بهشتی در دل کویر

شهر کوچک ماهان در 35 کیلومتری کرمان بر محور 2 بنای تاریخی شکل گرفته است. اولی مقبره «شاه نعمت الله ولی» و دومی «باغ شازده».
کد خبر: ۱۴۲۴۵۶

این دو بنا شگفتی های خاص خود را دارند اما شگفتی اصلی که موجب می شود شما بتوانید یک سفر 3 روزه و به یادماندنی را در ماهان تجربه کنید، آب و هوای این شهر است. ماهان ، بهشتی در دل منطقه گرم ، خشک و کویری کرمان است ، تنها چندکیلومتر این سوتر کرمان گرم و آن سوتر بم و جیرفت کویری. ماهان سبزی سرشاری است با خنکای بادی که می وزد و سایه ای مدام که بر سر شهر گسترانیده شده است.
بنای «باغ شازده» نمادی از اشرافیت مضمحل شده ایرانی است. یادگاری از عصر قجری ، از سال 1298 هجری قمری . این باغ تفرجگاه شخصی شاهزاده عبدالحمید میرزای فرمانفرما بوده است. یکی از پدران خاندانی که ریشه در قاجار داشت و در دوران پهلوی اول و دوم نقشگاه تعیین کننده ای در تاریخ ایران داشته اند.

از دیدن مناطق جنوبی ایران در تابستان غافل نشوید. نه! ما آزار نداریم اما در بخشهای جنوبی ایران مناطقی است که اگر در تابستان دیده نشوند، نمی توانید به شگفتی هایشان پی ببرید و «ماهان» یکی از این مناطق است .وقتی به دیدن باغ شازده می روید، خیلی ذهنتان را مشغول نکنید که این خاندان چه کرده اند. مهم این است که حالا شما درون تفرجگاهی ایستاده اید که دیگر شخصی نیست و نسیم ملایمی که لابه لای آن درختهای بلند می پیچد، صورتتان را نوازش می کند.وقتی می خواهید وارد باغ شازده شوید، ابتدا به سر در دقت کنید.
جای خالی کاشی خورشیدی را بر سر در می بینید که عامدانه در مرمت به آن دست نزده اند. این بار البته تنبلی و بی مسوولیتی در کار نبوده است. جای خالی این کاشی خود به اندازه کافی تاریخی است. وقتی شاهزاده عبدالحمید میرزای فرمانفرما، حاکم وقت کرمان و بلوچستان تصمیم می گیرد در منطقه ای خوش آب و هوا از جاده ابریشم تفرجگاهی شخصی بنا کند، هنوز در راس کار بود؛ اما در طول ساخت تفرجگاه بیمار شد و سرانجام در سال 1298 هجری قمری مرد.
کارگر بنایی که مشغول ساخت سر در بوده است ، احتمالا به اجبار وقتی خبر مرگ شازده را شنید، تغار گچی اش را محکم به دیوار کوبید و کاشی خورشیدی را نیمه کاره رها کرد و گریخت. کاشی خورشیدی نیمه تمام ، از این نظر خود یک نیمه تمامی تاریخی است. درست مانند خود خاندان فرمانفرما که شاهزاده قجر بودند و دولتمردان ناکام پهلوی.
حالا اگر از دیدن کاشیکاری سر در فارغ شدید، وارد نشوید. کمی حوصله به خرج دهید. در بازدید از اماکن تاریخی ، حوصله و دقت حرف اول را می زند، چون اگر این دو را نداشته باشید در آینده خواهید فهمید که بسیاری از دیدنی ها را ندیده اید. درست از زیر سردر می توانید نمای کلی باغ را ببینید. استخری پلکانی که از مقابل بنای اصلی تا نزدیکی های در ورودی ادامه دارد و در میانه اش فواره هایی زیبا ساخته شده است.
حالا پشت سرتان را نگاه کنید. کوههای جوپار و بلوار را می توانید ببینید و البته دشتی خالی و سوزان گسترده تا دامنه کوه. حالا این تضاد سبزی باغ شازده و خشکی کویر را بهتر می فهمید. اگر از آب و هوای خنک باغ شازده در تابستان گرم لذت نمی برید، می توانید بروید در این کویر خشک قدم بزنید که البته عواقب آن به خودتان مربوط می شود.
حالا می توانید کمی قدم بزنید و با پیمودن مسیری که به یقین روزی شازده فرمانفرما از آن گذشته است به کوشک اصلی برسید که این روزها قهوه خانه ای سنتی شده است و زمانی قرار بوده محل اصلی سکونت شازده باشد. در کناره بنای اصلی و بالای ورودی باغ ، ساختمان هایی ساخته شده اند که به احتمال برای خدمات و زندگی خدمه و پذیرایی از میهمانان پیش بینی شده بوده است. باغ شازده 2 ورودی فرعی هم دارد که حالا نمی توانید از آنها وارد شوید، چون باید از در اصلی وارد شوید و بلیت بخرید، اما به هر حال 2 ورودی فرعی نیز در قامت طولی باغ ساخته شده است تا اگر شازده خواست میانبری بزند و دلش نمی خواست منظره عمومی باغ و کوههای جوپار و بلوار را ببیند، از آنها وارد باغ شود. مسیری که فقط شازده می توانسته از آنها وارد شود.
اگر باغ را خوب دیدید و خنک شدید به مقبره شاه نعمت الله ولی بروید تا باز هم از شگفتی بهره مند شوید. عارف مشهوری که در این شهر خوش آب و هوا مدفون شده است. بنای مقبره شاه نعمت الله ، محصول مشترک سلسله صفویه و قاجاریه است. شاه نعمت الله ولی با نام واقعی «نورالدین» در حلب متولد شد و در کوهبنان کرمان ماند و خواند تا در سال 834 هجری قمری درگذشت.

کهن ترین بخش مقبره شاه نعمت لله گنبد آن است که به دستور احمدشاه ساخته شده و روی آن را با کاشی فیروزه ای پوشانده اند

از در اصلی که وارد بنای مقبره می شوید در صحن اتابکی ایستاده اید. این صحن از سوی «علی اصغرخان اتابک» صدراعظم ناصرالدین شاه ساخته شده است که به دلیل جفاکاری ترور شد. صحن اتابک نمادی است از دنیای امروز و پس از آن صحن وکیل الملکی ساخته شده است که نمادی از دنیای فرداست. صحن وکیل الملکی از سوی «محمداسماعیل خان وکیل الملک» ساخته شده و مرتضی قلی خان ، فرزند او 2 مناره برای صحن ساخته است . مقبره «امیرنظام گروسی» ادیب و سیاستمدار عصر قاجار در همین صحن واقع شده است.
جلوتر که بروید به آستانه حرم می رسید. کنار در ورودی حرم یک کشکول بزرگ فلزی از مس و برنج قرار دارد که روی آن اشعار عرفانی ، یاهو و یا علی نوشته شده است و مردم نذورات خود را درون آن می ریزند.
در 4 سوی حرم ، 4 در خاتم و منبت کاری شده وجود دارد که بالای آنها با کاشیهای معرق تزیین شده است و در زیر یکی از آنها تابلوی تمثال شاه نعمت الله ولی هم دیده می شود. بنای بقعه حرم به خرج «احمدشاه دکنی» مرید هندی شاه نعمت الله ساخته شده و البته احمدشاه این پول را برای خود عارف مشهور ایرانی فرستاده بود؛ اما پول دیرتر از اجل به شاه نعمت الله می رسد. بنابراین پولی که به کار بقای پیر نیامد، به کار بنای پیر می آید.
کتیبه داخلی گنبد حرم ، آیات قرآنی با خط طلایی بر زمینه لاجوردی است. حالا می توانید وارد رواق شاه عباسی شوید که در زمان شاه عباس صفوی ساخته شده است و در جنوب غربی آن اتاقک کوچکی وجود دارد که مقبره درویشی گمنام است ، درویشی که پیش از مرگش ، دیوارهای اتاق را از نقاشی پر کرده است.
پس از این ، بنای صحن میرداماد قرار گرفته است که باز در دوران شاه عباس صفوی ساخته شده و بعد صحن حسینیه که آن را محمدشاه قاجار بنا کرده است. صحن حسینیه ، مناره هایی به ارتفاع 42 متر دارد که از بلندترین مناره های مساجد ایران است.
کهن ترین بخش مقبره شاه نعمت لله ، گنبد آن است که از سوی «احمدشاه بهمنی» از شاهان بهمنیه دکن ساخته شده و روی آن را با کاشی آبی فیروزه ای پوشانده اند. در ضمن ، این بنا موزه ای دارد که البته چون ورودی آن جلوی چشم نیست ، باید آن را کشف کنید. به هر حال مکاشفه و عرفان با هم رابطه ای دارند. این را حتما بدانید که اگر از موزه مقبره شاه نعمت الله ولی دیدن نکنید حتما چیزی را از دست داده اید. پس وقتی خواستید به ماهان سفر کنید روی دست راستتان ضربدری بزنید که کشف موزه را فراموش نکنید.

سوغات ماهان

می دانید کمی عجیب است که شما اصرار داشته باشید هر جایی که می روید، چیزی هم به یادگاری بخرید. شهر کوچکی مانند ماهان نه سوغاتی خاصی دارد و نه رستورانی که بتوانید در آن غذای محلی بخورید. نمی توانید در خانه مردم را بزنید و بگویید: ببخشید! برای من کمی قاتق تخمه یا خوراک لب لبو درست کنید که مسافرم. مردم ماهان حق دارند شما را چپ چپ نگاه کنند.
اما اگر هنوز اصرار دارید که حتما یادگاری از ماهان داشته باشید تا با دیدنش یاد باغ شازده و مقبره شاه نعمت الله ولی بیفتید، می توانید از فروشگاهی که درون مقبره است خرید کنید. حواستان باشد، مبادا مثلا یک سینی قلمزنی شده با تصویر درویشی شوریده بخرید که بعد بفهمید سوغات اصفهان را از ماهان خریده اید. ترمه های ریزبافت تر از ترمه های یزد، خورجین و قالیچه های کوچک ، یادگاری مناسبی است که البته باید بدانید در کرمان بافته می شود؛ اما دست کم شما آن را تنها از یک فاصله 35 کیلومتری خریده اید که به اندازه اصفهان بی ربط نیست.
در ضمن هنگام برگشت ، پسته کرمان را فراموش نکنید. شهر کرمان و رفسنجان مرکز معروف ترین پسته ایران است. پسته های خوشمزه و صادراتی را از دست ندهید.


هژیرپلاسچی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها