فرار از فاجعه

روز 29 آگوست و اندکی پس از ساعت 9 صبح بود که گروهی از پرسنل نیروی هوایی ارتش ایالات متحده وارد سنگری خاک گرفته در پایگاه هوایی میوت در داکوتای شمالی شدند.

کد خبر: ۱۴۸۶۸۷

آنان دستور داشتند تعدادی موشک کروز قدیمی که کلاهک هایشان غیرفعال شده بود را به قبرستان تسلیحات ارسال کنند.
آنان در کوتاهترین زمان ممکن موشک ها را روی چهارچرخ های مخصوص حمل بمب قرار دادند و برای نصب روی یک فروند بمب افکن سنگین B52 که روی باند پرواز منتظر بود به سوی سکوی نصب هدایت کردند.
موشک ها در ظاهر همگی شبیه هم بودند. خدمه زمینی موشک های خاکستری رنگ را زیر بال های B52 نصب کردند.
روی هر بال شش فروند موشک نصب شد. پس از پایان کار مسوول کنترل در حالی که فهرستی از تسلیحاتی که قرار بود از پایگاه خارج شوند را چک می کرد برگه خروج موشک ها را که از مدل AMG129 بودند ، امضا کرد.

موضوعی که هیچ کس متوجه نشد آن که 6 فروند از موشک ها حامل کلاهک های هسته ای بودند که هر یک معادل 10 برابر قدرت بمبی که در پایان جنگ دوم جهانی درهیروشیما منفجر شد توان تخریبی داشتند. جزییات بعدی که مربوط به انتقال این موشک به فراسوی قلمرو و امریکا و انتقال آنها به پایگاه هوایی لوئیزیانا بود و نزدیک به 36 ساعت طول کشید هنوز هم نامشخص است .این اولین مورد پرواز بمب افکن حامل بمب اتمی بر فراز خاک ایالات متحده طی 40 سال گذشته بود. تنها پس از فرود آمدن این B52 بود که کارکنان پایگاه هوایی لوئیزیانا متوجه ماجرا شدند. موضوع به حدی اهمیت داشت که بلافاصله گزارش هایی برای رابرت گیتس ، وزیر دفاع و جورج بوش ، رئیس جمهور ارسال شد. وقوع این حادثه موجب شد سوالات زیادی پیرامون امنیت زرادخانه هسته ای ایالات متحده آن هم در زمانی که تمامی امکانات پنتاگون معطوف جنگ در عراق و افغانستان شده است ، به وجود آید. سه هفته پس از آن که گزارشاتی پیرامون این حادثه به رسانه ها درز کرد واشنگتن پست با انتشار گزارشی به این واقعیت اشاره کرد که 6 موشک حامل کلاهک های هسته ای بدون کسب هیچ گونه مجوز از مقامات ارشد ایالات متحده یا در نظر گرفتن تمهیدات امنیتی برای 24 ساعت در پایگاه هوایی لوئیزیانا در فضایی آزاد نگاهداری شده بود.این ماجرا تهدیداتی چند بعدی را به تصویر می کشید. مساله فقط این نبود که کلاهک های هسته ای امکان داشت اشتباها و بر اثر ضربه فعال شوند بلکه احتمال به سرقت رفتن کلاهک ها یا ایراد صدمه تعمدی به آنها که می توانست موجب انتشار مواد رادیواکتیو آلاینده شود نیز وجود داشته است.

اشتباهاتی در سنگر

پایگاهی که بمبها از آن خارج شد یکی از دورافتاده ترین پایگاه های هوایی ارتش ایالات متحده است. این پایگاه در منطقه ای عاری از پوشش گیاهی و بسیار سرد در شمال امریکا و در نزدیکی مرزهای کانادا قرار گرفته جایی که دمای هوا در زمستان گاه به 20 درجه زیر صفر می رسد. کار روزانه کارکنان پایگاه عملیات نگاهداری 35 فروند B52H هشت موتوره غول پیکر را شامل می شود که جدیدترین آنها 45 سال پیش از خطوط مونتاژ خارج شده اند. علاوه بر آن نگهداری 150 فروند موشک قاره پیمایی که در سیلوهای زیرزمینی مناطق اطراف پایگاه آماده شلیک هستند از دیگر مسوولیت های کارکنان پایگاه است . صدها موشک هسته ای کوچک از جمله موشک های کروز حامل کلاهک های هسته ای نیز در سنگرهای زیرزمینی میوت ذخیره شده است .در بین تسلیحات متعددی که در سنگرهای میوت نگهداری می شود موشک های کروز AMG129 با قابلیت حمل کلاهک هسته ای که از امکان نصب روی بمب افکن های B52 برخوردار است ، سلاحی شناخته شده و متعارف تلقی می شود. این موشک به دلیل شکل و طراحی منحصربه فرد براحتی از سایر مدل ها قابل تشخیص است .پاییز گذشته بود که دونالد رامسفلد، وزیر دفاع وقت ایالات متحده با امضای دستورالعملی فرمان خروج 400 فروند موشک AMG129 که بالای 17 سال عمر دارند را از فهرست سلاحهای عملیاتی ارتش صادر کرد. قرار بود پایگاه هایی که این موشک را در اختیار دارند پس از جداسازی و غیرعملیاتی کردن کلاهک ، موشک ها را برای نابودی به پایگاه هوایی مارکزدیل واقع در نزدیکی شروپودی لوئیزیانا ارسال کنند.ساعت 9صبح 29آگوست به وقت محلی بود که خدمه زمینی پایگاه میوت وارد منطقه ای حفاظت شده در مرکز پایگاه شدند که سنگرهای نگهداری موشک های کروز در آن قرار دارد. موشک های 7متری در کمتر از نیم ساعت روی تجهیزات پرتابی خاصی که زیر بال های B52 نصب می شود ، سوار شدند.موشک های AMG129 حامل کلاهک های W80I است که هر یک قدرتی در حدود 150کیلو تن دارند (هر کیلو تن معادل قدرت انفجاری هزار تن TNT است). قرار بود کلاهک ها از موشک ها جدا شوند و جای آنها کلاهک های فلزی تو خالی که وزنی معادل کلاهک اصلی دارند روی موشک ها نصب شود تا امکان نصب درست موشک ها روی بال هواپیما فراهم شود.اشتباه مسوول کنترل موشک ها به علاوه اهمال خدمه زمینی در خارج کردن کلاهک های هسته ای و جایگزینی آنها با کلاهک های فلزی توخالی شکل گیری ماجرایی را رقم زد که می توانست به بزرگترین فاجعه هسته ای تاریخ تبدیل شود.
اگرچه B52 حامل این محموله از حوالی ظهر آماده پرواز به پایگاه لوئیزیانا بود عدم آمادگی پایگاه مقصد برای تحویل گرفتن محموله موجب شد پرواز این بمب افکن تا ساعت 10 ظهر روز بعد به تاخیر بیفتد.
وقتی بمب افکن حامل موشک ها ساعت یازده ونیم روز بعد در پایگاه مارکزدیل به زمین نشست عملیات تخلیه موشک ها قرار بود بلافاصله انجام شود اما این عملیات به دلیل نامعلومی تا ساعت 8 شب به تاخیر افتاد. با آغاز عملیات تخلیه موشک ها بود که یکی از خدمه زمینی متوجه چیزی نامعمول در مورد موشک ها شد و دقایقی بعد با حضور افسر ناظر در محل و تشخیص اشتباه صورت گرفته دستور حفاظت ویژه از موشک ها صادر شد. نیروی هوایی در ابتدا تصمیم گرفت با استناد به قانون منع انتشار اخبار مربوط به جابه جایی سلاحهای تاکتیکی از افشای این ماجرا خودداری کند اما درز اطلاعاتی در این رابطه به نشریه داخلی ارتش موجب شد رسانه ها نیز از این اطلاع یابند. خبر مربوط به این ماجرا در شماره 5سپتامبر نشریه داخلی ارتش منتشر شد و تنها یک روز بعد نیویورک تایمز اولین بار به آن اشاره کرد.

سکوت رسانه ای

اگرچه گمان می رفت با درز این ماجرا به رسانه ها صدای زیادی برپا شود اما با مداخله آژانس امنیت داخلی امریکا (NSA) در روند انتشار اخبار مربوط به این مساله ، رسانه ها ترجیح دادند بی سر و صدا از کنار آن بگذرند.

با وجود تمامی مخاطراتی که این اشتباه می توانست به همراه داشته باشد همکاری نهادهای اطاعاتی و امنیتی با پنتاگون موجب شد ماجرا از نگاه مطبوعات و مردم موضوعی محرمانه تلقی شود.
شاید به همین دلیل بود که شبکه تلویزیونی NBC چند روز قبل با انتشار خبری حادثه پایگاه هوایی میوت را تمام شده توصیف کرد.