ایده تحریم جام جهانی، هرچندهنوز درحد فرضیه است،اما کمکم دارد به جریان اصلی گفتوگوها راه پیدا میکند. چهرههای ارشد فوتبال حالا این سؤال را مطرح میکنند که در بدترین حالت ممکن، فوتبال تا کجا حاضر است پیش برود تا در لحظه درست واکنش نشان دهد.
گفتوگوهای پشتپرده در اروپا
مراسم سالگرد فدراسیون فوتبال مجارستان در روز دوشنبه، به محلی برای بحثهای غیررسمی میان روسای فدراسیونهای ملی تبدیل شد؛ گفتوگوهایی درباره اینکه اروپا چطور میتواند در برابر چالش آمریکایی به یک موضع مشترک برسد.
در فضایی که بهشدت بیثبات است و بسیار سریع میتواند تغییر کند، همه میدانند انعطافپذیری مهم است، اما همزمان این هم روشن شده که اگر لحظه تصمیمگیری فرا برسد، هیچکس حق ندارد غافلگیر شود.به همین دلیل، این باور در حال تقویت است که نهادهای فوتبالی اروپا، چه در سطح فدراسیونهای ملی و چه تحت هدایت یوفا، باید حداقل برای یک موضع واحد آماده باشند. منابع مختلف از افزایش همبستگی میان مدیران فوتبالی اروپا خبرمیدهند؛ هرچند اظهارات اخیر ترامپ درباره اینکه قصد استفاده از زوربرای تصرف گرینلند رانداردوحتی صحبت از چارچوب یک توافق با احتیاط کامل دنبال میشود.
رابطه حساس فیفا و ترامپ
اگرچه بعضی فدراسیونها پیشتر با طنز یا بیتفاوتی به صحنه دریافت جایزه صلح از سوی جیانی اینفانتینو به ترامپ نگاه کرده بودند، اما حالا دیگر کسی نسبت به جدیت اتفاقات بیتوجه نیست.رابطه نزدیک ریاست فیفا با دولت ترامپ باعث شده فوتبال اروپا نتواند چشمش را ببندد. در محافل فوتبالی این باور شکل گرفته که فیفا عملا خودش را سیاسی کرده و اگر رئیسجمهور آمریکا فشارش را بر سرزمینی افزایش دهد که بیچونوچرا متعلق به یک عضو یوفا (دانمارک) است، این موضوع میتواند تبعات جدی داشته باشد.
تجربه روسیه، یک سابقه مهم
تاریخ هم بیانگر این موضوع این است. بعد از حمله نظامی روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، تیمهای روسی بهسرعت از رقابتهای بینالمللی کنار گذاشته شدند؛ نه صرفا با تصمیم فیفا و یوفا، بلکه چون سایر کشورها حاضر نبودند مقابل آنها بازی کنند.
حالا سؤال این است: اگر آمریکا دست به اقدام نظامی بزند، چراباید رفتاری متفاوت با آن صورت بگیرد؟ و چرا حضورش در جام جهانی باید بدون واکنش باقی بماند؟
برخی چهرههای کلیدی معتقدند اقدام نظامی میتواند همان خط قرمزی باشد که یوفا و فدراسیونهای اروپایی را وادار به تصمیم قاطع کند. البته اگر اظهارات اخیر ترامپ پابرجا بماند، بحث تحریم فعلا در حد زمزمه باقی خواهد ماند؛ سناریویی دور از دسترس، اما نه محال.
دولتها، فوتبال و تردیدها
هیچکدام از فدراسیونهای اروپایی عجلهای برای موضعگیری علنی ندارند و بسیاری احتمالا دنبالهرو سیاست دولتهای خود خواهند بود. اما این سؤال باقی است که آیا این رویکرد برای کسانی که معتقدند فوتبال میتواند و باید نقش متفاوتی ایفا کند، کافی خواهد بود یا نه.
وزیر ورزش فرانسه، مارینا فراری، اعلام کرده که پاریس فعلا برنامهای برای تحریم ندارد، اما با تأکید بر عبارت «در شرایط فعلی». در آلمان هم وزیر ورزش، کریستیانه شندرلاین، تصمیمگیری را به «نهادهای ذیصلاح ورزشی» واگذار کرده است.
فشار از داخل فوتبال
در دل ساختار فوتبال اروپا، کسانی هستند که باور دارند فوتبال میتواند جلوتر از سیاستمداران حرکت کند. ترامپ از دوره اول ریاستجمهوریاش، جام جهانی را پروژه شخصی خود دانسته و بارها به نقش خودش در موفقیت میزبانی آمریکا در سال ۲۰۱۸ اشاره کرده است.آسیب دیدن این پروژه بزرگ، آن هم به شکلی علنی و ملموس، قطعا برای او قابلتحمل نخواهد بود. حتی این احتمال مطرح است که اگر یوفا و فدراسیونهایش قدرتنمایی کنند، اینفانتینو مجبور شود برای حل بحران گرینلند وارد نوعی دیپلماسی جدی با دوستش شود.در یوفا هم کم نیستند کسانی که بدشان نمیآید اینفانتینو سر جایش نشانده شود. اختلاف پرسروصدای یوفا و فیفا در ماه می گذشته، بر سر رفتار اینفانتینو در کنگره فیفا در پاراگوئه، هنوز از یادها نرفته؛ هرچند آن اختلاف ظاهراً خیلی زود جمع شد.
افکار عمومی هم بیتفاوت نیست
با وجود همه اینها، بحثها هنوز درحد فرضیهاند،اما دیگرنمیشود آنها را صرفا خیالی دانست. طومار بسیار پرطرفداری که در هلند برای تحریم جام جهانی به راه افتاده، نشان میدهد افکار عمومی در صورت وقوع اتفاقات شدیدتر، میتواند حامی اقدام قاطع فوتبال باشد.شاید زمین بازی بهصورت بیسروصدا آماده شده باشد؛ امید هم این است که فوتبال، هرچند ناخواسته، هرگز مجبور نشود این سناریوی تیره را در عمل امتحان کند.
رایزنی ممدانی بهخاطر تماشاگران ایرانی
«تلاش میکنیم سیاست ترامپ در زمین محرومیت برخی تماشاگران را در جام جهانی تغییر دهیم.» این اظهارات جدید شهردار مسلمان نیوریورک برای رایزنی در زمین لغو محرومیت حضور تماشاگران برخی کشورها در جام جهانی ۲۰۲۶ است. ترامپ بهدلایل سیاسی تماشاگران چهار کشور یعنی ایران، سنگال، ساحلعاج و هائیتی را از حضور در جام جهانی محروم کرده است ممدانی اما موافق این تصمیمات نیست. شهردار نیویورک میگوید: «نیویورک شهری است که همه جهان میتوانند از آن بازدید کنند اما سیاستهای ترامپ باعث میشود برخی از تماشاگران از حضور در شهر من و این تورنمنت محروم شوند.»
