گلوگاه نامرئی
وهاب در حالی که روی قالیچه ای کهنه و نخ نما در مغازه کوچک خود در مرکز پیشاور قدیم چهار زانو نشسته و دسته ای اسکناس را روی پیشخوان مغازه تکان می دهد
مرد چاق در حالی که لبخندی بر لب دارد ، توضیح می دهد قادر است تقریبا بلافاصله هر مبلغی راکه مشتری بخواهد به هر نقطه ای از دنیا حواله کند.
او در حالی که یک ماشین حساب و یک گوشی تلفن ماهواره ای را از کشوی میز کوچکی در کنارش بیرون می کشد روند حواله پول را تشریح می کند و می گوید: پول را تحویل می دهید. من با رابطم در لندن تماس می گیرم و ساعاتی بعد ذینفع حواله می تواند وجه را دریافت کند. وی می افزاید: به همین سادگی و کاملا تضمین شده.
حواله های سریع ، کم هزینه و عاری از هرگونه کاغذ بازی به رغم قدیمی بودن روش متداول نقل و انتقال وجه نقد بین پاکستان و دنیای خارج است . صدها هزار کارگر مهاجر پاکستانی از این روش برای ارسال درآمدهای خود برای خانواده هایشان در وطن استفاده می کنند.
با این حال تنها کارگران مهاجر نیستند که به این روش توجه نشان می دهند بلکه قاچاقچیان موادمخدر و تامین کنندگان نقدینگی مورد نیاز گروههای شبه نظامی افراطی هم از آن به عنوان راهی ساده برای پولشویی یا جابه جایی وجوه نقد در مقیاس کلان استفاده می کنند.
خشونت های شایع در شمال پاکستان در واقع با پولهایی که منشائ خارجی دارند، شکل می گیرد. سیستم مالی ناکارآمد پاکستان موجب شده نقل و انتقال نقدینگی به داخل پاکستان از طریق همین حواله های سنتی انجام شود و گروههای شبه نظامی افراطی هم از مزایای این روش بی نصیب نمانده اند.
اعطاکنندگان کمکهای مالی به این گروهها که بیشتر از اتباع کشورهای عرب غنی از نفت حاشیه جنوبی خلیج فارس هستند کمکهای خود را که بین چند هزار تا چند میلیون دلار در نوسان است از طریق همین حواله ها به گروههای افراطی در پاکستان می رسانند.
ست جونز ، از تحلیلگران موسسه رند در واشنگتن ، پایتخت ایالات متحده می گوید: در غیاب کمکهای مالی خارجی ، بویژه کمکهای شیوخ ثروتمند کشورهای عرب فعالیت شبه نظامیان افراطی پاکستان هیچ گاه تا این حد افزایش نمی یافت . می افزاید: وقتی از کمکهای خارجی صحبت می کنیم پای دهها یا شاید حتی صدها میلیون دلار نقدینگی در بین است. فشارها بر پرویز مشرف ، رئیس جمهور پاکستان برای جلوگیری از ادامه فعالیت واسطه های انتقال نقدینگی به این کشور از طریق صدور حواله های غیررسمی روبه فزونی گذاشته است . بحران ماه گذشته مسجد لعل اسلام آباد ، جایی که مدیران مدرسه بدون داشتن هیچ گونه منبع مالی مشخص هزینه های زندگی و تحصیل 6هزار تن را تامین می کردند موجب شد باری دیگر مساله حواله ها در کانون توجه رسانه ها و سیاستمداران قرار گیرد. کراچی کانون اصلی تامین نقدینگی طالبان و افراطیون پاکستانی است. همین اواخر بود که ماریان پرل ، بیوه دانیل پرل ، خبرنگار روزنامه وال استریت ژورنال که در سال 2002 میلادی در کراچی به قتل رسید علیه یک موسسه مالی غیررسمی که در انتقال نقدینگی به داخل پاکستان فعال است اعلام جرم کرد.
|
فشارها بر پرویز مشرف ، رئیس جمهور پاکستان برای مهار افراطی گری و گروه های شبه نظامی روبه فزونی گذاشته است |
با این حال جریان ارسال پول برای گروههای افراطی پاکستان خیلی پیچیده تر از آن است که براحتی قابل ردیابی باشد. دولت پاکستان مدتی پیش جابه جایی پول با حواله های غیررسمی را که روش مورد علاقه بن لادن برای انتقال پول از دبی در امارات عربی متحده به پاکستان بود را ممنوع اعلام کرد اما پلیس فاقد قدرت کافی برای مقابله با این شیوه بویژه در نواحی قبایلی نشین کشور است .بسیاری از وهابی ها حتی زکات خود را برای گروههای افراطی پاکستان ارسال می کنند. وجوهی که از این بابت فقط از عربستان سعودی به پاکستان می رود بیش از 50 میلیون دلار در سال برآورد شده است . تاثیر پولهای نفتی عربها در ایالت سرحدات شمالی پاکستان کاملا مشهود است. تعداد مدارس مذهبی وابسته به وهابی ها در این ایالت از 30 در سال 1680میلادی به بیش از 150 رسیده است . یکی از جدیدترین این مدارس جمعیت اعصاریه نام دارد که در میانه مزرعه ذرت بزرگی در حومه پیشاور احداث شده است. بنای این موسسه که با هزینه ای بالغ بر یک میلیون دلار احداث شد متضمن ساختمان های چند طبقه است که کلاسهای درس ، خوابگاه های کافی برای 1200 طلبه ، مرکز پزشکی و مسجدی بزرگ و زیبا را شامل می شود. هزینه سالانه تحصیل در این مدرسه مذهبی فقط 20 دلار است که به یمن سخاوتمندی اعطاکنندگان کمکهای بلاعوض به این مدرسه در عربستان سعودی ، کویت و قطر کسری از هزینه های واقعی است . مدیران این مدرسه ادعا دارند هیچ گونه ارتباطی با شبه نظامیان افراطی ندارند اما شواهد موجود از واقعیت های دیگری حکایت دارد. جماعت الدعوه ، از گروههای وهابی افراطی چند مینی بوس جدید را به این مدرسه اهدا کرده و به ظاهر تعدادی از ثروتمندان سعودی متعهد شده اند چنانچه این سازمان وارد فعالیت های سیاسی شود هزینه های این فعالیت ها را تامین کنند.
منبع : نیویورک تایمز
گفت و گو
