شمارش معکوس در پکن

پکن به نقطه جوش خود رسیده است. یک سال پیش از آن که پایتخت چین میزبانی المپیک تابستانی 2008 را برعهده گیرد نرخ رشد اقتصاد این کشور به رقم سرگیجه آور 12 درصد رسیده است.

کد خبر: ۱۴۹۲۱۵

آسمانخراش ها و مراکز خرید مجلل و بزرگ یک به یک از زمین سر برمی آورند تا در کنار 28 میلیون اصله درختی که برای کاستن از آلایندگی خفه کننده 3 میلیون خودروی پکن کاشته شده اند شهر را برای پذیرایی از جهانگردانی که مقارن با برگزاری بازیها به چین سفر می کنند ، آماده کنند.
شاید آنچه بیش از سایر موارد در نگاه اول توجه کسانی که این روزها به پکن سفر می کنند را به خود جلب می کند موج گسترده کارگران مهاجری است که از نقاط دور افتاده در جستجوی کار به این شهر آمده اند.
علاوه بر آنها دیگرانی هم هستند که جذب فرصتهای جدیدی شده اند که برگزاری المپیک در چین به وجود آورده است. سرمایه گذاری از سانفرانسیسکو ، نقاشانی از بروکسل ، آشپزهایی از رم و انبوهی از تجار و کاسبکارانی که از تایپه ، برلین و سایر جاها به پکن آمده اند تا از منافع برگزاری المپیک برخوردار شوند ، به شهرت برسند یا شاید روزی بتوانند به دوستان و بستگان خود بگویند مقارن با زمانی که چین خود را برای میزبانی دنیا آماده می کرد در این کشور بوده اند.

چینی ها به المپیک سال آینده به منزله فرصتی برای اثبات توانمندی هایشان به خود و دنیا می نگرند. ژاپنی ها در المپیک 1964 سعی کردند این واقعیت را به تصویر بکشند که ملتی نو از خاکستر جنگ برخاسته است . 24 سال بعد و در سئول بود که کره ای ها به جهانیان نشان دادند چطور ملتی در حال توسعه توانسته به مدرنیته برسد. با این حال گستره انتظاری که چینی ها از المپیک دارند و نقش سمبلیکی که این المپیک برای آنها دارد کاملا متفاوت از تجربه ملل دیگر است . برای میلیاردها نفری که در دوره زمانی برگزاری المپیک از پنجره تلویزیون خود به تماشای چین می نشینند المپیک فرصتی خواهد بود که در آن چین چهره نوین خود را در معرض دید جهانیان قرار می دهد. برای چینی های معمولی المپیک نقطه عطفی در تاریخ این کشور و نمادی از توان ملت چین در پشت سرگذاشتن دو سده تحقیر توسط خارجی هاست . لی ویلینگ 51ساله ، کارمند یکی از سوپرمارکت های پکن می گوید: در قرن نوزدهم چین را مرد مریض آسیا می خواندند. می افزاید: المپیک زمینه تغییر نگاه جهانیان به چین را فراهم می آورد. صدها هزار تن به چین می آیند تا از نزدیک شاهد بازیهای المپیک باشند اما در ضمن اقامت شان در اینجا خواهند دید که چین دیگر کشوری عقب مانده نیست . در همین حین مخالفان دولت چین امید دارند المپیک پکن و توجهی که جهانیان در بازه زمانی برگزاری المپیک به چین نشان می دهند به بازتر شدن فضای سیاسی این کشور کمک کند. برای ساکنان پکن برگزاری المپیک معنای دیگری هم دارد و آن تغییر چهره شهری است که در آن سکوت دارند.تا همین چند سال پیش پکن شهری بود که مدیران شهری تمامی تلاش خود را برای حفظ مولفه هایی که از کهن بودن این شهر حکایت دارد به عمل می آوردند. اکنون تلاش می شود این شهر به رقیبی برای شهرهایی چون لندن و نیویورک تبدیل شده و شهری نمونه در سده جدید باشد. بی شک در پکن بیش از هرجایی دیگری در دنیا تاثیر بازیهای المپیک را بر جامعه و فرهنگ می توان حس کرد. این تاثیر به چین ختم نمی شود و از آنجا که این کشور 23درصد جمعیت جهان را در خود جای داده تاثیر آن جهانی خواهد بود.ژانگ هونگ وو، استاد آکادمی علوم اجتماعی چین مجموع هزینه های مرتبط با المپیک 2008 را در حدود 38 میلیارد دلار برآورد می کند که چهار برابر بودجه المپیک 2004 آتن است . همان طور که از هر کشوری با حاکمیتی خودکامه می توان انتظار داشت همه پروژه های مرتبط با المپیک در موعد مقرر به بهره برداری می رسند. از 12پروژه ورزشی که قرار است در دوره برگزاری المپیک مورد استفاده قرار گیرند 11پروژه قبل از پایان سالجاری میلادی آماده بهره برداری می شود.خط پنجم متروی پکن که فرودگاه بین المللی این شهر را به سایر خطوط مترو متصل می کند یکماه قبل از آغاز المپیک افتتاح می شود و ترمینال جدید فرودگاه پکن که توسط نورمن فوستر، طراح صاحب نام اروپایی طراحی شده چند روز قبل از آغاز رقابت ها فعالیت خود را آغاز می کند.نیم میلیون داوطلب دوره های آموزشی را پشت سر گذاشته اند تا بتوانند پاسخگوی نیازهای مسافران خارجی ای باشند که برای تماشای رقابت های مختلف المپیک به چین سفر می کنند. با توجه به این که براساس برآوردهای صورت گرفته در ضمن برگزاری المپیک نیم میلیون گردشگر خارجی وارد چین می شود می توان این طور استنتاج کرد که به ازائ هر گردشگر خارجی یک راهنما فعالیت خواهد داشت .به لحاظ فیزیکی پکن شاهد عملیات عظیم تخریب و نوسازی بوده است . ژوجینگ لری ، کارگردانی 33ساله که در پکن متولد شده و در این شهر رشد یافته است ، می گوید: ناچار شدم به مدت 3ماه در شهرک دیگر اقامت کنم . می افزاید: وقتی بازگشتم تغییرات به وجود آمده در اطراف محل سکونتم به حدی بود که نمی توانستم بیشتر مناطق را شناسایی کنم . با این حال تغییرات به وجود آمده برای همه جالب نیست و لااقل 1.5 میلیون نفری که به اجبار منازل خود را ترک کرده اند چندان از این تغییرات احساس رضایت نمی کنند. لیوچینگ لین ، معاون کمیته اعزامی چین به کمیته بین المللی المپیک در سال 2001 برای کسب میزبانی المپیک 2008 در آن زمان گفته بود: با واگذاردن میزبانی المپیک به چین راه برای ارتقای حقوق بشر نیز هموار می شود. سایر مقامات چینی هم در آن زمان رویکرد مشابهی داشتند. لیو بعدا مدعی شد میزبانی المپیک به چین کمک می کند تا از دموکراسی ای پایدارتر و رسانه هایی آزادتر برخودار شود.تا این مقطع نشانه چندانی از تحقق این اهداف بروز نیافته است . درست است که براساس قوانین رسانه ای جدید چین که از ابتدای سالجاری میلادی اجرایی شدند اغلب محدودیت های موجود بر سر راه فعالیت خبرنگاران خارجی در این کشور برداشته شد و خبرنگاران می توانند به جای روش قبلی که آنان را ملزم کرد تصمیم خود برای گفتگو با افراد و تهیه گزارش را به صورت مکتوب به اطلاع وزارت امور خارجه برسانند آزادانه با هر که می خواهند مصاحبه کرده و گزارش تهیه کنند اما این پیشرفت منفرد نمی تواند تفاوتی در زندگی روزمره چینی ها ایجاد کند.گزارش اخیر عفو بین الملل پیرامون وضعیت آزادی بیان در چین که ماه گذشته میلادی منتشر شد از ادامه سرکوب رسانه های مستقل در چین حکایت داشت . دولت چین کماکان خبرنگاران آزاد را در صورت تخطی از قوانین زندانی می کند ، رسانه ها را در صورت انتقاد از دولت تعطیل کرده و خبرنگارانی که مطابق میل دولت عمل نکنند را از کار بیکار می کند. هوجیای 32ساله ، فعالی سیاسی که طی سالهای اخیر به دلیل دیدگاهش پیرامون سیاستگذاری های دولتی در حوزه هایی چون مبارزه با ایدز و بحران تبت به طور مداوم بین زندان و خانه در حال آمد و شد بوده و بارها تحت بازداشت خانگی درآمده وقتی در مورد التهاب سیاسی المپیک مورد سوال قرار می گیرد تنها با یک لبخند واکنش نشان می دهد. او به طور تلویحی می گوید وضعیت سیاسی چین در ماههای اخیر نه تنها بهتر نشده که حزب کمونیست برای جلوگیری از بروز بحران طی سال آینده با سرکوب فعالان سیاسی نوعی عملیات پیشگیرانه را آغاز کرده است .اگرچه مردم کوچه و بازار از این که چین میزبان المپیک 2008 است احساس غرور می کنند در مورد برنده اصلی برگزاری بدون دردسر المپیک هیچ تردیدی وجود ندارد. مایکل دیوک ، استاد بازنشسته امور چین در دانشگاه ونکوور کانادا می گوید: حزب کمونیست چین مشروعیت خود را تنها از دو منبع کسب می کند: ملی گرایی و اقتصاد. می افزاید: این در حالی است که المپیک راه را برای تقویت هر دو منبع هموار می کند. به اعتقاد دیوک برگزاری توام با موفقیت المپیک 2008 به این معنا خواهد بود که جهان چین را به عنوان قدرتی فرامنطقه ای پذیرفته است و این فرصتی نیست که زمامداران چینی به این راحتی ها از دست بدهند.