شنا در استخرهای میکروبی

ورزش شنا یکی از مفیدترین و مفرح ترین ورزشهایی است که با شروع فصل گرما انبوهی از علاقه مندان را به سوی خود جذب می کند.

کد خبر: ۱۳۶۷۲۲

استخرها با توجه به ایمنی بالایی که دارند می توانند محل خوبی برای تفریح ، منبعی برای درآمد و مکانی مناسب برای دوستداران ورزش شنا باشد. متاسفانه از دیرباز استفاده کنندگان از استخرهای عمومی با خطر گروه گسترده ای از بیماری ها مواجه بودند. اگر موازین بهداشتی از جانب صاحبان استخر و استفاده کنندگان بدرستی رعایت شود، این خطرات به میزان قابل توجهی کاهش می یابد.

برای آن که بتوانید در روزهای گرم بهار و تابستان از دلچسب ترین و مفرح ترین ورزش این فصلها استفاده کنید، باید استخری با شرایط مطلوب بهداشتی داشته باشید. مهمترین جزئ یک استخر پاک ، آب آن است. در هر استخر باید دستگاه کلرزنی و سیستم تصفیه آب وجود داشته باشد؛ اما این کافی نیست. برای اطمینان از تمیز و بهداشتی بودن آب استخر، متصدیان استخر باید هر روز مقدار کلر آب را بسنجند. مورد دیگری که روزانه کنترل می شود مقدار اسیدی یا قلیایی بودن آب است که آن هم در این دفتر ثبت و در صورت بازدید بازرسان بهداشت محیط ارائه می شود. همه ما گاهی تجربه کرده ایم که پس از استخر دچار سوزش چشم ، بینی و آب ریزش و التهاب آن شده ایم ، در صورتی که به عنوان مثال دفعه قبل در استخر چنین حالتی برایمان پیش نیامده است.
علت آن است که زیادی مقدار کلر استخر هم مثل کمبود آن مشکل ساز است. کلر باقیمانده مقیاسی است که کارشناسان بهداشت محیط برای تعیین وضعیت مطلوب کلر آب استخر استفاده می کنند و معرف مقدار کلری است که آب پس از طی مسیر از منبع کلر تا استخر حاوی آن خواهد بود. این مقدار باید بین یک تا 5.3 میلی گرم در لیتر باشد که البته در شرایط مختلف مثل زمان بروز همه گیری ممکن است مقادیر بیشتری تعیین شود. دیگر خصوصیات بهداشتی آب استخرها مانند خصوصیات فیزیکی ، شیمیایی و همین طور وجود عوامل بیماریزای میکروبی و قارچی گوناگون ، به وسیله کارشناسان بهداشتی که مرتب استخرها را بازدید می کنند، بررسی می شود.
تمهیدات جانبی برای پاک ماندن آب از آبی که در استخر تصفیه شده و کلر زده می شود باید طوری استفاده شود که حداقل آلودگی به آن اضافه شود و دیرتر کثیف شود. اول آن که شناگران پیش از ورود به استخر باید دوش بگیرند و بدن خود را کاملا بشویند کنند. البته دوش گرفتن پس از استفاده از استخر هم لازم است. علت آن است که کلر باقیمانده و نیز آلودگی های احتمالی روی پوست و مو زدوده شود. تعداد کافی دوشهای موجود در محوطه استخر هم برای استفاده بهینه از آنها مهم است. این تعداد بر حسب تعداد شناگران و مدت زمان نوبت شنا تعیین می شود. حوضچه محتوی ماده ضدعفونی کننده هم چیزی است که وجود آن برای هر استخری لازم است. از این حوضچه برای ضد عفونی کردن پای شناگران ، پس از دوش و پیش از ورود به استخر باید استفاده کرد.
از طرف دیگر، وضعیت ساختمان و شیب بندی موج شکن استخر باید به نحوی باشد که آب سرریز شده از استخر، دوباره به داخل آن بازنگردد و باعث آلودگی آن نشود.

وظیفه وزارت بهداشت

کارشناس مسوول اداره بهسازی اماکن عمومی وزارت بهداشت با بیان این که نظارت بر اماکن عمومی از وظایف بازرسان بهداشت محیط است ، می گوید: در ایام خاص سال نظیر فصل تابستان نظارت های بهداشتی بر استخرهای شنا تشدید می شود. مهندس سید رضا غلامی با بیان این که بر اساس بخشنامه صادر شده تمامی متصدیان استخرهای دولتی و غیر دولتی با استخدام یک فرد موظف به ثبت شرایط بهداشتی اماکن هستند، می افزاید: همکاران بهداشت محیط وزارت بهداشت نیز نظارت عالیه بهداشتی را انجام می دهند و هر 15 روز یکبار از آب استخرها بررسی وجود آلودگی میکروبی نمونه برداری می شود.
این کارشناس وزارت بهداشت با اشاره به وجود بالغ بر 400 هزار مکان عمومی در کشور می گوید: بر اساس آخرین گزارش های ارسالی ، 70 درصد استخرها موارد بهسازی مانند موارد ساختمانی مرتبط با سلامت را رعایت کرده اند و از این 70 درصد، 30 درصد استخرها در تمامی موارد بهداشتی را رعایت می کنند.

آسیب های کلر

یکی از وظایف پوست محافظت از بدن در برابر آسیبهای محیطی است. خارجی ترین لایه پوست که لایه شاخی نام دارد به عنوان سدی مقاوم از ورود عوامل خارجی به قسمت های داخلی تر پوست جلوگیری می کند. هنگامی که فردی وارد استخر می شود لایه شاخی شروع به جذب آب حاوی کلر می کند. همانطور که کلر با پروتئین های باکتریها و دیگر موجودات ترکیب شده و آنها را نابود می کند، قادر است با پروتئین های پوست نیز واکنش دهد. این واکنش موجب می شود سلولهای لایه شاخی پیوستگی خود را از دست بدهد و در نتیجه کارآیی خود را از دست بدهد.
این مساله اساس آسیب به پوست در اثر کلر است. افرادی که پوست خشک و حساس دارند بر اثر تماس با کلر آب دچار قرمزی ، خشکی و در موارد شدیدتر خارش بدن می شوند.

عفونت رنگارنگ

قارچهای بیماریزا از پوست افراد مبتلا در آب استخر رها شده و می تواند موجب آلودگی افراد دیگر شود. بدن برخی افراد مقاومت ذاتی در برابر عوامل قارچی دارد و به این بیماری ها مبتلا نمی شوند، اما افراد مستعد بخصوص کسانی که دچار بیماری هایی مانند دیابت ، ایدز، کم خونی و لوپوس بوده ، داروهای شیمی درمانی یا کورتون استفاده می کنند در معرض ابتلا هستند.
شایع ترین بیماری قارچی که از طریق آب استخر منتقل می شود، بیماری کچلی رنگارنگ است. قارچ این بیماری در حالت عادی در بدن بیشتر آدمها زندگی می کند، اما فقط برخی افراد مستعد بیماری هستند. این بیماری به صورت لکه های سفید، قهوه ای تیره ، قهوه ای روشن و... دیده می شود. این ضایعات خارش خفیف تا متوسط دارند و با گرم شدن هوا و عرق کردن تشدید می شوند. پس از حمام این ضایعات کمی روشن تر می شود و بتدریج به رنگ قبلی خود باز می گردد. این ضایعه می تواند در تمام بدن پخش شود و تا مدتها باقی بماند، ولی به درمان بخوبی پاسخ می دهد

بیمارانی که دچار اگزمای آتوپیک هستند اگر به طور مرتب از استخر استفاده کنند ، دچار افزایش خارش پوست می شوند.
کلر موجود در استخر مخصوصا اگر زیاد باشد (به خصوص در افراد مستعد) می تواند موجب تحریک ، خارش ، سوزش و التهاب چشمها شود. علایم حساسیت به صورت سرخی ، سوزش ، خارش و جوشهای زیر پلک خود را نشان می دهد. افراد مستعد باید از عینکهای مخصوص شنا که آب به داخل آنها نفوذ نمی کند، استفاده کنند.
کلر همچنین می تواند موجب ریزش موها شود. موهای رنگ شده به کلر بسیار حساس هستند و بر اثر تماس با کلر رنگ خود را از دست می دهند.

بهداشت فردی

علاقه به شنا کردن در فصل گرم تابستان موجبات تعدد نفرات و در پی آن غیر استاندارد شدن استخرها را فراهم می کند و از سوی دیگر هیچ قانونی برای استاندارد بودن جمعیت استخرها وضع نشده است. البته در بسیاری استخرها نکات بهداشتی هم رعایت نمی شود و براساس تحقیق از چند استخر بزرگ و بنام تهران که شاید از بهترین استخرها باشند تعویض سالی یک بار آب استخرها کاملا طبیعی به نظر می رسد و همچنان برای تمیز کردن آب استخرها تصفیه آن ترجیح داده می شود. آنچه در این میان قابلیت اجرایی بیشتری دارد رعایت نکات بهداشتی از سوی خود افراد است که می تواند تاثیر عمده ای در بالا بردن بهداشت استخرها و حفظ سلامت افراد داشته باشد.