتاب نخوانند، فرهنگ دشمن به آنها نفوذ خواهد کرد.
این نظریه که در سالهای اخیر بهطور مکرر تکرار شده، نشاندهنده آن است که کتابخوانی برای رهبر شهید انقلاب، دفاعیهای از هویت اسلامی و ملی است و میتواند بهعنوان یک خط مقدم در مبارزه با نفوذ فرهنگی غربی عمل کند. در سالهای اخیر رهبر شهید انقلاب بهطور فعال از مسئولان فرهنگی، آموزشی و نویسندگان و مترجمان خواستهاند کتابهای اسلامی، علمی، فرهنگی و انقلابی بهصورت گسترده در مدارس، دانشگاهها و جامعه ترویج شوند. ایشان از تأسیس کتابخانههای مدرسه و دانشگاه، ایجاد جوایز ادبی، حمایت ازنویسندگان جوان وتقویت صنعت چاپ و نشر_ بهویژه کتابهای مرتبط با اندیشههای اسلامی و انقلابی_ حمایت میکردند. این تلاشها نهتنها به افزایش میزان مطالعه در جامعه منجر شده بلکه بهعنوان یک سیاست فرهنگی بلندمدت در ساختار نظام آموزشی و فرهنگی کشور نقش برجستهای ایفا میکند.
اهتمام ویژه آیتالله سیدعلی خامنهای رهبر شهید انقلاب اسلامی به موضوع کتاب وکتابخوانی،جلوهای ازدغدغه عمیق ایشان نسبت به فرهنگ و تمدن ایرانی_اسلامی است. این رویکرد ادامهدهنده راه بزرگانی چون علامه طباطبایی، آیتالله مطهری وشهید مطهری است که همواره براهمیت کتاب ودانش تاکید داشتند. درسایه این حمایتها،شاهد رشد چشمگیر صنعت نشر در کشور، افزایش تعداد کتابخانهها و ارتقای سطح مطالعه درمیان اقشار مختلف جامعه هستیم. بدون تردید، تداوم این رویکرد راهبردی، موجب تقویت هرچه بیشتر بنیانهای فرهنگی وعلمی کشور و تحقق آرمانهای بلند نظام اسلامی در عرصه دانش و معرفت خواهد شد. کتاب، میراث جاودانه بشریت است و اهتمام رهبر شهید انقلاب به این میراث و حرکت رهبر جدید انقلاب در این مسیر، نویدبخش آیندهای روشن برای فرهنگ و دانش در ایران اسلامی است.
حضرت آیتالله شهید سیدعلی خامنهای همواره تلاش داشتند ازمسیر کتاب ونوشتههایشان با مخاطبان و مردم همکلام شوند. ایشان چند عنوان کتاب را قلمی کردند و در سالهای اخیر موسسه حفظ آثار ایشان تلاش کرد بر مبنای سخنانشان در مقاطع مختلفتاریخی،کتابهایی رابرایمطالعه به بازارکتاب کشوروجهان عرضه کند.در ادامه،باهشت عنوان ازمهمترین کتابهای رهبر شهید انقلاب آشنا میشویم. این روزها فرصت خوبی برای بازخوانی اندیشههای آن امام ماندگار و مقتدر است.
۱- طرح کلی اندیشه اسلامی
از کودکی اصول دین را به وسیله شعرهای مختلف به ما یاد دادند، اما تا به حال چقدر به مفهوم واقعی این اصول و تأثیرشان در زندگی فردی و اجتماعیمان فکر کردهایم؟ حضرت آیتالله خامنهای در ماه رمضان سال ۱۳۵۳ با ارجاع به آیات قرآن به این موضوع اساسی پرداختهاند و تعریفی نو از اسلام را به مخاطبانشان ارائه دادند. اسلامی که از باور و عمل به دست میآید و هرگز نمیتوان در کنج عزلت به آن رسید؛ بلکه باید آن را دقیقا وسط میدانهای مبارزه پیدا کرد. ایمان، توحید، نبوت و ولایت موضوعات مهمی هستند که ایشان با کلام ساده و پرشورشان بهطور مفصل درباره آنها صحبت میکنند. این کتابچه مجموعه همان پلیکپیهایی بود که در جلسات روزانه ماه رمضان مسجد امامحسن(ع) در سال ۱۳۵۳در اختیار حاضران قرار داده میشد. فرقی نمیکند چه سنی داشته باشید یا دانش دینیتان چقدر باشد، پس از خواندن کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی» بیشک نگاه تازهای به دین و زندگی پیدا خواهید کرد.
۲- انسان ۲۵۰ ساله
آیا مسیر ائمه با یکدیگر متفاوت بوده است؟ آیا امامان ما اهداف متفاوتی را دنبال میکردند؟ و آیا تفاوت رفتار آنها در برابر حکومتهای زمانه، نتیجه خلقوخو و شخصیت فردیشان بوده یا دلیل دیگری داشته است؟ برای یافتن پاسخ این پرسشها، کافی است نگاهی به حلقههای «انسان ۲۵۰ساله» بیندازیم؛ مجموعهای که تاریخ ائمه اطهار(ع) را نه بهصورت روایتهای پراکنده، بلکه بهعنوان یک خط ممتد و بههمپیوسته ترسیم میکند. در حلقه دوم مجموعه «انسان ۲۵۰ساله»، حرکت تاریخی ائمه اطهار(ع) پس از پیامبر اکرم(ص) دنبال میشود. در این کتاب بهطور ساده و خلاصه خط امامت در برابر حاکمیتهای ستمگر و جریانهای انحرافی شرح داده شده است. مسیری ۲۵۰ساله همراه با صبر، مجاهدت و روشنگری. کتاب انسان ۲۵۰ساله با روایتی منسجم به ما نشان میدهد که هر امام، در شرایط ویژه زمان خود، نقشی یگانه در تداوم یک مسیر واحد داشته؛ مسیری که هدفش حفظ اسلام ناب و آمادهسازی جامعه برای تحقق عدالت الهی و تشکیل حکومت بوده است.
۳- همرزمان حسین
این کتاب مشتمل بر ۱۰ سخنرانی رهبر شهید انقلاب در ماه محرم سال ۵۱ است. ایشان بین سالهای ۴۶ تا ۵۵ بهطور متناوب در مناسبتهای مذهبی به تهران مسافرت میکردند و در جلسات مختلف به ایراد سخن میپرداختهاند. در محرم سال ۵۱ به تهران عزیمت میکنند و در هیات انصارالحسین(ع) و برخی جلسات دیگر به سخنرانی میپردازند. انصارالحسین(ع) از هیاتهای پرشور و انقلابی تهران بود و بسیاری از مبارزان انقلابی در جلسات این هیات شرکت میکردند و سخنرانان این جلسه نیز از میان روحانیان انقلابی انتخاب میشدند. معظمله از ابتدای تأسیس این هیات بارها در آن سخنرانی کرده بودند. نفس سخنرانی در این جلسه، یک اقدام انقلابی از سوی ایشان تلقی میشد. تمرکز اصلی این بیانات بر تحلیل زندگی امام سجاد(ع) تا امام کاظم(ع) است. چهار امام عزیزی که در اذهان متشرعان آن زمان بیشتر بهعنوان افرادی ساکت و منزوی معروف بودهاند.
۴- صلح امام حسن(ع)
آیا صلح امام حسن(ع) با عملکرد قهرمانانه امام حسین(ع) در کربلا در تناقض است؟ آیا امام حسن(ع) با صلح راهی متفاوت از امام حسین(ع) را انتخاب کرد؟ حضرت آیتالله خامنهای در سال ۱۳۴۸ با مشاهده نگاه مردم درباره عملکرد این دو امام بزرگوار به فکر نگارش نوشتاری تحلیلی بر صلح امام حسن(ع) افتادند وحتی یادداشتهایی نیز گردآوری کردند، اما هنگامی که با کتاب «صلحالحسن» نوشته شیخ راضی آلیاسین روبهرو شدندودیدندهرآنچه که به دنبال آن بودند در کتاب این عالم نجف به بهترین شکل جمعآوری شده است، تصمیم به ترجمه این کتاب ارزشمندگرفتند؛ کتاب «صلح امام حسن(ع)؛ پرشکوهترین نرمش قهرمانانه تاریخ» تحقیقی کامل، دقیق وروشن درباره یکی ازپیچیدهترین مقاطع تاریخ اسلام است.
حضرتآقا با وجود تسلط کاملشان به تاریخ اسلام و زبان عربی توانستهاند ترجمهای روان و جذاب از این کتاب را در اختیار خوانندهها قرار دهند.
۵- آفتاب در مصاف
حرکت امام حسین(ع) و قیام عاشورا به اقیانوس عمیقی میماند که هرچه بیشتر بتوانیم به عمق آن دست پیدا کنیم با شگفتیهای عجیبتری مواجه میشویم. کتاب «آفتاب در مصاف» جمعآوری جامعی از بیانات رهبری درباره حادثه عاشورا از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۹۰ است. این اثر در شش محور اصلی دستهبندی شده است: کلیات، شخصیت امام حسین(ع)، واقعه عاشورا، یاران عاشورا، دشمنان عاشورا و زیارات و ادعیه. این فهرستبندی دقیق و موضوعی به خواننده این امکان را میدهد تا بتواند بهصورت دستهبندی شده به مسائل مختلف قیام عاشورا دسترسی داشته باشد. انسجام منطقی محورهای مختلف کتاب باعث شده مطالعه موضوعی، بدون نیاز به خواندن پشت سر هم کل کتاب نیز برای خواننده فراهم باشد. کتاب آفتاب در مصاف یک گزینه بسیار خوب برای محققین و تمام کسانی است که دوست دارند به عمق حوادث عاشورا سفر کنند و با تحلیل مقام معظم رهبری درباره این حادثه بزرگ آشنا شوند.
۶- حماسه امام سجاد(ع)
این کتاب با تمرکز بر زندگی و مبارزات امام سجاد(ع) بهویژه پس از واقعه عاشورا، تصویری متفاوت از نقش او در تاریخ اسلام ارائه میدهد. آیتالله سیدعلی خامنهای در این کتاب با تکیه بر نظریه «انسان ۲۵۰ساله»، زندگی ائمه را بهعنوان یک حرکت مستمر و هدفمند در طول تاریخ شیعه ترسیم کرده است. کتاب حاضر در قالب ناداستان و تحلیل تاریخی ــ اجتماعی، به بررسی شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوران امام سجاد(ع) میپردازد و نشان میدهد چگونه ایشان با وجود اختناق و فشارهای حکومت اموی توانست جریان تشیع را از یک اقلیت ضربهخورده به یک نیروی اجتماعی تأثیرگذار تبدیل کند. ساختار کتاب شامل سخنرانیها و مصاحبههایی است که رهبر شهید در سالهای مختلف ایراد کرده و در آنها به ابعاد مختلف سیره امام سجاد(ع) و جایگاه او در روند کلی امامت پرداخته است. این اثر تلاش میکند جایگاه این امام را در امتداد مبارزات سیاسی ائمه شیعه و تأثیر آن بر تحولات بعدی جامعه اسلامی نشان دهد.
۷- دو امام مجاهد
در نگاه اول شاید به نظر بیاید تفاوتهای زیادی بین عملکرد امام حسن(ع) و امام حسین(ع) وجود دارد. حضرت آقا در کتاب دو امام مجاهد که پیاده شده شش منبر ایشان در سالهای ۵۱ و ۵۲ و در اوج مبارزات سیاسیشان است، ثابت کردهاند همانقدر که ما امام حسین(ع) را به مبارزه و جهاد میشناسیم امام حسن (ع) نیز در این مسیر بودهاند و بهطور کلی تمامی ائمه در مسیری واحد قدم برداشتهاند.
دو گفتار اول کتاب به سخنرانیهای حضرت آقا در حسینیه ارشاد تهران اختصاص دارد. ایشان در این دو منبر، جایگاه امام حسن(ع)، چرایی پذیرش آتشبس و تفاوت شرایط او با امام حسین(ع) را تحلیل میکنند. گفتارهای سوم تا پنجم، به سخنرانیهای شب تاسوعا، عاشورا و شام غریبان در مسجد کرامت مشهد اختصاص دارد و به بررسی قیام امام حسین(ع) میپردازد. گفتار آخر، نقد سه نظریه درباره قیام حسینی و ارائه نظریه صحیح و کامل حضرت آیتالله خامنهای است.
۸- فلسطین
مسأله آزادی فلسطین از دست غاصبان یکی از مهمترین آرمانهای انقلاب اسلامی ایران از روز اول تشکیل تاکنون بوده است. این آرمان مقدس حالا تبدیل به خواسته تمامی انسانهای آزاده جهان شده است. ابعاد تاریخی و استراتژی این مسأله بسیار عمیق و پیچیده است. جایگاه آیتالله خامنهای در مقام رهبری جهان اسلام باعث شده اطلاعات ایشان از این موضوع فراتر از مباحث نظری و تئوری کتابها باشد.هیچکس مثل ایشان نمیتواند عمق این مسأله وتأثیرش بر جهان اسلام را درک کرده و برای مردم شرح دهند. کتاب فلسطین گردآوری سخنان رهبر انقلاب درباره نزدیک به یک قرن جنایات اسرائیل، مقاومت و امید فلسطینیان است؛ تحلیلی عمیق و روشن که نشان میدهد این موضوع نه فقط یک مسأله سیاسی، بلکه یک مسأله انسانی است. این کتاب ارزشمند به زبانهای عربی، انگلیسی، اردو و کردی نیز ترجمه شده است. اگر میخواهید بدانید چرا داستان فلسطین برای امت اسلامی یک مسأله زنده و حیاتی است، این کتاب راهنما و منبعی خوب برای شماست.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
دستبرد تخصصی به حیات وحش
گفت و گو
منوچهر متکی در گفتوگو با روزنامه «جامجم» : آمریکا در موضوع هستهای اهلیت ندارد و صرفا به دنبال پیشبرد اهداف خود است