گرمایش زمین توهم نیست

خورشید منبع انرژی در منظومه شمسی است. نور و حرارت این سیاره است که موجب ادامه حیات بر روی زمین می شود. این حرارت و نور به شکل امواج الکترومغناطیسی به زمین می رسد. برخی از تابشهای مضر از سوی جو زمین جذب و بقیه به درون جو وارد می شوند. این تابشهای خورشیدی پس از برخورد به سطح زمین یا از سوی مواد سطحی جذب می شوند و بخش دیگری از آن نیز به شکل پرتوهای بازتابی به بیرون برگردانده می شوند.

اثبات حیات در زمین به نوشته روزنامه لس آنجلس تایمز ، سیاره ما شبیه به یک بیمار اورژانسی است ، باید تمامی سعی خود را برای حل سریع آن انجام دهیم و نمی توان به تجویز چند مسکن اکتفا کرد و نکته مهم در این میان آن است که تک تک ما انسان هایی که در هر کجای زمین زندگی می کنیم در این زمینه مسوولیم چه در ایران باشیم ، چه در امریکا ، چه در هندوستان یا چین یا هر جای دیگر. اگر فکر می کنیم که موجودات مهمی هستیم که در این سیاره زندگی می کنیم و لازم است حضور ما در این سیاره ادامه پیدا کند باید همین امروز مبارزه خود را شروع کنیم. اگر در این راه تعللی صورت دهیم ، ممکن است اتفاق بسیار ناخوشایندی رخ دهد. زمین تنها سیاره ای است که تاکنون حیات بر روی آن اثبات شده است اما اگر این روند ادامه یابد ، شاید این تنها جزیره شناخته شده حیات نیز نابود شود و در آن صورت همه ما مسوول خواهیم بود.

در شرایط عادی بخش عمده ای از تابشهای حرارتی به همان طریقی که وارد جو زمین شده اند، می توانند از آن خارج شوند تا تعادل دمایی زمین برقرار بماند. اما در سالهای اخیر در این چرخه مشکل کوچکی به وجود آمده است که برای درک آن باید سری به درون گلخانه های معمولی زد. در این گلخانه ها شما شاهد آن هستید که با وجود استفاده محدود از منابع گرمایی ، دمای محیط به شکل شگفت انگیزی با دمای بیرونی متفاوت است و درون گلخانه ها که عموما از جنس شیشه یا پلاستیک هستند گرمای بیشتری انباشت می شود. کلید این معما در ساختار پلاستیک اطراف فضای گلخانه است . زمانی که تابشهای گرمایی و نور خورشید به این محافظ می رسد، از آن عبور می کند چرا که این سطوح نسبت به طول موجهای مرئی شفاف هستند ، اما زمانی که تابش با سطح برخورد می کند ، اندکی از انرژی خود را از دست می دهد. کسانی که مختصری از فیزیک امواج را می شناسند، به شما خواهند گفت که این مساله معادل تغییر در فرکانس و طول موج پرتوهای تابیده شده خواهد بود. به این ترتیب طول موج این پرتوها به سمت امواج فروسرخ یا امواج حرارتی میل خواهد کرد و این پرتوها به سمت بیرون بازتابانده می شوند. اما این بار ساختار پلاستیک که در برابر ورود آنها شفاف بود ، در برابر خروج امواج حرارتی تیره می شود و اجازه خروج را به آنها نمی دهد و به این ترتیب حرارت در محیط به دام می افتد و دما افزایش می یابد. این رویداد در سطح سیاره زمین به شکل متفاوتی رخ نموده است . استفاده از منابع انرژی و عمدتا انرژی های سوخت های فسیلی باعث شده است میزان زیادی از گازهایی که به گازهای گلخانه ای معروفند و نمونه بارز آنها دی اکسید کربن است ، وارد جو زمین شوند. این گازها، نقش همان محافظ گلخانه را ایفا کرده اند و به این ترتیب دمای میانگین زمین اندکی افزایش یافته و ماشه تغییراتی را چکانده است که ممکن است منجر به فاجعه شود. شاید فکر کنید مگر یک درجه بالا و پایین چه تاثیری دارد؛ جواب ساده است : تغییرات گسترده ای در اثر همین اندک افزایش دما آغاز می شود. دمای اقیانوس ها بالا می رود، یخهای قطبی آب می شوند، دریاچه ها تبخیر می شوند و غلظت نمک آنها افزایش می یابد، طوفان های حاره ای یا هاریکن ها در بازه وسیع تری رخ می دهند و با افزایش سطح آبهای آزاد سرزمین های زیادی به زیر آب خواهند رفت و در نهایت در پی یک یخبندان کوتاه دوره ، دوران سوزان زمین آغاز می شود و سرنوشتی تلخ در انتظار آن خواهد بود و نابودی از گونه های کوچک تر که اتفاقا سرمنشا و در راس زنجیره غذایی هستند، هم اکنون آغاز شده و اگر فکری جدی نشود، به گونه های میانی هرم نیز منتقل می شود و برای این که سرعت رشد این فاجعه را دریابید بد نیست بدانید اگر این روند ادامه یابد تا سال 1340 خورشیدی تمام کلاهک یخ قطب شمال ذوب خواهد شد.به همین سادگی ، ما سیاره خود را در معرض نابودی قرار داده ایم و متاسفانه راه حل مورد نیاز که باید هم بسیار فوری مورد توجه قرار گیرد، بسیار ساده و در عین حال دست نیافتنی می نماید. باید تولید و انتشار گازهای گلخانه ای در حداقل زمان متوقف شود.پروتکل کیوتو در سال 1997 نخستین گام عملی دولتها در این خصوص بود که عملا شکست خورد. در این پروتکل از کشورهایی که نقش عمده ای در تولید گازهای گلخانه ای داشتند، خواسته شده بود میزان تولیدات خود را به طور جدی کاهش دهند؛ اما متاسفانه به دلیل حاکمیت اقتصاد در سیاست این توافقنامه از سوی کشورهای عمده تولیدکننده گازهای گلخانه ای رعایت نشد. امریکا که خود یکی از عمده ترین تولیدکننده هاست ، به همراه استرالیا و چین از امضای این پروتکل سرباز زدند و در حالی که ال گور، معاون ریاست جمهوی امریکا در دوره بیل کلینتون خود از بانیان این قطعنامه بود، اما این کشور با مخالفت کنگره و سرانجام رئیس جمهور جدید (جرج دبلیو بوش) باعث شکست این طرح شد. زمامداران این کشورها استدلال می کردند با این اقتصاد آنها دچار مشکلات جدی می شود و گویی همه فراموش کرده اند که همگی ما در یک سیاره زندگی می کنیم و اگر زمین در خطر قرار گیرد اصولا اقتصادی وجود نخواهد داشت که ضعیف یا قوی باشد. به هر روی این روزها نیز تلاشهای دیگری برای حل این مشکل در حال انجام است و این بار در حالی که فشار بیشتری به دولتها می آید، مردم عادی مخاطب قرار گرفته اند.افراد بسیاری در تلاشند تا مردم را با مسوولیت های خود در این باره آشنا کنند و واقعیت هم این است که تک تک ما می تواند نقش مهمی در کاهش این فرآیند داشته باشد از کاهش مصرف سوخت خودرو گرفته تا صرفه جویی در مصرف انرژی و بهینه سازی مصرف سوخت منازل شخصی . برای همین منظور است که امروزه تلاشهای گسترده ای صورت می گیرد. چندی پیش فیلم حقیقت ناخوشایند که بر مبنای کتابی با همین نام ساخته شده بود، جایزه اسکار بهترین فیلم مستند را به دست آورد. در این فیلم ال گور با استفاده از تصاویری تکان دهنده به بیان تاثیرات ناخوشایند گرم شدن زمین می پرداخت .گور در ادامه فعالیت هایش کنسرت بزرگی به نام زمین زنده را امسال اجرا کرد که در 8 شهر و 5 قاره و به مدت 24 ساعت برگزار شد و از مخاطبان آن خواسته شد تا در برابر بیماری سیاره مادری واکنش نشان دهند و این تنها 2 نمونه از صدها اقدامی است که در این زمینه صورت گرفته است.